Orzeczenie · 2026-03-17

III FZ 661/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-17
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo pomocyzażaleniepostanowieniereferendarz sądowysąd administracyjnyniezaskarżalnośćkontrola instancyjnaegzekucja świadczeń pieniężnych

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło wcześniejsze zażalenie strony na postanowienie tego samego sądu utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego. Zarządzenie referendarza dotyczyło pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Sąd pierwszej instancji (WSA) uznał, że postanowienie wydane na podstawie art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w którym WSA orzeka jako sąd drugiej instancji, jest niezaskarżalne. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie na to postanowienie WSA. NSA potwierdził, że zgodnie z przepisami p.p.s.a. (art. 258, 259, 260), postanowienie WSA wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza w przedmiocie prawa pomocy, co do zasady, nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy sąd sam wykonuje czynności w ramach prawa pomocy (art. 258 § 4 p.p.s.a.), co nie miało miejsca w tej sprawie. W związku z brakiem podstawy prawnej do wniesienia zażalenia, NSA uznał, że WSA prawidłowo odrzucił zażalenie strony i oddalił zażalenie wniesione do NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie braku możliwości zaskarżenia postanowień WSA wydawanych w ramach kontroli sprzeciwu od zarządzeń referendarza w przedmiocie prawa pomocy, gdy WSA orzeka jako sąd drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw zainicjowanych po 15 sierpnia 2015 r. i specyficznego trybu postępowania dotyczącego prawa pomocy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. (rozpoznające sprzeciw od zarządzenia referendarza o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania) jest zaskarżalne zażaleniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie WSA wydane w takim trybie, co do zasady, nie jest zaskarżalne zażaleniem, chyba że sąd sam wykonuje czynności w ramach prawa pomocy na podstawie art. 258 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 260 § 2 p.p.s.a., stanowią, że sąd rozpoznający sprzeciw orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jednakże, w obecnym stanie prawnym, brak jest przepisu przewidującego możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie WSA wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy WSA orzeka jako sąd drugiej instancji. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy sąd sam wykonuje czynności w ramach prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza sądowego.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 259 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie WSA wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. (w sytuacji, gdy WSA orzeka jako sąd drugiej instancji) nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. • Brak podstawy prawnej do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy, gdy nie zachodzi wyjątek z art. 258 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Skarżący wyraził ogólne niezadowolenie z rozstrzygnięcia, nie wskazując konkretnych podstaw prawnych do zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

ani art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), ani żaden inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. • W obecnym stanie prawnym postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy zarządzenia referendarza sądowego, którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, jest niezaskarżalne. • Wypadkowa przywołanych regulacji pozwala na wyprowadzenie twierdzenia, że w przypadku spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 258 i 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), nieprzewidującym prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na jego podstawie.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku możliwości zaskarżenia postanowień WSA wydawanych w ramach kontroli sprzeciwu od zarządzeń referendarza w przedmiocie prawa pomocy, gdy WSA orzeka jako sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw zainicjowanych po 15 sierpnia 2015 r. i specyficznego trybu postępowania dotyczącego prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego, ponieważ precyzuje kwestię zaskarżalności postanowień dotyczących prawa pomocy, co ma wpływ na przebieg postępowań sądowych.

Kiedy postanowienie WSA w sprawie prawa pomocy staje się 'ślepym zaułkiem'? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst