III FSK 1217/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 ust. 1 lit. b) O.p. poprzez błędną wykładnię, wskazując, że okoliczności takie jak powierzenie prowadzenia rachunkowości osobie trzeciej, spór z NFZ czy niekompletna dokumentacja księgowa świadczą o braku jego winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie został należycie uzasadniony i nie wykazano, w czym przejawia się zarzucana błędna wykładnia ani jaka wykładnia byłaby prawidłowa. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu na gruncie art. 116 O.p. ma charakter posiłkowy i wynika z samego faktu pełnienia funkcji, a uwolnienie się od niej wymaga wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Brak winy oznacza sytuację, gdy członek zarządu, przy zachowaniu należytej staranności, nie miał możliwości prowadzenia spraw spółki z przyczyn od niego niezależnych. Nieprawidłowości w obsłudze rachunkowo-finansowej czy spory z kontrahentami nie zwalniają członka zarządu z obowiązku monitorowania sytuacji finansowej spółki i terminowego złożenia wniosku o upadłość. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz kryteriów braku winy członka zarządu w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, z naciskiem na wymogi formalne skargi kasacyjnej i ciężar dowodu braku winy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności takie jak powierzenie prowadzenia rachunkowości osobie trzeciej, spór z kontrahentem (NFZ) czy niekompletna dokumentacja księgowa mogą stanowić o braku winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności same w sobie nie stanowią o braku winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o upadłość w terminie, jeśli członek zarządu nie wykazał, że przy zachowaniu należytej staranności nie miał możliwości prowadzenia spraw spółki z przyczyn od niego niezależnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu jest posiłkowa i wynika z samego faktu pełnienia funkcji. Ciężar wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spoczywa na członku zarządu. Powierzenie obowiązków księgowej czy spory z kontrahentami nie zwalniają go z obowiązku monitorowania sytuacji finansowej spółki i terminowego złożenia wniosku o upadłość.
Jakie są wymogi formalne uzasadnienia skargi kasacyjnej w kontekście zarzutu naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uzasadnienie skargi kasacyjnej musi szczegółowo wykazać, w czym przejawia się zarzucane naruszenie (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) i jaka powinna być prawidłowa interpretacja lub zastosowanie przepisu, a także powiązać to z ustaleniami faktycznymi sprawy.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym, a jej uzasadnienie musi precyzyjnie wskazywać na naruszenie prawa materialnego, wyjaśniając, jak przepis został błędnie zinterpretowany lub zastosowany i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia/zastosowanie. Brak takiego uzasadnienia skutkuje niemożnością kontroli zarzutu przez sąd kasacyjny.
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 116 § § 1 ust. 1 lit. b)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, gdy nie wykaże on braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.s.h. art. 208 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Obowiązek każdego członka zarządu do prowadzenia spraw spółki, co wiąże się z obowiązkiem bieżącego śledzenia sytuacji spółki.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącego z uwagi na: • a) powierzenie obsługi rachunkowo-finansowej Pani G. S., która uznała swoją odpowiedzialność. • b) spór z NFZ dotyczący błędów w postępowaniu egzekucyjnym, który pozbawił spółkę środków. • c) niekompletną dokumentację księgową uniemożliwiającą wcześniejsze złożenie wniosku o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. • Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. • Odpowiedzialność za zaległości podatkowe osoby prawnej koreluje wyłącznie z okresem pełnienia obowiązków i obejmuje osoby pełniące funkcję członka zarządu. • Pojęcie "braku winy", o jakim mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. • O przesłance "braku winy" można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył, ponieważ nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz kryteriów braku winy członka zarządu w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, z naciskiem na wymogi formalne skargi kasacyjnej i ciężar dowodu braku winy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Nacisk na wymogi formalne skargi kasacyjnej i precyzyjne uzasadnienie zarzutów jest istotny dla praktyków prawa.
“Czy błędy księgowej i spory z NFZ zwalniają członka zarządu z odpowiedzialności za długi spółki? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.