Orzeczenie · 2021-12-08

III FSK 4545/21Uchylenie wyroku egzekucja odsetki zwłoki

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-12-08
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazarzuty w egzekucjiodsetki za zwłokęprzedawnienietytuł wykonawczypostępowanie odwoławczeprawo podatkoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podnosiła szereg zarzutów, w tym nieistnienie obowiązku egzekucyjnego, niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając argumentację spółki za bezzasadną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za niezasadne zarzuty dotyczące niewłaściwego organu egzekucyjnego oraz braku rozstrzygnięcia o zasadności zarzutów przez organ pierwszej instancji. Nie podzielił również argumentacji spółki co do niespełnienia wymogów art. 27 u.p.e.a. przez tytuł wykonawczy, wskazując, że koszty egzekucyjne nie stanowią obowiązku podlegającego egzekucji w rozumieniu tego przepisu. Jednakże, NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dotyczący nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę za okres trwania postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że przepis ten nie może być zastosowany, gdy decyzja organu odwoławczego nie została jeszcze doręczona. NSA podkreślił, że w sytuacji, gdy postępowanie odwoławcze trwa dłużej niż przewiduje to art. 139 § 3 O.p., wierzyciel powinien rozważyć przerwy w naliczaniu odsetek i odpowiednio ująć to w tytule wykonawczym. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście przedłużającego się postępowania odwoławczego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedłużającego się postępowania odwoławczego i jego wpływu na odsetki za zwłokę w egzekucji administracyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w tytule wykonawczym należy uwzględnić przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę, jeśli postępowanie odwoławcze trwa dłużej niż przewiduje to art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie odwoławcze trwa dłużej niż przewiduje to art. 139 § 3 O.p. w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, wierzyciel powinien rozważyć przerwy w naliczaniu odsetek i ująć je w tytule wykonawczym, chyba że istnieją przesłanki z art. 54 § 2 O.p. uzasadniające brak takich przerw.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepis art. 54 § 1 pkt 3 O.p., uznając, że nie można go zastosować, gdy decyzja organu odwoławczego nie została jeszcze doręczona. Sąd podkreślił, że w przypadku przedłużającego się postępowania odwoławczego, wierzyciel ma obowiązek rozważyć przerwy w naliczaniu odsetek i odpowiednio to udokumentować w tytule wykonawczym.

Czy koszty postępowania egzekucyjnego powinny być wskazane w tytule wykonawczym jako element podlegającego egzekucji obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty egzekucyjne nie stanowią obowiązku podlegającego egzekucji w rozumieniu art. 27 u.p.e.a., lecz są konsekwencją prowadzenia czynności egzekucyjnych i podlegają odrębnemu trybowi dochodzenia.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 27 u.p.e.a. wymaga określenia treści podlegającego egzekucji obowiązku, jego podstawy prawnej i wymagalności. Koszty egzekucyjne powstają w trakcie postępowania i nie są częścią pierwotnego obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. był właściwym organem egzekucyjnym w sprawie A. sp. z o.o. w 2020 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. był właściwym organem egzekucyjnym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w 2020 r., zgodnie z przepisami ustawy o KAS i Rozporządzenia MRiF.

Uzasadnienie

NSA oparł się na przepisach ustawy o KAS i Rozporządzenia MRiF, które określają właściwość organów egzekucyjnych dla tzw. 'dużych podatników'. Analiza przepisów wykazała, że Naczelnik D. był właściwy w 2020 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Przepisy (30)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, w tym nieistnienia obowiązku, niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego i niewłaściwego organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi, jakie musi spełniać tytuł wykonawczy, w tym treść obowiązku, podstawę prawną, wymagalność oraz wysokość należności pieniężnej i odsetek.

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymogi tytułu wykonawczego.

O.p. art. 139 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przerwa w naliczaniu odsetek za zwłokę z powodu przedłużającego się postępowania podatkowego.

O.p. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przerwa w naliczaniu odsetek za zwłokę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcia NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 11 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi podstawę do wydania rozporządzenia określającego właściwość organów egzekucyjnych w sprawach niektórych podatników.

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje sposób rozpatrywania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

u.p.e.a. art. 64c § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy dochodzenia kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 11 § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wydania rozporządzenia w sprawie właściwości organów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozpatrywanie zarzutów.

u.p.e.a. art. 64c § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dochodzenie kosztów egzekucyjnych.

O.p. art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Okoliczności wyłączające przerwy w naliczaniu odsetek.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 123 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Czynności organu w toku postępowania.

k.p.a. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie rozstrzygnięć.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uzasadnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

ustawa o KAS art. 11 § 6

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Podstawa do wydania rozporządzenia w sprawie właściwości organów egzekucyjnych.

Rozporządzenie MRiF art. 1 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo

Określenie kategorii podatników o istotnym znaczeniu gospodarczym lub społecznym.

Rozporządzenie MRiF art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo

Kryteria kwalifikacji podatników jako 'dużych podatników'.

Rozporządzenie MRiF art. 4 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo

Określenie daty wyłączenia z kategorii 'dużego podatnika'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 O.p. w części dotyczącej nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę za okres trwania postępowania odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 123 § 2 i art. 124 § 1 k.p.a. na skutek utrzymania w mocy postanowienia, które nie zawierało rozstrzygnięcia o zasadności lub niezasadności zarzutów. • Naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, 3, 9 i 10 u.p.e.a. na skutek prowadzenia egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku w zakresie części egzekwowanej zaległości i odsetek, niespełnienia wymogów art. 27 u.p.e.a. oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. • Błędna wykładnia art. 54 § 1 pkt 3 O.p. na skutek przyjęcia, że nie da się prawidłowo zastosować tego przepisu w sytuacji, kiedy nie doręczono jeszcze stronie decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne i możliwe określenie w tytule wykonawczym wysokości kosztów egzekucyjnych, które nie stanowią obowiązku podlegającego egzekucji, lecz dopiero mogą powstać w następstwie jej prowadzenia.

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący

Bogusław Dauter

sędzia

Paweł Dąbek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście przedłużającego się postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedłużającego się postępowania odwoławczego i jego wpływu na odsetki za zwłokę w egzekucji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – naliczania odsetek za zwłokę w kontekście opóźnień administracyjnych, co ma praktyczne znaczenie dla podatników i przedsiębiorców.

Czy odsetki za zwłokę mogą być naliczane, gdy organ zwleka z decyzją? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst