III FSK 895/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. K. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe w VAT. Spółka zalegała z płatnościami od marca do lipca 2021 r. Organy podatkowe uznały, że spółka stała się niewypłacalna już w 2015 r. lub najpóźniej w czerwcu 2019 r., a wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony z opóźnieniem, co wykluczało zastosowanie przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając w dużej mierze stanowisko organu odwoławczego, choć korygował datę niewypłacalności. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na błędy w ustaleniu przez organy podatkowe i WSA terminu właściwego do złożenia wniosku o upadłość. Sąd podkreślił, że ustalenie tej daty jest kluczowe dla oceny odpowiedzialności członka zarządu i wymaga rzetelnego postępowania dowodowego, a nie opierania się jedynie na wybiórczej dokumentacji. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie terminu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu w kontekście odpowiedzialności podatkowej, analiza wpływu pandemii COVID-19 na obowiązek zgłoszenia upadłości, znaczenie rzetelnego postępowania dowodowego w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej zobowiązań, a ocena terminowości wniosku o upadłość jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy członek zarządu spółki kapitałowej powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustalenie "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką faktyczną, która powinna być ustalona w toku postępowania dowodowego przez organ podatkowy, zgodnie z przepisami prawa upadłościowego. Organy podatkowe i sąd pierwszej instancji nie uczyniły tego rzetelnie, opierając się na wybiórczej dokumentacji i nie dając stronie możliwości obrony.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy podatkowe i WSA nieprawidłowo ustaliły termin niewypłacalności spółki i właściwy czas na złożenie wniosku o upadłość. Kluczowe jest rzetelne zbadanie okoliczności faktycznych, w tym wymagalności zobowiązań i ewentualnego wpływu pandemii COVID-19, co wymaga postępowania dowodowego.
Czy postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku spółki jest równoznaczne z tym, że wniosek nie został złożony we właściwym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania nie jest równoznaczne z tym, że wniosek nie został złożony we właściwym czasie. Sąd Rejonowy nie wskazał daty wystąpienia stanu niewypłacalności, a ocena terminowości złożenia wniosku powinna być dokonana samodzielnie przez organ podatkowy.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku majątku nie przesądza o tym, czy wniosek został złożony we właściwym czasie. Organ podatkowy musi samodzielnie ocenić terminowość złożenia wniosku w oparciu o przepisy prawa upadłościowego.
Czy przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przesunięcia terminu złożenia wniosku o upadłość miały zastosowanie w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena zastosowania przepisów art. 15zzra ustawy COVID-19 jest przedwczesna bez ustalenia, czy stan niewypłacalności spółki powstał z powodu pandemii i czy spełnione zostały pozostałe przesłanki. Jeśli niewypłacalność wynikała z innych przyczyn lub powstała wcześniej, termin złożenia wniosku biegnie zgodnie z Ordynacją podatkową. Ustawa COVID-19 jedynie uchylała obowiązek, nie wyłączając możliwości złożenia wniosku.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zastosowanie przepisów COVID-19 wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: powstania niewypłacalności z powodu pandemii i wystąpienia podstaw do upadłości w okresie stanu epidemii. W przeciwnym razie termin złożenia wniosku biegnie standardowo.
Przepisy (29)
Główne
o.p. art. 116 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
p.u. art. 11 § 1
Prawo upadłościowe
p.u. art. 11 § 1a
Prawo upadłościowe
p.u. art. 21 § 1 i 2
Prawo upadłościowe
Pomocnicze
k.p.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 197 § 1
Ordynacja podatkowa
ustawa covidowa art. 15zzra
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 191
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe i WSA nieprawidłowo ustaliły termin właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. • Ustalenie daty niewypłacalności spółki i terminu złożenia wniosku o upadłość wymaga rzetelnego postępowania dowodowego, a nie opierania się na wybiórczej dokumentacji. • Postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o upadłość z powodu braku środków nie przesądza o terminowości jego złożenia. • Potencjalne zastosowanie przepisów ustawy COVID-19 wymaga dalszych ustaleń.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych i WSA dotyczące daty niewypłacalności spółki i spóźnionego złożenia wniosku o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości [...] jest przesłanką określoną w przepisie prawa podatkowego (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.). Jest to okoliczność faktyczna, która powinna być ustalona w toku postępowania dowodowego. • Organy podatkowe, chcąc zanegować wystąpienie w sprawie przesłanki egoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p., zobowiązane były ustalić właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa upadłościowego, czego - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - rzetelnie nie uczyniły. • Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego względu, że majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie nawet kosztów postępowania upadłościowego, nie musi być jednak równoznaczne z tezą, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Cezary Koziński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie terminu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu w kontekście odpowiedzialności podatkowej, analiza wpływu pandemii COVID-19 na obowiązek zgłoszenia upadłości, znaczenie rzetelnego postępowania dowodowego w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej zobowiązań, a ocena terminowości wniosku o upadłość jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej prezesa zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. NSA wskazuje na błędy proceduralne organów, co jest cenną lekcją.
“Prezes zarządu odpowiada za długi spółki? Kluczowa data złożenia wniosku o upadłość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.