Orzeczenie · 2026-03-18

III FSK 407/24Oddalenie skargi kasacyjnej odpowiedzialność podatkowa osob trzecich 31

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-03-18

NSAPodatkoweŚredniansa

odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkowezarząd spółkiOrdynacja podatkowabezskuteczna egzekucjaskarżący kasacyjnyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca) rozpoznał na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 2489/22). Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika [...] M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia 11 października 2019 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości S.F.E.C.N.T. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w kwocie ponad 3,4 mln zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Sąd pierwszej instancji, działając w warunkach związania wyrokiem z 16 listopada 2021 r. (III SA/Wa 606/21), stwierdził, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie powstania zobowiązań, egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a Skarżący nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości. Sąd uznał również, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania i nie zostały spełnione przesłanki wyłączające odpowiedzialność z art. 116 Ordynacji podatkowej. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez odmówienie możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności, a także naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 121 o.p. przez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i niewłaściwe zebranie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów dotyczących ustaleń stanu faktycznego ani naruszenia kluczowego dla sprawy art. 116 o.p. Odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 5/19, dotyczącego art. 299 k.s.h., zostało uznane za niezasadne, gdyż w sprawie zastosowanie miał art. 116 o.p. Zarzut naruszenia art. 121 o.p. również nie został uwzględniony, gdyż argumenty strony dotyczyły ustaleń stanu faktycznego, które nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie rozróżnienia między odpowiedzialnością z art. 116 o.p. a art. 299 k.s.h. oraz utrwalenie stanowiska NSA w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, gdy nie podważono ustaleń faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, w szczególności interpretacji art. 116 o.p. w kontekście zarzutów konstytucyjnych opartych na orzecznictwie TK dotyczącym k.s.h.

Zagadnienia prawne (2)

Czy członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykaże, że wierzytelność stwierdzona orzeczeniem, na podstawie którego wszczęto bezskuteczną egzekucję, nie istnieje, a orzeczenie zapadło po dacie utraty przez niego statusu członka zarządu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zastosowanie ma art. 116 Ordynacji podatkowej, a nie art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Zarzuty oparte na niekonstytucyjności przepisów k.s.h. są w tej sytuacji niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny podkreślił, że w sprawach odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółek zastosowanie ma wyłącznie art. 116 Ordynacji podatkowej, a nie art. 299 k.s.h. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów k.s.h. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów dotyczących naruszenia art. 116 o.p. ani ustaleń stanu faktycznego.

Czy naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 o.p.) poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i niewystarczający materiał dowodowy może stanowić podstawę do uchylenia wyroku WSA, jeśli nie podważono ustaleń stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia zasady zaufania do organu podatkowego, które sprowadzają się do kwestionowania ustaleń stanu faktycznego, nie mogą być skuteczne w skardze kasacyjnej, jeśli strona nie podważyła tych ustaleń w odpowiedni sposób.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że argumenty dotyczące braku wszechstronnego rozpoznania sprawy i niewystarczającego materiału dowodowego, podniesione w kontekście naruszenia art. 121 o.p., dotyczyły ustaleń stanu faktycznego. Ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów dotyczących tych ustaleń, zarzut naruszenia zasady zaufania nie mógł być uwzględniony. Podkreślono również, że odmienne od oczekiwanego przez stronę rozstrzygnięcie organu nie stanowi naruszenia tej zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

o.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

Przepis regulujący odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże przesłanek egzoneracyjnych.

Pomocnicze

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 153