Orzeczenie · 2026-05-26

III FSK 537/25Podatek od nieruchomości związek z działalnością gospodarczą 5

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościdziałalność gospodarczazwiązek z działalnościąkoszty uzyskania przychodówamortyzacjaTrybunał KonstytucyjnyNSAskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "A." S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2022 r. Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że nieruchomość, której jest właścicielem, nie jest faktycznie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji uznały jednak, że nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), ponieważ stanowi składnik przedsiębiorstwa, a ponoszone na nią wydatki są uwzględniane w kosztach uzyskania przychodów i podlegają amortyzacji. Spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego (SK 39/19 i SK 13/15), a także naruszenia Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że związek nieruchomości z działalnością gospodarczą jest pojęciem szerszym niż jej faktyczne zajęcie, a kluczowe jest, czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa, jest uwzględniana w kosztach lub amortyzacji, lub jest funkcjonalnie powiązana z przedsiębiorstwem. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, w tym wyroku z 15 grudnia 2021 r. (III FSK 406/21), wskazując, że dla spółki prowadzącej wyłącznie działalność gospodarczą, fakt ujęcia nieruchomości w kosztach i amortyzacji przesądza o jej związku z tą działalnością. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą złego stanu technicznego budynków, wskazując, że od 1 stycznia 2016 r. wyłączenie z wyższej stawki podatku wymaga decyzji organu nadzoru budowlanego o trwałym wyłączeniu z użytkowania, której w tej sprawie nie było. Sąd uznał, że wyrok TK z 24 lutego 2021 r. ma charakter interpretacyjny i nakazuje prokonstytucyjną wykładnię przepisu, a stanowisko Sądu pierwszej instancji było zgodne z tymi wytycznymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów uznania nieruchomości za związaną z działalnością gospodarczą na potrzeby podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego i braku faktycznego wykorzystania nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów podatkowych i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nieruchomość, której przedsiębiorca jest właścicielem, ale na której nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, jest "związana z prowadzeniem działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli stanowi składnik przedsiębiorstwa i jest uwzględniana w kosztach uzyskania przychodów oraz amortyzacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywana, pod warunkiem, że stanowi składnik przedsiębiorstwa, jest ujęta w ewidencji środków trwałych, koszty jej utrzymania są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, lub jest funkcjonalnie powiązana z przedsiębiorstwem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze niż "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej". Kluczowe jest, czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa, jest uwzględniana w kosztach lub amortyzacji, lub jest funkcjonalnie powiązana z przedsiębiorstwem, a dla podmiotu prowadzącego wyłącznie działalność gospodarczą, fakt ujęcia w kosztach i amortyzacji przesądza o tym związku.

Czy zły stan techniczny budynku, który został zdewastowany, wyłącza go z kategorii "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w świetle obecnych przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zły stan techniczny budynku sam w sobie nie wyłącza go z tej kategorii, jeśli nie została wydana ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego o trwałym wyłączeniu go z użytkowania.

Uzasadnienie

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2016 r. wprowadzają wymóg wydania decyzji organu nadzoru budowlanego o trwałym wyłączeniu z użytkowania, aby budynek nie był uznawany za związany z działalnością gospodarczą. Brak takiej decyzji, nawet z powodu dewastacji przez nieznanych sprawców, nie pozwala na zastosowanie niższej stawki podatku.

Czy błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez organ lub sąd, która jest sprzeczna z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego (SK 39/19, SK 13/15), stanowi naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale wyrok TK ma charakter interpretacyjny i nakazuje prokonstytucyjną wykładnię przepisu, a nie jego eliminację z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. (SK 39/19) ma charakter interpretacyjny, eliminując możliwość wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ograniczającej się do samego faktu posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Sąd pierwszej instancji zastosował prawidłową, prokonstytucyjną wykładnię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki "A." S.A. od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (14)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Interpretacja musi uwzględniać wyroki TK SK 13/15 i SK 39/19, co oznacza, że samo posiadanie nie wystarcza, ale nieruchomość musi być włączona w strukturę przedsiębiorstwa, ujęta w kosztach/amortyzacji lub funkcjonalnie powiązana.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Określa wyższą stawkę podatku od nieruchomości dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłącza z zakresu "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" budynki, budowle lub ich części, dla których wydano ostateczną decyzję organu nadzoru budowlanego o trwałym wyłączeniu z użytkowania.

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

Definiuje pojęcie przedsiębiorstwa, istotne dla ustalenia, czy nieruchomość wchodzi w jego skład.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Stanowi o mocy powszechnie obowiązującej i ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 181 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Prawo budowlane art. 67 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieruchomość nie jest związana z działalnością gospodarczą, ponieważ nie jest faktycznie wykorzystywana. • Zły stan techniczny budynku wyłącza go z kategorii związanych z działalnością gospodarczą. • Błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sprzeczna z wyrokami TK.

Godne uwagi sformułowania

"związek gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie (gruntu) na prowadzenie działalności gospodarczej" • "przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej." • "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych"

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący

Jacek Pruszyński

członek

Marta Waksmundzka-Karasińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów uznania nieruchomości za związaną z działalnością gospodarczą na potrzeby podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego i braku faktycznego wykorzystania nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów podatkowych i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, kiedy posiadanie nieruchomości przez firmę wiąże się z wyższym opodatkowaniem.

Czy Twoja firma płaci za nieruchomość, której nie używa? NSA wyjaśnia, kiedy wyższy podatek jest uzasadniony.

Dane finansowe

WPS: 77 163 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst