Orzeczenie · 2021-12-01

III FSK 4623/21Koszty egzekucyjne upadłości syndyk zasadnosci obciążenia

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-12-01
NSAPodatkoweWysokansa
koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjneupadłośćsyndykNSAprawo upadłościoweustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjizwrot kosztów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości N. sp. z o.o. w upadłości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę syndyka na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Syndyk zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 64c § 4 u.p.e.a. i art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego. Głównym argumentem skarżącego było to, że koszty egzekucyjne nie mogły być skutecznie wyegzekwowane od zobowiązanego i powinny obciążać wierzyciela. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, a przepis art. 64c § 4 u.p.e.a. (stanowiący wyjątek) znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. W niniejszej sprawie, mimo ogłoszenia upadłości zobowiązanego i umorzenia postępowania egzekucyjnego, całość należności wraz z kosztami została wyegzekwowana od zobowiązanego przed datą umorzenia. Sąd odniósł się również do kwestii ustalania wysokości opłat egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uznając za prawidłowe stosowanie stawek procentowych z odwołaniem się do analogii do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w celu wypełnienia standardów konstytucyjnych i zachowania racjonalnej zależności między kosztami a opłatami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie zasad obciążania kosztami egzekucyjnymi w przypadku upadłości zobowiązanego oraz interpretacja przepisów dotyczących wysokości opłat egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2019 r. oraz przed datą 20 lutego 2021 r. w zakresie niektórych przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy koszty egzekucyjne mogą obciążać wierzyciela (w tym przypadku Skarżącego jako syndyka masy upadłości), jeśli nie mogły być ściągnięte od zobowiązanego, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w związku z ogłoszeniem upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela w sytuacji, gdy całość należności wraz z kosztami została wyegzekwowana od zobowiązanego przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 64c § 4 u.p.e.a. (obciążenie wierzyciela kosztami) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. W tej sprawie, ponieważ wszystkie koszty zostały wyegzekwowane od zobowiązanego przed umorzeniem postępowania, przepis ten nie znalazł zastosowania.

Jak należy interpretować i stosować przepisy dotyczące wysokości opłat egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który zakwestionował brak określenia maksymalnych kwot opłat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować stawki procentowe (stosunkowe) z odwołaniem się w drodze analogii do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (maksymalna opłata za zajęcie nieruchomości) w celu wypełnienia standardów konstytucyjnych i zachowania racjonalnej zależności między kosztami a opłatami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po wyroku TK SK 31/14, w braku zmian legislacyjnych, dopuszczalne jest stosowanie stawek procentowych z górnym limitem określonym przez analogię do opłaty za zajęcie nieruchomości, co zapewnia konstytucyjność i racjonalność opłat egzekucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości N. sp. z o.o. w upadłości.

Przepisy (23)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.u. art. 146 § 1

Ustawa Prawo upadłościowe

u.p.e.a. art. 64 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1, a w konsekwencji art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie przez WSA zaskarżonego postanowienia Dyrektora za prawidłowe w przedmiocie ustalenia łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 64c § 4 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi mimo, że organ egzekucyjny nie ustalił efektywności zajęć i okoliczności prowadzenia egzekucji, a koszty powinny obciążać wierzyciela. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 64c § 4 w zw. z § 1 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 146 ust.1 ustawy prawo upadłościowe poprzez odmowę zwrotu kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie art. 64 § 4 w zw. z §1 pkt 4 oraz §5 i §6 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe wielokrotne pobranie przez organ opłat egzekucyjnych. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 64 § 4 w zw. z §1 pkt 4 poprzez zaakceptowanie przez WSA niezgodnego z prawem działania Dyrektora i zastosowanie zasady 'in dubio pro fisco'.

Godne uwagi sformułowania

całość bowiem należności wraz z wszelkimi kosztami egzekucyjnymi została wyegzekwowana od zobowiązanej przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego. • zasada obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela doznaje jednak ograniczeń, m.in. na mocy art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. • Trybunał Konstytucyjny wyraził tezę o dopuszczalności stosowania stawek stosunkowych, które uzależnione są tylko od wysokości kwoty podlegającej egzekucji – z zastrzeżeniem konieczności wyznaczenia górnej granicy tych opłat, limitującej kwotę określoną procentowo. • dla uniknięcia dowolności w określeniu górnego limitu opłat, otwierającej drogę do sporów i subiektywizmu rozstrzygnięć, można odwołać się do obiektywnego i posiadającego normatywną podstawę kryterium, jakim jest przewidziana w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. maksymalna kwota opłaty za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie zasad obciążania kosztami egzekucyjnymi w przypadku upadłości zobowiązanego oraz interpretacja przepisów dotyczących wysokości opłat egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2019 r. oraz przed datą 20 lutego 2021 r. w zakresie niektórych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i finansowych związanych z postępowaniem egzekucyjnym i upadłością, a także interpretacji przepisów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Koszty egzekucyjne w upadłości: Kto płaci, gdy zobowiązany bankrutuje?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst