III FSK 245/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej O. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie o wygaśnięciu przybicia nieruchomości. Spółka przystąpiła do licytacji nieruchomości, uzyskała przybicie, ale nie uiściła ceny nabycia w wyznaczonym terminie, nawet po jego przedłużeniu. Jako przyczynę podawała ujawnienie się istotnej wady fizycznej nieruchomości (zalanie), która nie została wskazana w opisie i oszacowaniu. Organ egzekucyjny wydał postanowienie o wygaśnięciu przybicia i utracie wadium na podstawie art. 111b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Spółka kwestionowała to postanowienie, argumentując, że utrata wadium nie powinna nastąpić, gdy brak zapłaty wynika z obiektywnych przyczyn niezależnych od niej. Zarówno WSA, jak i NSA uznały te argumenty za niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 sierpnia 2024 r. podkreślił, że przepisy u.p.e.a. nie uzależniają utraty wadium od przyczyn braku zapłaty ceny przez licytanta, któremu udzielono przybicia. Utrata wadium następuje z mocy prawa w przypadku niewykonania warunków licytacyjnych i stanowi wyłączną sankcję majątkową. Sąd wskazał, że spółka miała możliwość kwestionowania czynności organu na wcześniejszych etapach postępowania, czego nie uczyniła, a podnoszenie kwestii wad nieruchomości na etapie zażalenia na postanowienie o wygaśnięciu przybicia było spóźnione. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezwzględnego charakteru utraty wadium w egzekucji administracyjnej z nieruchomości w przypadku niewykonania warunków licytacyjnych, niezależnie od przyczyn braku zapłaty ceny.
Dotyczy specyficznego trybu egzekucji administracyjnej z nieruchomości i utraty wadium. Nie dotyczy sytuacji, gdy przybicie zostało uchylone z innych przyczyn lub gdy wady nieruchomości były znane przed licytacją.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata wadium w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest bezwzględna w przypadku niewykonania przez nabywcę warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, czy też zależy od przyczyn braku zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Utrata wadium jest bezwzględna i następuje z mocy prawa, niezależnie od przyczyn braku zapłaty ceny przez licytanta, któremu udzielono przybicia.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 111b § 1 w zw. z art. 111s) nie przewidują badania przyczyn braku zapłaty ceny przez nabywcę. Utrata wadium stanowi wyłączną sankcję majątkową i jest zryczałtowanym odszkodowaniem za niewykonanie obowiązku zapłaty ceny.
Czy sąd administracyjny powinien badać przyczyny braku zapłaty ceny nabycia nieruchomości przez licytanta na etapie postępowania w przedmiocie wygaśnięcia przybicia i utraty wadium?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, badanie przyczyn braku zapłaty ceny wykracza poza kognicję organu egzekucyjnego i sądu w postępowaniu dotyczącym wygaśnięcia przybicia i utraty wadium, zwłaszcza jeśli licytant nie skorzystał z przysługujących mu środków zaskarżenia na wcześniejszych etapach.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne jest sformalizowane. Licytant ma możliwość kwestionowania czynności organu na poszczególnych etapach. Podnoszenie kwestii wad nieruchomości po terminie zapłaty ceny i domaganie się zwrotu wadium jest spóźnione.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 111b § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nabywca, który nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, traci wadium. Z wadium utraconego przez nabywcę lub od niego ściągniętego pokrywa się koszty egzekucji związane ze sprzedażą.
u.p.e.a. art. 111s
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, wygasają skutki przybicia. Uiszczoną część ceny zwraca się. Następstwa te organ egzekucyjny stwierdza postanowieniem, na które przysługuje zażalenie.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 111 § § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wysokości wadium i jego składania przez przystępującego do licytacji.
u.p.e.a. art. 111a § zd. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wadium złożone przez licytanta, któremu udzielono przybicia, zatrzymuje się.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy związania NSA granicami skargi kasacyjnej i z urzędu brania pod uwagę nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata wadium w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest bezwzględna i następuje z mocy prawa w przypadku niewykonania warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny. • Badanie przyczyn braku zapłaty ceny przez licytanta wykracza poza kognicję organu egzekucyjnego i sądu w postępowaniu dotyczącym wygaśnięcia przybicia i utraty wadium. • Licytant miał możliwość kwestionowania czynności organu na wcześniejszych etapach postępowania, a podnoszenie kwestii wad nieruchomości po terminie zapłaty ceny jest spóźnione.
Odrzucone argumenty
Utrata wadium była nieuzasadniona, ponieważ brak zapłaty ceny wynikał z obiektywnej, istotnej wady fizycznej nieruchomości, która ujawniła się po licytacji i za którą licytant nie odpowiada. • Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, aprobując zaniechanie organu I instancji w zakresie zbadania przyczyn niezapłacenia ceny nieruchomości, które leżały po stronie organu (zatajenie wad).
Godne uwagi sformułowania
utrata wadium następuje z mocy samego prawa • wadium stanowi zryczałtowaną formę odszkodowania za niewykonanie obowiązku zapłaty ceny • utrata wadium nie zależy w żadnym stopniu od powstania i rozmiarów szkody • domaganie się przez Spółkę zwrotu wadium należy ocenić jako spóźnione
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sprawozdawca
Jacek Brolik
przewodniczący
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru utraty wadium w egzekucji administracyjnej z nieruchomości w przypadku niewykonania warunków licytacyjnych, niezależnie od przyczyn braku zapłaty ceny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu egzekucji administracyjnej z nieruchomości i utraty wadium. Nie dotyczy sytuacji, gdy przybicie zostało uchylone z innych przyczyn lub gdy wady nieruchomości były znane przed licytacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – utraty wadium. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi cenne przypomnienie o rygorach prawnych dla uczestników licytacji nieruchomości.
“Niewywiązanie się z licytacji nieruchomości? Utrata wadium jest bezwzględna – przypomina NSA.”
Dane finansowe
WPS: 868 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.