III FSK 3603/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu Klubu T. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd pierwszej instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej, w tym bezskuteczność egzekucji z majątku Klubu oraz brak zgłoszenia wniosku o upadłość Klubu przez zarząd, w tym skarżącego, bez jego winy. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 116a w zw. z art. 116 o.p.) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 59 u.p.e.a., art. 122, 191, 187 o.p., przepisy k.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów i nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd uznał za chybione zarzuty dotyczące naruszenia k.p.a., wskazując na prymat przepisów Ordynacji podatkowej w tej sprawie. Potwierdzono, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości, a egzekucja z majątku Klubu była bezskuteczna, co potwierdzono dokumentami egzekucyjnymi i umorzeniem postępowania. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące braku wykazania przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego, w tym brak zgłoszenia wniosku o upadłość Klubu bez winy oraz brak wskazania mienia umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części. Sąd uznał, że organy podatkowe i sąd pierwszej instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne, a skarżący nie wykazał istnienia przesłanek egzoneracyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście przesłanek egzoneracyjnych i bezskuteczności egzekucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy członek zarządu spółki może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a zarząd nie złożył wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może być pociągnięty do odpowiedzialności, jeśli nie wykaże, że złożył wniosek o upadłość spółki we właściwym terminie lub że brak winy w niezgłoszeniu takiego wniosku, a także nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe, chyba że wykaże przesłanki egzoneracyjne. W tej sprawie skarżący nie wykazał ani złożenia wniosku o upadłość bez winy, ani wskazania mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości.
Czy wadliwość postępowania egzekucyjnego wobec spółki może stanowić podstawę do kwestionowania odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwość postępowania egzekucyjnego powinna być podnoszona i skarżona w ramach tego postępowania, a nie w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe nie służy kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki.
Przepisy (26)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bezskuteczność egzekucji oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przesłanki negatywne wyłączające odpowiedzialność członka zarządu, takie jak zgłoszenie wniosku o upadłość lub wskazanie mienia umożliwiającego zaspokojenie zaległości.
Pomocnicze
o.p. art. 116a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.n. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki (pełnienie funkcji w okresie powstania zaległości, bezskuteczność egzekucji z majątku spółki). • Niewykazanie przez skarżącego przesłanek egzoneracyjnych (brak zgłoszenia wniosku o upadłość bez winy, brak wskazania mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części). • Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a. w skardze kasacyjnej, podczas gdy sprawa podlega przepisom Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 116a w zw. z art. 116 o.p.) poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 59 u.p.e.a., art. 122, 191, 187 o.p., art. 3, 7, 77, 107 § 3, art. 8, art. 138 § 1 i 2 k.p.a.). • Twierdzenie o wadliwości postępowania egzekucyjnego wobec Klubu T. • Wskazanie jedynie potencjalnych źródeł przychodów Klubu jako podstawy do uwolnienia się od odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Całkowicie chybione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wymienionych w niej przepisów k.p.a. Otóż zaskarżany wyrok wydany został w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe osoby prawnej. W tej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o.p., a nie k.p.a. • Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 o.p. nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. W orzecznictwie wyjaśniono jednak, że 'bezskuteczność egzekucji' oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. • Postępowanie z art. 116 § 1 o.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. • Ciężar wykazania istnienia [przesłanek negatywnych] spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od tej odpowiedzialności.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście przesłanek egzoneracyjnych i bezskuteczności egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców i członków zarządów. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej jest kluczowa dla praktyki.
“Odpowiadasz za długi spółki? NSA wyjaśnia, kiedy członek zarządu musi zapłacić z własnej kieszeni.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.