III FSK 324/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Starosty W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę Starosty na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Głównym zarzutem Starosty było naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, 64 ust. 1, 94) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), poprzez nieuznanie, że organ egzekucyjny wydając postanowienie o kosztach, nie uwzględnił adekwatności tych kosztów do poziomu skomplikowania czynności, poniesionego nakładu pracy oraz efektywności postępowania, co miało prowadzić do sytuacji, w której opłaty stały się swoistą sankcją pieniężną. Skarżący powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że przed wydaniem postanowienia przez organ pierwszej instancji nastąpiła zmiana stanu prawnego wprowadzona ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która weszła w życie 20 lutego 2021 roku. Zmiany te były konsekwencją wyroku TK SK 31/14 i wprowadziły górne limity opłat manipulacyjnych (100 zł) i opłat za czynności egzekucyjne (40.000 zł). Sąd uznał, że do opłat, które nie zostały w całości wyegzekwowane lub zapłacone przed wejściem w życie nowelizacji, zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, ale z uwzględnieniem wprowadzonych limitów. W analizowanej sprawie opłata manipulacyjna została pomniejszona do 100 zł, a opłata za zajęcie wierzytelności wyniosła 5% należności, jednakże z uwzględnieniem limitu 40.000 zł. Sąd stwierdził, że sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych mieści się w ustalonych stawkach i nie przekracza ustawowych maksymalnych granic, a tym samym nie narusza prawa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie limitów opłat egzekucyjnych.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 2019 r. i spraw niezakończonych przed jej wejściem w życie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny, ustalając koszty postępowania egzekucyjnego, naruszył przepisy Konstytucji RP (art. 2, 64 ust. 1, 94) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uwzględniając adekwatności kosztów do poziomu skomplikowania czynności i poniesionego nakładu pracy, a także zasady racjonalnej zależności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie naruszył wskazanych przepisów.
Uzasadnienie
Zastosowanie mają przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, które wprowadzają górne limity opłat manipulacyjnych (100 zł) i opłat za czynności egzekucyjne (40.000 zł). Naliczone koszty mieszczą się w tych limitach i zostały ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie oddalił skargę Starosty W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, WSA zasadnie oddalił skargę.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny prawidłowo ocenił, że sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych przez organ mieści się w ustalonych stawkach i nie przekracza ustawowych maksymalnych granic, nie naruszając przepisów prawa.
Przepisy (13)
Główne
ustawa zmieniająca art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Określa limit opłaty manipulacyjnej na 100 zł dla opłat niewyegzekwowanych lub niezapłaconych przed wejściem w życie ustawy.
ustawa zmieniająca art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Określa limit opłaty za czynności egzekucyjne na 40.000 zł dla opłat niewyegzekwowanych lub niezapłaconych przed wejściem w życie ustawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten, w zakresie w jakim nie określał maksymalnej wysokości opłaty, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Nowelizacja wprowadziła limity.
u.p.e.a. art. 64 § ust. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłat za czynności egzekucyjne. Nowelizacja wprowadziła limit 40.000 zł.
u.p.e.a. art. 64 § ust. 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty manipulacyjnej. Nowelizacja wprowadziła limit 100 zł.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres przedmiotowy aktów normatywnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez nieuznanie, że postanowienie organu w sprawie kosztów egzekucyjnych zostało wydane z pominięciem norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 94 Konstytucji, bez uwzględnienia skutków prawnych wynikających z wyroku TK z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 oraz poprzez nieuznanie, że organ wydając postanowienie nie uwzględnił kwestii adekwatności ustalanych kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia organu w wyniku uznania, że organ naruszył art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i niezasadnie obciążył Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.808,95 zł.
Godne uwagi sformułowania
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną [...] pobiera się w wysokości 100 zł • przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne [...] pobiera się w wysokości 40.000 zł • koszty egzekucyjne będą pobierane na dotychczasowych zasadach z ograniczeniem ich górnej wysokości
Skład orzekający
Anna Juszczyk-Wiśniewska
sędzia
Bogusław Dauter
sędzia
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie limitów opłat egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 2019 r. i spraw niezakończonych przed jej wejściem w życie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów. Choć jest to kwestia techniczna, ma znaczenie praktyczne dla organów i zobowiązanych.
“Koszty egzekucji administracyjnej: Jak nowe przepisy ograniczają opłaty?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.