Orzeczenie · 2026-05-19

III FSK 1152/25Egzekucja podatkową skutki uchylenia decyzji 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-19
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnapostępowanie egzekucyjneskarga kasacyjnaNSAWSAuchylenie decyzjinieprawomocny wyrokzawieszenie postępowaniaumorzenie postępowaniaobowiązek podatkowy

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie skutków nieprawomocnego wyroku sądu administracyjnego uchylającego decyzję podatkową, stanowiącą podstawę tytułu wykonawczego, dla toczącego się postępowania egzekucyjnego. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia art. 141 § 4 i art. 151 PPSA, a także art. 33 § 2 pkt 1, art. 34 § 2 pkt 1 i art. 34a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 PPSA. Argumentował, że uchylenie decyzji podatkowej powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 152 § 1 PPSA, uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, co oznacza, że nie podlega wykonaniu, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ale nie umorzone z powodu nieistnienia obowiązku. Sąd podkreślił, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, a nie gdy został uchylony akt stanowiący jego podstawę. NSA uznał również uzasadnienie wyroku WSA za prawidłowe i odpowiadające wymogom art. 141 § 4 PPSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową dla postępowania egzekucyjnego, w szczególności w kontekście zawieszenia i umorzenia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez WSA i jej wpływu na postępowanie egzekucyjne.

Zagadnienia prawne (3)

Jakie skutki w postępowaniu egzekucyjnym wywołuje nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nieprawomocny wyrok uchylający decyzję podatkową powoduje, że uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, co oznacza, że nie podlega wykonaniu, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone, ale nie umorzone z powodu nieistnienia obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 152 § 1 PPSA wstrzymuje skutki prawne uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W postępowaniu egzekucyjnym oznacza to konieczność zawieszenia postępowania, a nie jego umorzenia, gdyż nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał.

Czy uchylenie decyzji podatkowej przez nieprawomocny wyrok WSA stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji podatkowej przez nieprawomocny wyrok WSA nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. odnosi się do sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał. Uchylenie decyzji podatkowej przez nieprawomocny wyrok oznacza jedynie czasowe wstrzymanie wykonania, a nie definitywne ustanie obowiązku.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 PPSA, jeśli nie odnosi się szczegółowo do wszystkich zarzutów skargi?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 PPSA, jeśli zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej uzasadnienie, a pominięte wątki mają charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 141 § 4 PPSA nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów, a jedynie do tych istotnych dla rozstrzygnięcia. Uzasadnienie WSA w pełni odpowiadało wymogom, umożliwiając kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D.K. od wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 155/25.

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu nieistnienia obowiązku dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał.

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34a § pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku uchylenia aktu stanowiącego podstawę tytułu wykonawczego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 PPSA poprzez wybiórczą ocenę stanu faktycznego i lakoniczne odniesienie się do zarzutów skarżącego. • Naruszenie art. 151 PPSA poprzez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przepisów u.p.e.a. (art. 33 § 2 pkt 1, art. 34 § 2 pkt 1, art. 34a pkt 1) oraz PPSA (art. 152 § 1). • Naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuznanie, że uchylenie decyzji podatkowej skutkuje nieistnieniem obowiązku. • Naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu mimo obiektywnych okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania. • Naruszenie art. 34a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 PPSA poprzez niezastosowanie i uznanie, że nieprawomocny wyrok uchylający decyzję wywołuje skutek w postaci zawieszenia, a nie umorzenia postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie art. 152 § 1 PPSA poprzez nieprawidłową wykładnię, zgodnie z którą uchylony akt nie wywołuje skutków od momentu wydania wyroku uchylającego.

Godne uwagi sformułowania

nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • nie wywoływanie skutków prawnych [...] oznacza m.in., iż uchylony akt nie podlega wykonaniu, mimo nieprawomocności wyroku, którym został on uchylony. • nieistnienie obowiązku [...] dotyczy wyłącznie takich sytuacji, gdy obowiązek objęty egzekucją administracyjną nie istnieje i w ogóle nigdy nie powstał.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Paweł Borszowski

członek

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję podatkową dla postępowania egzekucyjnego, w szczególności w kontekście zawieszenia i umorzenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez WSA i jej wpływu na postępowanie egzekucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą wpływu wyroków sądów administracyjnych na postępowania egzekucyjne, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów prawnych.

Czy uchylenie decyzji podatkowej przez sąd automatycznie wstrzymuje egzekucję? NSA wyjaśnia.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst