Orzeczenie · 2023-12-06

III FSK 3262/21Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej kurator bezskuteczność egzekucji

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-12-06

NSAPodatkoweWysokansa

odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciakuratorpełnomocnik ogólnyordynacja podatkowaskarga kasacyjnabezskuteczność egzekucjiVATdoręczenieskuteczność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej A. G. za zobowiązania spółki z tytułu VAT. Sąd pierwszej instancji uznał, że warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej było skuteczne doręczenie decyzji spółce oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wątpliwości Sądu I instancji dotyczyły umocowania kuratora ustanowionego dla spółki, który miał reprezentować ją w postępowaniu podatkowym. Sąd I instancji wskazał, że brak było dowodów na ustanowienie kuratora na wniosek organu podatkowego, a także na wpływ pełnomocnictwa do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 138d § 2 O.p. (wprowadzonym od 1 stycznia 2016 r.), kurator ustanowiony przez sąd na wniosek organu podatkowego jest uznawany za pełnomocnika ogólnego strony w sprawach podatkowych z mocy prawa, a jego umocowanie nie zależy od prawomocności postanowienia czy wpływu do rejestru. Sąd wskazał, że postanowienie o ustanowieniu kuratora jest skuteczne z chwilą wydania. Ponadto, NSA uznał za zasadny zarzut dotyczący błędnego przyjęcia przez WSA, że do wykazania bezskuteczności egzekucji konieczne jest wszczęcie i umorzenie egzekucji w stosunku do każdej należności. Sąd podkreślił, że bezskuteczność egzekucji można wykazać za pomocą każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, a w niniejszej sprawie wystarczające były przeprowadzone postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących statusu i umocowania kuratora ustanowionego dla spółki w postępowaniu podatkowym oraz sposobu wykazywania bezskuteczności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. w zakresie art. 138d § 2 O.p. oraz zmian w K.c. i K.p.c. wprowadzonych od 15 marca 2018 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kurator ustanowiony dla spółki na wniosek organu podatkowego na podstawie art. 42 K.c. w zw. z art. 138 § 3 O.p. staje się pełnomocnikiem ogólnym strony w sprawach podatkowych z mocy prawa od momentu wydania postanowienia, czy od jego prawomocności lub wpływu do rejestru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kurator ustanowiony na wniosek organu podatkowego na podstawie art. 42 K.c. w zw. z art. 138 § 3 O.p. staje się pełnomocnikiem ogólnym strony w sprawach podatkowych z mocy prawa (art. 138d § 2 O.p.) od momentu wydania postanowienia, a nie od jego prawomocności czy wpływu do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw.

Uzasadnienie

Sąd NSA wskazał, że art. 138d § 2 O.p. jednoznacznie stanowi, iż kurator ustanowiony na wniosek organu jest pełnomocnikiem ogólnym z mocy prawa. Postanowienie o ustanowieniu kuratora jest skuteczne i wykonalne z chwilą wydania (art. 603 § 2 K.p.c.), a nie od prawomocności.

Czy do wykazania bezskuteczności egzekucji w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej konieczne jest wszczęcie i umorzenie egzekucji w stosunku do każdej należności objętej decyzją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, do wykazania bezskuteczności egzekucji wystarczające jest stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, w tym przeprowadzonej egzekucji w stosunku do części zaległości lub postępowania zabezpieczającego.

Uzasadnienie

Sąd NSA powołał się na uchwałę II FPS 6/08, zgodnie z którą stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego dowodu, a nie ma obowiązku ponownego wszczynania egzekucji, gdy już została przeprowadzona lub gdy postępowanie zabezpieczające wykazało brak majątku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i oddalił skargę.

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 42

Kodeks cywilny

Kurator ustanowiony na podstawie art. 42 K.c. w zw. z art. 138 § 3 O.p. staje się pełnomocnikiem ogólnym strony w sprawach podatkowych z mocy prawa.

O.p. art. 138 § § 3

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna dla organu podatkowego do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej niemogącej prowadzić spraw.

O.p. art. 138d § § 2

Ordynacja podatkowa

Kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu podatkowego jest uznawany za pełnomocnika ogólnego strony w sprawach podatkowych.

O.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Pomocnicze

O.p. art. 154 § § 1

Ordynacja podatkowa

Pisma skierowane do osób prawnych niemających organów doręcza się kuratorowi.

k.p.c. art. 603 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o ustanowieniu kuratora jest skuteczne i wykonalne z chwilą jego wydania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1