III FSK 668/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżący zarzucał błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej oraz art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, kwestionując ustalenie jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość oraz argumentując, że posiadanie jednego wierzyciela wyłącza taki obowiązek. Sąd kasacyjny oddalił skargę, wskazując, że przesłanka braku winy ma charakter obiektywny i wymaga wykazania przyczyn niezależnych od członka zarządu. Podkreślono, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość istnieje niezależnie od liczby wierzycieli, a ocena zasadności wniosku należy do sądu upadłościowego. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał należytej staranności w zarządzaniu spółką i nie udowodnił braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość przez członka zarządu oraz kwestia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z jednym wierzycielem.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie, do którego odnoszą się zaległości podatkowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak dostępu do dokumentacji spółki za okresy poprzedzające objęcie funkcji w zarządzie wyłącza winę członka zarządu za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dostępu do dokumentacji nie wyłącza winy, jeśli członek zarządu nie wykazał należytej staranności w zarządzaniu spółką i nie podjął działań w celu ustalenia jej stanu finansowego.
Uzasadnienie
Przesłanka braku winy ma charakter obiektywny i wymaga wykazania przyczyn niezależnych od członka zarządu. Brak dostatecznego zainteresowania sprawami spółki, w tym jej zobowiązaniami podatkowymi, stanowi zawinione zaniechanie.
Czy posiadanie przez spółkę jednego tylko wierzyciela stanowi przesłankę negatywną do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości przez zarząd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Uzasadnienie
Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość wynika z przepisów prawa i nie zależy od liczby wierzycieli. Ocena zasadności wniosku należy do sądu upadłościowego, a nierówne traktowanie członków zarządu w zależności od liczby wierzycieli byłoby sprzeczne z zasadą równości wobec prawa.
Kiedy należy zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu, aby uniknąć odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zgłoszony niezwłocznie po objęciu funkcji, jeśli stan finansowy spółki uzasadnia jego złożenie, lub w terminie 30 dni od wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości.
Uzasadnienie
Właściwy czas na zgłoszenie wniosku to moment, gdy członek zarządu wie lub powinien wiedzieć, że spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich wierzycieli. Nawet jeśli przesłanki upadłościowe istniały przed objęciem funkcji, członek zarządu ma obowiązek zgłoszenia wniosku.
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b
Ordynacja podatkowa
Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość jest kategorią obiektywną i wymaga wykazania przyczyn od członka zarządu niezależnych. Brak dostępu do dokumentacji nie wyłącza winy, jeśli nie wykazano należytej staranności.
p.u.n. art. 21 § 1
Prawo upadłościowe
Termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynosi trzydzieści dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Obowiązek ten ciąży na członku zarządu niezwłocznie po objęciu funkcji, jeśli stan finansowy spółki tego wymaga.
Pomocnicze
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Nie można przyjąć, że posiadanie jednego wierzyciela stanowi przesłankę negatywną do wystąpienia z wnioskiem o upadłość.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna oparta na naruszeniu prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.n. art. 491² § 2
Prawo upadłościowe
Przepis nieadekwatny do okoliczności sprawy.
p.u.n. art. 491¹
Prawo upadłościowe
Przepis nieadekwatny do okoliczności sprawy.
p.u.n. art. 1 § 1
Prawo upadłościowe
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. poprzez wadliwe ustalenie, jakoby brak dostępu do dokumentacji spółki nie wyłączał winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. poprzez oderwanie od lit. a) i wadliwe ustalenie obowiązku złożenia wniosku o upadłość również w okresie późniejszym niż 'właściwy czas'. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego poprzez zignorowanie daty końcowej dla pojęcia 'właściwego czasu'. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 w zw. z art. 491² ust. 2 i art. 491¹ a contrario oraz w zw. z art. 1 ust. 1 Prawa upadłościowego i wadliwe ustalenie obowiązku wystąpienia z wnioskiem o upadłość pomimo posiadania jednego wierzyciela. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 2a O.p. w zw. z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że posiadanie jednego wierzyciela nie stanowi przesłanki negatywnej do wystąpienia z wnioskiem o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. • Z biernej postawy, czy też niedbalstwa członka zarządu, nie można wywodzić podstaw do zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. • Posiadanie przez spółkę jednego tylko wierzyciela nie stanowi na gruncie regulacji prawa podatkowego przesłanki negatywnej do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości przez zarząd tej spółki. • Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Paweł Borszowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość przez członka zarządu oraz kwestia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z jednym wierzycielem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie, do którego odnoszą się zaległości podatkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące braku winy i obowiązku zgłoszenia upadłości.
“Czy brak dokumentów spółki zwalniał członka zarządu z odpowiedzialności za jej długi? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.