Orzeczenie · 2026-04-15

III FSK 236/25Brak interesu prawnego wznowienie postępowania koszty egzekucyjne

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-15
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnakoszty egzekucyjnewznowienie postępowaniainteres prawnystrona postępowaniazarząd spółkirezygnacja z funkcjiprawo procesoweprawo materialnepostępowanie sądowoadministracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Skarżąca, będąca byłym członkiem zarządu spółki, podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym Kodeksu cywilnego, Kodeksu spółek handlowych, ustawy o usługach zaufania publicznego, ustawy o podpisie elektronicznym, Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP. Kwestionowała m.in. skuteczność swojej rezygnacji z funkcji członka zarządu i swoje prawo do żądania wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że kluczową kwestią jest posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania. Sąd uznał, że skarżąca, jako były członek zarządu, nie wykazała takiego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym kosztów egzekucyjnych, w którym stroną był wyłącznie wierzyciel. Sąd wskazał również, że kwestia skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia WSA w Warszawie, które wiązało w sprawie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej uznano za chybione, gdyż w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie Ordynacji podatkowej. Podobnie zarzut naruszenia art. 35 Konstytucji RP uznano za niezasadny, gdyż przepis ten dotyczy ochrony mniejszości narodowych, a nie kwestii poruszanych w sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego byłego członka zarządu do żądania wznowienia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, a także zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania egzekucyjnego. Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu została już rozstrzygnięta w innej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy były członek zarządu spółki posiada interes prawny do żądania wznowienia postępowania w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w którym nie brał udziału jako strona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, były członek zarządu nie posiada interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, jeśli nie był stroną tego postępowania i wykazał jedynie interes faktyczny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego i być bezpośrednio związany z wynikiem postępowania. W postępowaniu dotyczącym kosztów egzekucyjnych stroną jest wyłącznie wierzyciel. Brak interesu prawnego wyklucza możliwość żądania wznowienia postępowania.

Czy elektroniczne zawiadomienie o rezygnacji z funkcji członka zarządu, złożone na adres spółki i osoby upoważnionej, spełnia wymogi prawidłowego złożenia rezygnacji zgodnie z Kodeksem cywilnym i Kodeksem spółek handlowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta została rozstrzygnięta w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie (V SA/Wa 4394/21), który uznał rezygnację za nieskuteczną. Naczelny Sąd Administracyjny był związany tym orzeczeniem i nie mógł ponownie badać tej okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na art. 170 p.p.s.a. dotyczący związania prawomocnym orzeczeniem, które obejmuje zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do podważenia tej oceny były nieskuteczne.

Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie nieuregulowanym ustawą, stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w zakresie nieuregulowanym ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd powołał art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi podstawę do stosowania przepisów K.p.a., a nie O.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 107 § § 1 i § 2 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Przepisy te nie mogły być stosowane w sprawie dotyczącej kosztów egzekucyjnych, gdyż w tym zakresie stosuje się K.p.a.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje stronę postępowania, ale sam z siebie nie stanowi podstawy do uznania podmiotu za stronę. Interes prawny musi wynikać z prawa materialnego.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania - wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów.

k.p.a. art. 149 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, gdy wznowienie jest niedopuszczalne lub strona złożyła żądanie z uchybieniem terminu.

u.p.e.a. art. 64c § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa nałożenia na wierzyciela obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi, że w zakresie nieuregulowanym u.p.e.a. stosuje się przepisy K.p.a.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący związania prawomocnym orzeczeniem, które obejmuje ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

k.c. art. 61 § § 2

Kodeks cywilny

k.s.h. art. 201 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 202 § § 4 i 5

Kodeks spółek handlowych

Ustawa o usługach zaufania publicznego oraz identyfikacji elektronicznej art. 3

Ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym

Konstytucja RP art. 35

Przepis dotyczący ochrony mniejszości narodowych i etnicznych, nieadekwatny do przedmiotu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącej do żądania wznowienia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych. • Związanie sądu prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie w przedmiocie skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w sprawie egzekucyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 60, 61 k.c. w zw. z art. 202 § 4 i 5, art. 201 § 1 k.s.h. (skuteczność rezygnacji z funkcji członka zarządu). • Naruszenie przepisów ustawy o usługach zaufania publicznego i o podpisie elektronicznym. • Naruszenie art. 28 k.p.a., art. 107 § 1 i § 2 pkt 4 O.p., art. 109 O.p., art. 64 § 4 u.p.e.a. oraz art. 35 Konstytucji RP (brak interesu prawnego, nierówne traktowanie). • Niewłaściwe zastosowanie art. 4 i 20 ustawy o przedsiębiorcach. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 16 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (żądanie przeprowadzenia na nowo postępowania).

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu w sprawie dotyczy oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie braku interesu prawnego Skarżącej, jako byłego członka zarządu Spółki, w domaganiu się wznowienia postępowania w przedmiocie wydanego na wniosek wierzyciela postanowienia w sprawie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec tej Spółki. • Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. • Zasadą jest w postępowaniu administracyjnym, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). • Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. • Poza sporem pozostaje, że Skarżąca nie była stroną postępowania w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. • Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała interesu prawnego bycia stroną w postępowaniu w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, a co najwyżej jako były członek zarządu Spółki– wykazała interes faktyczny. • Zatem zarzuty i argumentacja skargi kasacyjnej nakierowane na podważenie oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4394/21 muszą zostać uznane za nieskuteczne. • Całkowicie chybione są zarzuty dotyczący naruszenia art. 107 § 1 i § 2 pkt 4 O.p. postawione w powiązaniu z art. 109 O.p. […]

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

członek

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Paweł Borszowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego byłego członka zarządu do żądania wznowienia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, a także zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania egzekucyjnego. Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu została już rozstrzygnięta w innej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na analizę pojęcia interesu prawnego i zasady związania prawomocnym orzeczeniem. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

“Były członek zarządu bez prawa do wznowienia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych – NSA wyjaśnia pojęcie interesu prawnego.”

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst