III FSK 4498/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczące umorzenia w części postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a., u.p.e.a. oraz Ordynacji podatkowej, kwestionując m.in. prawidłowość naliczania odsetek za zwłokę oraz zarzucając przedawnienie zobowiązań podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące przedawnienia i wadliwości tytułów wykonawczych były już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w innej sprawie (sygn. akt III FSK 2789/21), co na mocy art. 170 P.p.s.a. wiąże strony i inne sądy. NSA potwierdził jednak możliwość częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wadliwie naliczonych odsetek, powołując się na art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 105 K.p.a. oraz zasadę 'a maiore ad minus'. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, uznając, że skarżący nie wykazał konkretnych zaniechań organu odwoławczego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie możliwości częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wadliwie naliczonych odsetek oraz znaczenie prawomocnych orzeczeń dla późniejszych postępowań.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, z uwzględnieniem przepisów K.p.a. i u.p.e.a. oraz wpływu wcześniejszych prawomocnych orzeczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek w zakresie odsetek za zwłokę został określony niezgodnie z prawem (np. poprzez nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie wadliwie naliczonych odsetek, na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 105 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć art. 59 § 1 u.p.e.a. nie przewiduje wprost umorzenia w części, to na mocy art. 18 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a., w tym art. 105 K.p.a. dopuszczający umorzenie w części, gdy bezprzedmiotowość dotyczy części postępowania. Potwierdza to również zasada 'a maiore ad minus'.
Czy prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego w innej sprawie, dotyczącej tych samych stron i podobnych zarzutów (np. przedawnienia), wiąże sąd w kolejnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a jego ustalenia faktyczne i oceny prawne nie mogą być sprzeczne z wcześniejszym rozstrzygnięciem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 170 P.p.s.a. wskazując, że niedopuszczalne jest dokonywanie w innej sprawie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym wyroku.
Czy zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania jest wystarczająco uzasadniony, jeśli skarżący jedynie wskazuje na powinności organu odwoławczego bez powiązania z konkretnymi zaniechaniami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie wyczerpuje ustawowego obowiązku uzasadnienia, jeśli nie wykazano konkretnych uchybień organu i ich wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał na czym konkretnie polegała wadliwość oceny Sądu I instancji w odniesieniu do zasady dwuinstancyjności, ograniczając się do wskazania przepisów bez powiązania z konkretnymi zaniechaniami.
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ordynacja podatkowa art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70 § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
K.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą.
K.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszcza możliwość umorzenia postępowania w części, jeżeli bezprzedmiotowość dotyczy części tego postępowania.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność wcześniejszego orzeczenia w sprawie tych samych stron i zarzutów. • Możliwość częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wadliwie naliczonych odsetek na podstawie art. 105 K.p.a. stosowanego przez art. 18 u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych i wadliwości tytułów wykonawczych, które były już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia. • Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, który nie został wystarczająco uzasadniony.
Godne uwagi sformułowania
Ocenę podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy poprzedzić stwierdzeniem, że organ egzekucyjny postanowieniem z 5 października 2020 r. z urzędu umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2005 do 2007 w części dotyczącej nienależnie naliczonych odsetek wykazanych w tytułach wykonawczych. • Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe... • W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które stanowiły jego podstawę, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. • Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek w zakresie dotyczącym odsetek za zwłokę został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa (bez uwzględnienia przerw w ich naliczaniu). • Sąd odnosi się do możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego w części, chociaż przytoczony wyżej przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. takiej sytuacji nie przewiduje wprost. Na mocy przepisu odsyłającego, a to art.18 u.p.e.a., stosownie do którego jeżeli przepisy u.p.e.a. […]
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wadliwie naliczonych odsetek oraz znaczenie prawomocnych orzeczeń dla późniejszych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, z uwzględnieniem przepisów K.p.a. i u.p.e.a. oraz wpływu wcześniejszych prawomocnych orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym i podatkowym, w tym znaczenia prawomocności orzeczeń i możliwości częściowego umorzenia postępowania. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa podatkowego.
“Egzekucja administracyjna: Czy wadliwie naliczone odsetki mogą prowadzić do częściowego umorzenia postępowania?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.