Orzeczenie · 2024-11-07

III FSK 836/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-07

NSApodatkoweWysokansa

zabezpieczeniezobowiązania podatkoweegzekucja administracyjnanieostateczna decyzjalex specialispostępowanie podatkoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Skarżący kwestionował możliwość zabezpieczenia zobowiązań na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej (art. 33, 33a) jako lex specialis wobec ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Argumentował, że zabezpieczenie jest dopuszczalne tylko przed wydaniem decyzji wymiarowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał te argumenty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zabezpieczenie egzekucyjne (art. 154-166c u.p.e.a.) i zabezpieczenie zobowiązań podatkowych (art. 33 O.p.) to odrębne instytucje. Stwierdził, że nieostateczna decyzja podatkowa, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę do zastosowania zabezpieczenia na podstawie art. 154 u.p.e.a. Sąd wskazał, że przepisy art. 154 § 2 i § 4 u.p.e.a. oraz art. 155 u.p.e.a. w powiązaniu z art. 33 § 2 pkt 2 O.p. dopuszczają możliwość zabezpieczenia zobowiązań podatkowych przed terminem płatności, a nawet przed ustaleniem kwoty należności, jeśli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić egzekucję. Sąd uznał, że gdyby podstawą zabezpieczenia mogły być jedynie decyzje ostateczne lub nieostateczne z rygorem natychmiastowej wykonalności, przepis art. 154 u.p.e.a. byłby zbędny. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, nawet przed jej wymagalnością.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w kontekście ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę do zastosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieostateczna decyzja podatkowa może być podstawą zastosowania zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zabezpieczenie egzekucyjne i zabezpieczenie zobowiązań podatkowych to odrębne instytucje. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 154 § 2 i § 4 oraz art. 155, w powiązaniu z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 33 § 2 pkt 2), dopuszczają możliwość zabezpieczenia zobowiązań podatkowych przed terminem płatności, a nawet przed ustaleniem kwoty należności, jeśli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić egzekucję. Gdyby podstawą zabezpieczenia mogły być jedynie decyzje ostateczne lub nieostateczne z rygorem natychmiastowej wykonalności, przepis art. 154 u.p.e.a. byłby zbędny.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia (art. 33, 33a) stanowią lex specialis wobec ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyłączają jej stosowanie po wydaniu decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Ordynacji podatkowej nie wyłączają stosowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie zabezpieczenia po wydaniu decyzji wymiarowej.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił zabezpieczenie egzekucyjne od zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, uznając je za odrębne instytucje. Stwierdził, że art. 154 u.p.e.a. może stanowić samoistną podstawę zabezpieczenia, a przepisy Ordynacji podatkowej (np. art. 33 § 2 pkt 2) są przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 155 u.p.e.a., zezwalającym na takie zabezpieczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 154 § 1-3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pozwala na zabezpieczenie zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznej decyzji, nawet przed terminem płatności lub ustaleniem kwoty należności.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 154 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zabezpieczenie może być dokonane także przed terminem płatności należności pieniężnej lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 154 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wskazuje na możliwość przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne po doręczeniu ostatecznej decyzji lub postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, co pośrednio potwierdza dopuszczalność zabezpieczenia przed tymi zdarzeniami.

u.p.e.a. art. 154 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa sytuacje, w których zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w egzekucyjne, co również odnosi się do nieostatecznych decyzji.

u.p.e.a. art. 155

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pozwala na zabezpieczenie przed ustaleniem lub określeniem kwoty należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie.

Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pozwala na zabezpieczenie zobowiązań podatkowych przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zabezpieczenie jest ustanawiane decyzją organu podatkowego.

Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33a § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu.

p.p.s.a. art. 145 § 1