III FZ 661/25

III FZ 661/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 260, art. 258 § 1 i 2, art. 259 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 327/24, w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 327/24, w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2025 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 października 2024 r., nr SKO.FE/41.4/84/2024/16528, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 września 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 327/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu, działającego jako sąd drugiej instancji, z 23 czerwca 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 327/24, w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2025 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 21 października 2024 r., nr SKO.FE/41.4/84/2024/16528, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu postanowienia WSA w Gliwicach wskazał, że ani art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), ani żaden inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. Na niemożność tę wskazuje wprost § 2 tego przepisu, zgodnie z którym w przypadku jak w rozpoznawanej sprawie wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji. W ocenie Sądu, w obecnym stanie prawnym postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy zarządzenia referendarza sądowego, którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, jest niezaskarżalne.
Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 8 października 2025 r. Skarżący złożył zażalenie, w treści którego wyraził ogólne niezadowolenie z rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.
Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, który w ramach powierzonych czynności posiada kompetencje sądu. Na mocy art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzenia w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (podobnie jak w przypadku postanowień wskazanych w pkt 7 i 8 tego przepisu), strona może wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni liczonych od doręczenia zarządzenia. Po myśli art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o zmianie zaskarżonego zarządzenia (postanowienia) referendarza sądowego albo jego utrzymania w mocy. W omawianym przypadku nie zachodzi skutek anulacyjny kwestionowanego rozstrzygnięcia, a rozpoznający sprzeciw sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Wyjątek od powyższej reguły wprowadza art. 258 § 4 p.p.s.a. przewidujący w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywanie czynności wyszczególnionych w § 2 tego przepisu przez sąd (nie zaś referendarza sądowego). Tylko w takiej sytuacji sąd rozpoznaje sprawę w ramach pierwszej instancji z możliwością poddania rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej w drodze zażalenia (art. 258 § 4 in fine p.p.s.a.).
Wypadkowa przywołanych regulacji pozwala na wyprowadzenie twierdzenia, że w przypadku spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 258 i 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), nieprzewidującym prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na jego podstawie. W zmienionym stanie prawnym zarówno w art. 194 § 1 p.p.s.a., jak i żadnym innym przepisie tej ustawy, ustawodawca nie zawarł podstawy prawnej wnoszenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w razie merytorycznej kontroli sprzeciwu czy art. 259 § 2 p.p.s.a. w przypadku jego odrzucenia wobec kwestii formalnych. Podobna sytuacja zachodzi w odniesieniu do przypadku, o którym mowa w art. 259 § 2 pkt 6 ustawy, tj. w razie wydania zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w postępowaniu wpadkowym w ramach prawa pomocy przysługuje jedynie w przypadku, o którym mowa w art. 258 § 4 p.p.s.a. (niezachodzący w sprawie).
Ponieważ Skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 czerwca 2025 r., Sąd ten zasadnie zastosował sankcję z art. 178 w zw. z art. 197 § p.p.s.a. i zażalenie odrzucił.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.