III K 350/20Uniewinnienie oszustwo ryzyko gospodarcze
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Poznaniu rozpatrywał sprawę przeciwko G. O., prezesowi zarządu spółki "A plus W" sp. z o.o., oskarżonemu o oszustwo na szkodę holenderskiej firmy (...).V. Zarzut dotyczył wprowadzenia w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z obowiązku zapłaty za usługi finansowe, co miało spowodować szkodę w wysokości 284.229,16 EUR i 73.461,18 zł kosztów postępowania. Sąd ustalił, że spółka oskarżonego, zajmująca się transportem międzynarodowym, od końca 2008 roku doświadczała trudności finansowych z powodu kryzysu w branży i opóźnień w płatnościach od kontrahentów. W związku z tym zaprzestano terminowych płatności za usługi świadczone przez (...).V. Mimo narastającego zadłużenia, strony zawarły w maju 2009 roku porozumienie ugodowe dotyczące spłaty zobowiązań. Spółka oskarżonego nie wywiązywała się jednak w pełni z jego postanowień, a wierzyciel, mimo świadomości problemów finansowych dłużnika, kontynuował współpracę aż do grudnia 2009 roku. Sąd analizując materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków oraz dokumenty, uznał, że brak jest podstaw do przypisania G. O. popełnienia przestępstwa oszustwa. Sąd stwierdził, że przedstawiciele (...).V. mieli świadomość problemów z płynnością finansową spółki oskarżonego i kontynuowali współpracę, podejmując świadome ryzyko gospodarcze. Nie można było uznać, że doszło do wprowadzenia w błąd co do możliwości zapłaty, gdyż wierzyciel miał pełną wiedzę o sytuacji dłużnika. Ponadto, sąd nie dopatrzył się zamiaru kierunkowego osiągnięcia korzyści majątkowej przez oskarżonego, wskazując na jego działania mające na celu restrukturyzację firmy i wolę spłaty zobowiązań. W konsekwencji, sąd uniewinnił G. O. od zarzucanego mu czynu, uznając, że spór miał charakter cywilnoprawny, a wierzyciel próbował przerzucić ryzyko gospodarcze na oskarżonego. Kosztami postępowania obciążono oskarżyciela subsydiarnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście ryzyka gospodarczego i świadomości wierzyciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku płatności w relacjach B2B, gdzie wierzyciel świadomie kontynuuje współpracę mimo problemów finansowych dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opóźnienia w płatnościach wynikające z trudności finansowych spółki, przy świadomości wierzyciela o tych problemach i kontynuowaniu współpracy, stanowią wprowadzenie w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i tym samym wyczerpują znamiona przestępstwa oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opóźnienia w płatnościach wynikające z trudności finansowych spółki, przy świadomości wierzyciela o tych problemach i kontynuowaniu współpracy, nie stanowią wprowadzenia w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i nie wyczerpują znamion przestępstwa oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wierzyciel miał pełną świadomość problemów finansowych dłużnika i kontynuował współpracę, podejmując świadome ryzyko gospodarcze. Brak było dowodów na celowe wprowadzenie w błąd lub oszukańczy zamiar ze strony oskarżonego.
Czy brak możliwości skutecznej egzekucji należności w postępowaniu cywilnym może stanowić podstawę do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niemożność skutecznej egzekucji należności w postępowaniu cywilnym nie stanowi podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo, jeśli nie wykazano celowego wprowadzenia w błąd.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że składanie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa po bezskutecznej egzekucji cywilnej może być próbą przerzucenia ryzyka gospodarczego na oskarżonego, a nie dowodem na popełnienie przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. O. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...).V. | spółka | pokrzywdzony / oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| W. U. | osoba_fizyczna | oskarżony (w pierwotnym akcie oskarżenia) |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa jest przestępstwem materialnym, którego skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem. Wymaga umyślności i działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wprowadzenie w błąd polega na wywołaniu fałszywego odzwierciedlenia rzeczywistości.
Pomocnicze
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 632 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania oskarżyciela subsydiarnego.
k.p.k. art. 640 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania oskarżyciela subsydiarnego.
k.p.k. art. 640 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania oskarżyciela subsydiarnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na celowe wprowadzenie w błąd przez oskarżonego. • Wierzyciel miał świadomość problemów finansowych dłużnika i kontynuował współpracę, podejmując ryzyko gospodarcze. • Brak zamiaru kierunkowego osiągnięcia korzyści majątkowej przez oskarżonego. • Spór miał charakter cywilnoprawny, a nie karny.
Odrzucone argumenty
Niezapłacenie należności w terminie. • Niewywiązanie się z porozumienia ugodowego. • Zadłużenie spółki przekraczające jej możliwości płatnicze.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć, że G. O. swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa oszustwa • decyzja (...). V. o kontynuowaniu współpracy z „A plus W” sp. z o.o., wskazuje na to, że problemy z płynnością finansową kontrahenta również przez Zarząd (...). V. musiały być oceniane jako przejściowe • składając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa pokrzywdzona Spółka starała się przerzucić w całości ryzyko gospodarcze związane ze współpracą z „A plus W” sp. z o.o. na oskarżonego G. O. i w ten sposób odzyskać, skądinąd jak najbardziej należne, środki pieniężne, których egzekucja na drodze postępowania cywilnego okazała się bezskuteczna.
Skład orzekający
Izabela Dehmel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście ryzyka gospodarczego i świadomości wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku płatności w relacjach B2B, gdzie wierzyciel świadomie kontynuuje współpracę mimo problemów finansowych dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak cienka jest granica między ryzykiem gospodarczym a przestępstwem oszustwa, oraz jak ważne jest udowodnienie zamiaru wprowadzenia w błąd. Pokazuje również, że sądy potrafią odróżnić problemy finansowe od celowego działania przestępczego.
“Ryzyko gospodarcze czy oszustwo? Sąd wyjaśnia, kiedy problemy finansowe firmy nie są przestępstwem.”
Dane finansowe
WPS: 284 229,16 EUR
zasądzona należność główna: 114 618,33 PLN
zasądzona należność główna: 168 465,72 PLN
zasądzona należność główna: 1145,11 PLN
zasądzone koszty postępowania: 30 660,18 PLN
zasądzone koszty postępowania: 42 176 PLN
zasądzone koszty postępowania: 625 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.