III FSK 291/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił postanowienie organu dotyczące zagrożenia ujawnieniem należności pieniężnych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Sprawa wywodziła się ze sprzeciwu strony wobec zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem zaległości podatkowych, które strona uznała za przedawnione. Organy podatkowe odmawiały uwzględnienia sprzeciwu, argumentując, że zabezpieczenie należności hipoteką przymusową wstrzymuje bieg przedawnienia. WSA uchylił postanowienie organu odwoławczego, wskazując na brak wypowiedzenia się przez organ co do przedawnienia oraz na błędną interpretację art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (O.p.) w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12). NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd uznał, że choć wyrok TK formalnie dotyczył art. 70 § 6 O.p., to jego wnioski dotyczące niezgodności z Konstytucją RP należy odnieść również do art. 70 § 8 O.p., który stanowi kontynuację tej samej, wadliwej normy prawnej. Sąd stwierdził 'oczywistą niekonstytucyjność' art. 70 § 8 O.p. w zakresie, w jakim uzależnia przedawnienie od formy zabezpieczenia, co jest sprzeczne z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że w takich przypadkach sąd może odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie oczywistej niezgodności art. 70 § 8 O.p. z Konstytucją RP i możliwości odmowy jego zastosowania przez sądy.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który wyłącza przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 64 ust. 2 Konstytucji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć wyrok TK dotyczył art. 70 § 6 O.p., to art. 70 § 8 O.p. stanowi kontynuację tej samej, wadliwej normy prawnej, która arbitralnie uzależnia przedawnienie od formy zabezpieczenia, co narusza konstytucyjne zasady ochrony praw podatnika i zaufania do państwa.
Czy organ podatkowy, rozpoznając sprzeciw strony od zagrożenia ujawnieniem należności w Rejestrze Należności Publicznoprawnych, musi rozpoznać zarzut przedawnienia, nawet jeśli wcześniej nie był on przedmiotem oceny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy musi rozpoznać zarzut przedawnienia i wypowiedzieć się w uzasadnieniu, czy nie doszło do powielenia zarzutów już ocenionych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji zasadnie dostrzegł, że organ odwoławczy nie wypowiedział się co do przedawnienia, a przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić regulacje art. 18i § 7 i § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 70 § § 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją RP (art. 64 ust. 2) w zakresie, w jakim uzależnia przedawnienie zobowiązań podatkowych od formy zabezpieczenia (hipoteka, zastaw skarbowy).
u.p.e.a.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18b § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18i § § 13
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18i § § 7 i § 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18t
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją RP (art. 64 ust. 2) w zakresie, w jakim uzależnia przedawnienie zobowiązań podatkowych od formy zabezpieczenia. • Organ podatkowy rozpoznając sprzeciw strony musi rozpoznać zarzut przedawnienia, nawet jeśli wcześniej nie był on przedmiotem oceny, a jego brak w uzasadnieniu postanowienia jest wadą.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 18i § 7 i § 8 u.p.e.a. nie były uzasadnione. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. okazały się niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją RP • nie można nie dostrzegać tego, że powstają uzasadnione wątpliwości co do zgodności z konstytucją normy prawnej w nim wyrażonej • Oczywista niekonstytucyjność zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
przewodniczący
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie oczywistej niezgodności art. 70 § 8 O.p. z Konstytucją RP i możliwości odmowy jego zastosowania przez sądy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego konstytucyjności, co jest istotne dla podatników i prawników. Wyrok NSA potwierdza stanowisko TK w praktyce sądowej.
“Czy długi podatkowe zabezpieczone hipoteką nigdy się nie przedawniają? NSA: Nie, jeśli przepis jest niekonstytucyjny!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.