III K 171/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Wrocławiu wydał wyrok w sprawie K.W., oskarżonego o przywłaszczenie mienia znacznej wartości oraz oszustwa na szkodę (...) S.A. Oskarżony został uznany za winnego popełnienia przestępstwa przywłaszczenia ciągnika rolniczego, ładowarki teleskopowej i instalacji fotowoltaicznej, przy czym sąd zakwalifikował czyn z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Za ten czyn wymierzono mu karę jednego roku pozbawienia wolności, którą warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący rok. Dodatkowo, oskarżony został zobowiązany do informowania sądu o przebiegu okresu próby oraz orzeczono wobec niego obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego (...) S.A. w kwocie 85 491,38 zł. Sąd oparł się na analizie umów przewłaszczenia na zabezpieczenie, które stanowiły powiernicze przeniesienie własności z warunkiem zawieszającym. Odmowa wydania przedmiotów zabezpieczenia po skutecznym wypowiedzeniu umów przez wierzyciela, w ocenie sądu, wypełniła znamiona przywłaszczenia. Jednocześnie, sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutów popełnienia przestępstw oszustwa (art. 286 § 1 kk), które dotyczyły doprowadzenia (...) S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w czterech transakcjach. Sąd uznał, że brak jest wystarczających dowodów na wykazanie, iż oskarżony działał z bezpośrednim zamiarem wyłudzenia środków już w momencie zawierania umów pożyczek. Podkreślono, że początkowe spłaty zobowiązań, trudna sytuacja finansowa gospodarstwa rolnego spowodowana pandemią i nawałnicami, a także próba przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego, przemawiają przeciwko istnieniu takiego zamiaru. Sąd podkreślił, że samo niewykonanie zobowiązania nie jest równoznaczne z oszustwem, a kluczowe jest udowodnienie zamiaru jego niewykonania w momencie zaciągania zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przywłaszczenia w kontekście umów przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz skutków odmowy przyjęcia korespondencji. Rozgraniczenie między oszustwem a niewywiązaniem się ze zobowiązania cywilnoprawnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami pożyczek zabezpieczonych przewłaszczeniem i specyfiki prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa przyjęcia przez adresata korespondencji zawierającej wypowiedzenie umowy i wezwanie do wydania przedmiotu zabezpieczenia, skutkuje skutecznym doręczeniem i ziszczeniem się warunku zawieszającego przeniesienia własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przyjęcia korespondencji, w tym przypadku przez oskarżonego, przy jednoczesnym braku możliwości zapoznania się z jej treścią, skutkuje skutecznym doręczeniem na podstawie art. 139 § 2 k.p.c. i ziszczeniem się warunku zawieszającego przeniesienia własności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym do skutecznego złożenia oświadczenia woli dochodzi także w sytuacji, gdy adresat mając możliwość zapoznania się z jego treścią, decyduje się na niepodjęcie przesyłki. W kontekście prawa cywilnego, doręczenie uważa się za dokonane w sytuacji odmowy przyjęcia pisma.
Czy niewywiązanie się z zobowiązania pożyczkowego, w tym zaniechanie wskazania wszystkich ciążących zobowiązań przy zawieraniu umowy, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo niewywiązanie się z zobowiązania pożyczkowego, nawet przy zaniechaniu wskazania wszystkich ciążących zobowiązań, nie stanowi przestępstwa oszustwa, jeśli brak jest dowodów na istnienie zamiaru niewykonania zobowiązania już w momencie zawierania umowy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla przypisania przestępstwa oszustwa kluczowe jest udowodnienie, iż zamiar niewykonania zobowiązania istniał już w chwili rozporządzenia mieniem. W analizowanej sprawie, początkowe spłaty, trudna sytuacja finansowa gospodarstwa rolnego spowodowana czynnikami zewnętrznymi (pandemia, nawałnice) oraz próba restrukturyzacji, przemawiały przeciwko istnieniu takiego zamiaru w momencie zawierania umów. Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego za wiarygodne w tym zakresie.
Czy odmowa wydania przez dłużnika przedmiotów stanowiących zabezpieczenie w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie, po skutecznym wypowiedzeniu umowy przez wierzyciela, wypełnia znamiona przestępstwa przywłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wydania przedmiotów zabezpieczenia po skutecznym wypowiedzeniu umowy przez wierzyciela, w sytuacji gdy ziszczeniu uległ warunek zawieszający przeniesienia własności, stanowi realizację znamion przestępstwa przywłaszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie stanowi powiernicze przeniesienie własności z warunkiem zawieszającym, którym było naruszenie postanowień umowy lub umowy pożyczki. Po ziszczeniu się tego warunku i skutecznym wypowiedzeniu umowy, przedmioty te stały się własnością wierzyciela. Odmowa ich wydania przez dłużnika, który nie dysponuje tytułem prawnym uzasadniającym zatrzymanie, wypełnia znamiona bezprawności i przywłaszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) S.A. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo przywłaszczenia, kwalifikowane jako typ kwalifikowany przestępstwa przywłaszczenia. Istotą jest bezprawne rozporządzenie rzeczą ruchomą znajdującą się w posiadaniu sprawcy, przez włączenie jej do swojego majątku.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Przywłaszczenie mienia znacznej wartości.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa. Wymaga wykazania zamiaru doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem już w momencie zawierania umowy.
k.p.c. art. 139 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skuteczne doręczenie pisma w przypadku odmowy przyjęcia przez adresata.
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 72 § § 1
Kodeks karny
Obowiązki nałożone na skazanego w okresie próby.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.p.k. art. 624
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 630
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami w części uniewinniającej.
Pr. restrukt.
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne
Cel postępowania restrukturyzacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie wypowiedzenia umowy pożyczki mimo odmowy przyjęcia korespondencji. • Ziszczenie się warunku zawieszającego przeniesienia własności w umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie. • Odmowa wydania przedmiotów zabezpieczenia po skutecznym wypowiedzeniu umowy wypełnia znamiona przywłaszczenia. • Wartość przywłaszczonego mienia uzasadnia kwalifikację jako mienia znacznej wartości.
Odrzucone argumenty
Zaniechanie wskazania wszystkich zobowiązań przy zawieraniu umowy pożyczki jako oszustwo. • Niewywiązanie się z zobowiązania pożyczkowego jako oszustwo.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu, zasadnym jest twierdzenie, iż firma (...) mogła, zgodnie z postanowieniami zawartych umów, skutecznie domagać się wydania przedmiotów zabezpieczenia. • Konsekwencją odmowy ich wydania stanowi realizacja przesłanki bezprawności zachowania sprawcy, który nie dysponuje tytułem prawnym uzasadniającym zatrzymanie i rozporządzanie rzeczą. • Dla przypisania sprawcy przestępstwa typizowanego w art. 286 §1 k.k. zamiar niewywiązania się z zaciągniętego zobowiązania musi istnieć u sprawcy już w momencie powstania zobowiązania.
Skład orzekający
Marcin Myczkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywłaszczenia w kontekście umów przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz skutków odmowy przyjęcia korespondencji. Rozgraniczenie między oszustwem a niewywiązaniem się ze zobowiązania cywilnoprawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami pożyczek zabezpieczonych przewłaszczeniem i specyfiki prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zapoznawanie się z umowami i konsekwencjami ich niewykonania, a także jak trudne bywa udowodnienie zamiaru oszustwa w kontekście trudności finansowych.
“Przywłaszczył sprzęt rolniczy wart miliony? Sąd warunkowo zawiesił karę, ale uniewinnił od zarzutu oszustwa.”
Dane finansowe
WPS: 968 688,96 PLN
naprawienie szkody: 85 491,38 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.