III FSK 867/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie o przyznaniu prawa własności nieruchomości licytantom, uznając, że ogłoszenie upadłości Skarżącego po przybiciu, ale przed prawomocnym przyznaniem własności, skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. NSA odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 77/20), która stanowi, że uprawomocnienie się postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnika nie jest przeszkodą do przysądzenia własności nieruchomości, jeśli przybicie nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca wykonał warunki licytacyjne. NSA podkreślił, że art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) stanowi, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego nie narusza praw osób trzecich nabytych na skutek czynności egzekucyjnych. W ocenie NSA, ostateczne postanowienie o przybiciu z 3 listopada 2021 r. dało licytantom prawo do przyznania własności nieruchomości po spełnieniu warunków, a tymczasowe wstrzymanie wykonania tego postanowienia przez WSA zostało uchylone wyrokiem NSA. Dlatego też, NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego w kontekście ogłoszonej upadłości, pomijając ochronę praw osób trzecich.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa upadłościowego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście ochrony praw nabywcy licytacyjnego po ogłoszeniu upadłości dłużnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu postępowania egzekucyjnego w administracji z postępowaniem upadłościowym, z uwzględnieniem kolejności zdarzeń (przybicie przed upadłością).
Zagadnienia prawne (2)
Czy ogłoszenie upadłości dłużnika po prawomocnym udzieleniu przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a przed zapłatą ceny nabycia, stanowi przeszkodę do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ogłoszenie upadłości dłużnika nie jest przeszkodą do przyznania własności nieruchomości, jeśli przybicie zostało prawomocnie udzielone przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca uiścił cenę nabycia.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę SN III CZP 77/20 i art. 60 § 1 u.p.e.a., uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu upadłości nie narusza praw osób trzecich nabytych w toku postępowania, w tym prawa nabywcy do przyznania własności nieruchomości po prawomocnym przybiciu i zapłacie ceny.
Jak należy interpretować art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego w kontekście przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczących przyznania własności nieruchomości po przybiciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego, dotyczący umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości, powinien być interpretowany w sposób uwzględniający ochronę praw osób trzecich nabytych w toku postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wykładnia art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego dokonana przez WSA, która prowadziła do umorzenia postępowania i uniemożliwienia przyznania własności, była błędna, ponieważ pomijała ochronę praw nabywcy wynikającą z ostatecznego przybicia i zapłaty ceny, co jest zgodne z zasadami wykładni systemowej i celowościowej.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 112b § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia.
p.u. art. 146 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 60 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych, jednak pozostają w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
k.p.c. art. 998 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednik art. 112b u.p.e.a. w kontekście przysądzenia własności nieruchomości.
k.p.c. art. 826
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednik art. 60 u.p.e.a. w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości dłużnika nie jest przeszkodą do przyznania własności nieruchomości, jeśli przybicie nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości i cena została zapłacona. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu upadłości nie narusza praw osób trzecich nabytych w toku postępowania, w tym prawa nabywcy do przyznania własności nieruchomości po prawomocnym przybiciu i zapłacie ceny. • Analogiczne stosowanie przepisów k.p.c. (art. 998 § 1, art. 826) do przepisów u.p.e.a. (art. 112b § 1, art. 60 § 1) w kontekście ochrony praw nabywcy licytacyjnego.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie przyjął, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości stanowi przeszkodę do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości w trybie art. 112b § 1 u.p.e.a. • WSA błędnie przyjął, że art. 146 Prawa upadłościowego jest przepisem szczególnym, który uniemożliwia wydanie postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości na podstawie art. 112b u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości jest na tyle kosztowne, pracochłonne i długotrwałe, że zarówno sam dłużnik, jak i jego wierzyciele mają dość czasu, by przed o wydaniem postanowienia o przybiciu na rzecz nabywcy nieruchomości wystąpić z ewentualnymi wnioskami o ogłoszenie upadłości dłużnika. • Nie może ono jednak prowadzić do naruszenia praw osób trzecich, uzyskanych w związku z dokonanymi w sprawie czynnościami egzekucyjnymi, a zatem także prawa nabywcy, któremu wcześniej prawomocnie (w postępowaniu egzekucyjnym w administracji "ostatecznie" - uwaga NSA) udzielono przybicia do przysądzenia na jego rzecz własności nieruchomości, jeżeli wykonał warunki licytacyjne.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście ochrony praw nabywcy licytacyjnego po ogłoszeniu upadłości dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu postępowania egzekucyjnego w administracji z postępowaniem upadłościowym, z uwzględnieniem kolejności zdarzeń (przybicie przed upadłością).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji postępowania egzekucyjnego z upadłościowym, z praktycznymi konsekwencjami dla nabywców nieruchomości. Wyjaśnia, jak chronione są prawa nabywcy w takich sytuacjach.
“Upadłość dłużnika nie zawsze oznacza koniec egzekucji z nieruchomości – kluczowe jest przybicie i zapłata ceny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.