III FSK 439/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej K.Z. jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT. WSA uznał, że skoro upadłość K.Z. została ogłoszona przed wydaniem decyzji, to stroną postępowania powinien być syndyk masy upadłości, a skierowanie decyzji do K.Z. stanowiło rażące naruszenie przepisów, skutkujące nieważnością decyzji. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej powstaje z chwilą wydania konstytutywnej decyzji, a jeśli ta decyzja została wydana po ogłoszeniu upadłości osoby trzeciej, to zobowiązanie to nie dotyczy masy upadłości i nie podlega art. 144 Prawa upadłościowego. W takiej sytuacji stroną postępowania jest nadal osoba trzecia, a nie syndyk. NSA zakwestionował również zastosowanie przez WSA przepisu o przedawnieniu (art. 118 Ordynacji podatkowej), gdyż było ono konsekwencją błędnego stwierdzenia nieważności decyzji. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w kontekście ogłoszenia upadłości tej osoby, a także kwestia właściwej strony postępowania administracyjnego w takich sytuacjach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana po ogłoszeniu jej upadłości. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa upadłościowego i podatkowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej, która była członkiem zarządu spółki, stroną postępowania w przedmiocie orzeczenia o jej odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, jest syndyk masy upadłości, czy też sama osoba fizyczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stroną postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, wszczętego po ogłoszeniu upadłości tej osoby, jest sama osoba trzecia, a nie syndyk masy upadłości, ponieważ odpowiedzialność ta powstaje z chwilą wydania konstytutywnej decyzji, a jeśli decyzja ta została wydana po ogłoszeniu upadłości, zobowiązanie to nie dotyczy masy upadłości.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej powstaje z chwilą wydania konstytutywnej decyzji. Jeśli decyzja ta została wydana po ogłoszeniu upadłości osoby trzeciej, zobowiązanie to nie ma charakteru wierzytelności upadłościowej ani zobowiązania masy upadłości, w związku z czym nie podlega art. 144 Prawa upadłościowego, a stroną postępowania pozostaje osoba trzecia.
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych, postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stwierdzenie nieważności decyzji było błędne, nie ma podstaw do uznania, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. z powodu upływu terminu przedawnienia było konsekwencją błędnego stwierdzenia nieważności decyzji przez WSA. Skoro NSA zakwestionował prawidłowość stwierdzenia nieważności, to nie było podstaw do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.
Przepisy (12)
Główne
u.p.u. art. 144 § 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk prowadzi je na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Podstawienie syndyka dotyczy tylko postępowań dotyczących masy upadłości.
o.p. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ma charakter konstytutywny, jest źródłem powstania odpowiedzialności.
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli zaskarżony wyrok narusza prawo.
Pomocnicze
u.p.u. art. 61
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.
u.p.u. art. 62
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego.
o.p. art. 247 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Decyzja obarczona wadą materialnoprawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, np. skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, a skutki tego naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla danego rodzaju postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3, jeżeli wydanie decyzji lub postanowienia organu jest niemożliwe z innych przyczyn niż wymienione w tych przepisach.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej powstaje z chwilą wydania konstytutywnej decyzji, a jeśli decyzja ta została wydana po ogłoszeniu upadłości osoby trzeciej, to zobowiązanie to nie dotyczy masy upadłości i nie podlega art. 144 Prawa upadłościowego, w związku z czym stroną postępowania jest osoba trzecia, a nie syndyk. • Brak podstaw do umorzenia postępowania z powodu upływu terminu przedawnienia, jeśli stwierdzenie nieważności decyzji było błędne.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie przyjął, że po ogłoszeniu upadłości K.Z., stroną postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej powinien być syndyk masy upadłości, a nie K.Z. • WSA błędnie stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 o.p. • WSA błędnie umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 118 § 1 o.p.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich powstaje zatem dopiero wskutek wydania konstytutywnej decyzji podatkowej. • W sytuacji, gdy wierzytelność organu podatkowego wobec osoby trzeciej powstaje dopiero po ogłoszeniu upadłości, nie ma statusu wierzytelności upadłościowej, nie stanowi też kosztów postępowania upadłościowego ani innego zobowiązania masy upadłości.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w kontekście ogłoszenia upadłości tej osoby, a także kwestia właściwej strony postępowania administracyjnego w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana po ogłoszeniu jej upadłości. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa upadłościowego i podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym, która ma bezpośrednie przełożenie na odpowiedzialność osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą lub będących członkami zarządów spółek, zwłaszcza w kontekście upadłości.
“Upadłość a odpowiedzialność za długi firmy: Kto jest stroną w sporze z fiskusem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.