Orzeczenie · 2025-07-10

III FSK 410/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-10
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnaświadczenia pieniężnePFRONwymagalnośćupomnieniezarzuty egzekucyjneskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjnenależności publicznoprawne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki H. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka kwestionowała wymagalność obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Sąd I instancji uznał, że decyzja ustalająca zobowiązanie stała się ostateczna, a spółka nie wystąpiła o ulgę przed wszczęciem egzekucji. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że decyzja stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania, a spółka nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty przed wszczęciem egzekucji. Ponadto, NSA stwierdził, że doręczenie upomnienia nie było wymagane w tej sprawie, zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, ponieważ dotyczyło należności, których egzekucja poprzedzała postępowanie jurysdykcyjne. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, wskazując na prawidłowe przeprowadzenie postępowania przez organ i brak podstaw do stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych zostały uznane za niespełniające wymogów formalnych skargi kasacyjnej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązku doręczenia upomnienia oraz skutków złożenia wniosku o ulgę po wszczęciu egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia upomnienia na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów oraz sytuacji, gdy wniosek o ulgę złożono po wszczęciu egzekucji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak doręczenia upomnienia stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy szczególne wyłączają obowiązek doręczenia upomnienia, tak jak w przypadku należności, których egzekucja poprzedza postępowanie jurysdykcyjne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, doręczenie upomnienia nie jest wymagane przy egzekucji należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i jest powiązany z zaistnieniem określonego zdarzenia, a wysokość należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Czy obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej jest wymagalny, jeśli strona złożyła odwołanie po terminie lub wniosek o ulgę po wszczęciu egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek jest wymagalny, jeśli decyzja stała się ostateczna, a wniosek o ulgę został złożony po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że decyzja stała się ostateczna z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wniesienia odwołania. Sam fakt złożenia skargi na postanowienie o uchybieniu terminu nie wpływa na status ostateczności decyzji. Wniosek o ulgę złożony po wszczęciu egzekucji nie mógł wpłynąć na wymagalność zobowiązania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Przepisy (16)

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

pkt 4 (brak upomnienia), pkt 6 lit. a (brak wymagalności obowiązku)

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 67a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 67c

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

pkt 7

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. § 2

pkt 2 (należności, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia)

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności obowiązku. • Brak doręczenia upomnienia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 33 § 2 pkt 4 i 6 lit. a u.p.e.a., art. 67a w zw. z art 67c O.p., art. 8 k.p.a., art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 O.p., art. 180 i art. 187 O.p., art. 2a, art.120, art.121 oraz art. 127 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt. 7 O.p.). • Błąd w ustaleniach faktycznych (pominięcie toczących się postępowań sądowych, wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji).

Godne uwagi sformułowania

Samo złożenie wniosku o odroczenie terminu lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych nie powoduje braku wymagalności obowiązku. • Doręczenie upomnienia nie jest konieczne przy egzekucji należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, tym samym jest powiązane z zaistnieniem określonego zdarzenia, a wysokość należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. • Wymagalność obowiązku stanowi przesłanką dodatnią prowadzenia postępowania egzekucyjnego. • Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Zasada ta jest jedną z dyrektyw wykładni prawa i ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej kontekstów, to jest językowego, systemowego oraz funkcjonalnego, nie daje zadowalających rezultatów.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Jolanta Sokołowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązku doręczenia upomnienia oraz skutków złożenia wniosku o ulgę po wszczęciu egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia upomnienia na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów oraz sytuacji, gdy wniosek o ulgę złożono po wszczęciu egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które są istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Egzekucja bez upomnienia? Kiedy organ może pominąć ten krok i czy wniosek o raty ratuje przed przymusem?

Sektor

finanse_publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst