Orzeczenie · 2023-05-31

III FSK 1586/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-05-31
NSApodatkoweWysokansa
zabezpieczenieegzekucja administracyjnaprawo do zażaleniapostanowienieorgan egzekucyjnysądy administracyjneKonstytucja RPskarżącyorganNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej. Sąd I instancji uznał, że na postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia z zabezpieczenia nie przysługuje zażalenie, powołując się na art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz brak wyraźnego przepisu w art. 166a § 2 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że błędne jest przyjęcie niedopuszczalności wniesienia zażalenia, gdyż art. 166b u.p.e.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu I ustawy, w tym art. 13 § 2, który przyznaje prawo do zażalenia na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji. NSA podkreślił, że odmowa zwolnienia z zabezpieczenia ma istotne skutki prawne dla podatnika i powinna podlegać kontroli, a brak możliwości zaskarżenia naruszałby art. 78 Konstytucji RP. Sąd uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie zasady 'in dubio pro fisco'. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu egzekucyjnego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Prawo do zaskarżenia postanowień organów egzekucyjnych w postępowaniu zabezpieczającym, interpretacja art. 166a i 166b u.p.e.a. w kontekście art. 78 i 2 Konstytucji RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy od postanowienia organu egzekucyjnego odmawiającego zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej przysługuje zażalenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje prawo do wniesienia zażalenia.

Uzasadnienie

Art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu I, w tym art. 13 § 2, który przyznaje prawo do zażalenia na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji. Odmowa zwolnienia z zabezpieczenia ma istotne skutki prawne i powinna podlegać kontroli, zgodnie z art. 78 Konstytucji RP.

Czy zastosowanie zasady 'in dubio pro fisco' przy wykładni przepisów dotyczących prawa do zażalenia narusza art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie tej zasady w analizowanym przypadku narusza art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej spółki w zakresie prawa do zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego stanowi naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi.

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 166a § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do zaskarżania aktów administracyjnych wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, zakaz stosowania zasady 'in dubio pro fisco' w sposób naruszający prawa strony.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 13 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego, w tym prawa do zażalenia na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 13 § 2 w zw. z art. 166b w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie niedopuszczalności wniesienia zażalenia. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, w zw. z art. art. 166b w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zasady 'in dubio pro fisco'.

Godne uwagi sformułowania

Każde bowiem rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 166a § 2 u.p.e.a. rodzi istotne skutki prawne dla podatnika, gdyż w sposób istotny kształtuje jego sytuację prawną. • Nie może również umknąć z pola widzenia to, że postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnić warunki dla prowadzenia w przyszłości egzekucji należności pieniężnej. • Podmiot wobec którego prowadzone jest postępowanie zabezpieczające, a postępowanie to ma zabezpieczać wykonanie przyszłego obowiązku, byłby w gorszej procesowo sytuacji od podmiotu wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, którego celem jest przymusowa realizacja tego obowiązku. • Słusznie również Skarżąca podkreśliła, iż art. 78 Konstytucji gwarantuje stronom postępowania sądowego lub postępowania administracyjnego prawo do zaskarżania orzeczeń lub decyzji wydanych w I instancji.

Skład orzekający

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Wojciech Stachurski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawo do zaskarżenia postanowień organów egzekucyjnych w postępowaniu zabezpieczającym, interpretacja art. 166a i 166b u.p.e.a. w kontekście art. 78 i 2 Konstytucji RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do zaskarżenia decyzji administracyjnych, co jest istotne dla każdego przedsiębiorcy. Interpretacja przepisów egzekucyjnych w kontekście konstytucyjnych gwarancji stanowi ciekawy problem prawny.

Czy organ może odmówić prawa do zażalenia? NSA stawia granice uznaniowości w postępowaniu zabezpieczającym.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst