Orzeczenie · 2024-11-07

III FSK 837/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-07

NSApodatkoweWysokansa

zabezpieczenieegzekucja administracyjnazobowiązanie podatkowenieostateczna decyzjaNSAprawo podatkowepostępowanie zabezpieczające

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że zabezpieczenie może być dokonane na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, nawet jeśli nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 33 § 1 i § 2 o.p.) stanowią lex specialis wobec ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i wyłączają możliwość zabezpieczenia po wydaniu decyzji wymiarowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zabezpieczenie egzekucyjne (art. 154-166c u.p.e.a.) i zabezpieczenie podatkowe (art. 33 o.p.) to dwie odrębne instytucje. Sąd podkreślił, że art. 154 § 2 u.p.e.a. dopuszcza zabezpieczenie przed terminem płatności lub wykonania obowiązku, a art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. wskazują, że zajęcie zabezpieczające może poprzedzać wydanie ostatecznej decyzji lub nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. NSA uznał, że gdyby podstawą zabezpieczenia mogły być jedynie decyzje ostateczne lub nieostateczne z rygorem natychmiastowej wykonalności, przepis art. 154 u.p.e.a. byłby zbędny. W konsekwencji, NSA potwierdził, że nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, bez nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę zastosowania zabezpieczenia na podstawie art. 154 u.p.e.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, rozróżnienie instytucji zabezpieczenia egzekucyjnego i podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w kontekście przepisów u.p.e.a. i o.p.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę zastosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę zastosowania zabezpieczenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zabezpieczenie egzekucyjne (art. 154 u.p.e.a.) i zabezpieczenie podatkowe (art. 33 o.p.) to odrębne instytucje. Przepisy art. 154 u.p.e.a. dopuszczają zabezpieczenie zobowiązań niewymagalnych, a sama możliwość przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne po wydaniu ostatecznej decyzji lub nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a.) wskazuje, że zabezpieczenie może poprzedzać te zdarzenia.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia (art. 33 § 1 i § 2 o.p.) stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyłączają jej stosowanie po wydaniu decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące zabezpieczenia to odrębne instytucje, a przepisy u.p.e.a. mogą być stosowane również po wydaniu decyzji wymiarowej.

Uzasadnienie

NSA rozróżnił cel zabezpieczenia egzekucyjnego (przeciwdziałanie utrudnianiu egzekucji) od celu zabezpieczenia podatkowego (obawa o wykonanie zobowiązania przez podatnika). Stwierdził, że art. 154 u.p.e.a. stanowi samoistną podstawę do wszczęcia postępowania zabezpieczającego, a art. 33 § 2 o.p. jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 155 u.p.e.a., ale nie wyłącza stosowania przepisów u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 154 § § 4 i § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy te wskazują, że zajęcie zabezpieczające może poprzedzać wydanie ostatecznej decyzji lub nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, co potwierdza możliwość zabezpieczenia na podstawie nieostatecznej decyzji.

u.p.e.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi samoistną podstawę do wszczęcia postępowania zabezpieczającego.

u.p.e.a. art. 154 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dopuszcza możliwość zabezpieczenia przed terminem płatności należności pieniężnej lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 155

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pozwala na zabezpieczenie przed ustaleniem lub określeniem kwoty należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie.

o.p. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych.

o.p. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przewiduje możliwość zabezpieczenia w toku postępowania podatkowego, przed wydaniem decyzji wymiarowej.

o.p. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 173 § § 1 i 2