Orzeczenie · 2022-11-22

III FSK 1125/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-22
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnaczynności egzekucyjnezabezpieczenieskarga na czynności egzekucyjneskarga kasacyjnaNSApostępowanie sądowoadministracyjneprawo podatkoweprawo egzekucyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 160 § 1 u.p.e.a. (zabezpieczenie nie może zmierzać do wykonania obowiązku), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (prawidłowe ustalenie zobowiązanego), a także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących prawidłowości postępowania i zaufania do organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie skargi na czynności egzekucyjne jest badanie zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (czynności zabezpieczających). Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach tej kognicji. NSA wskazał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 160 § 1 u.p.e.a. (wysokość zabezpieczenia) oraz art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (umorzenie postępowania) nie mogły być rozpoznane w ramach skargi na czynności egzekucyjne, gdyż dotyczyły innych kwestii prawnych, które wymagały odrębnych środków zaskarżenia. Podobnie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i K.p.a. były niezasadne, ponieważ nie miały zastosowania w postępowaniu dotyczącym czynności zabezpieczających, a skarżący w istocie kwestionował obowiązek podatkowy, co nie było przedmiotem niniejszej sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ograniczenia kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne oraz prawidłowe stosowanie środków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania skargowego na czynności egzekucyjne i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z samym zabezpieczeniem czy obowiązkiem podatkowym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne może badać zasadność decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne jest związany zakresem tej skargi i nie może badać kwestii, które podlegają odrębnym środkom zaskarżenia, takich jak decyzja o zabezpieczeniu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny rozpoznaje skargę na czynności egzekucyjne, badając zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (czynności zabezpieczających). Kognicja sądu jest ograniczona do przedmiotu tej skargi i nie obejmuje kwestii podlegających innym środkom prawnym, jak np. kwestionowanie samej decyzji o zabezpieczeniu.

Czy zarzut naruszenia art. 160 § 1 u.p.e.a. (zabezpieczenie nie może zmierzać do wykonania obowiązku) może być skutecznie podniesiony w skardze na czynności egzekucyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepis ten dotyczy istoty zabezpieczenia, a nie samych czynności zabezpieczających, a jego naruszenie powinno być badane w ramach odrębnego środka zaskarżenia kwestionującego decyzję o zabezpieczeniu.

Uzasadnienie

Zarzut naruszenia art. 160 § 1 u.p.e.a. zmierza do podważenia decyzji o zabezpieczeniu, a nie czynności zabezpieczających. Kontrola tej decyzji wymaga uruchomienia odrębnych środków zaskarżenia, a nie skargi na czynności egzekucyjne.

Czy zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (umorzenie postępowania egzekucyjnego) może być rozpoznany w sprawie skargi na czynności zabezpieczające?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ umorzenie postępowania egzekucyjnego jest odrębną kwestią prawną, która nie może być przedmiotem rozpoznania w ramach skargi na czynności zabezpieczające.

Uzasadnienie

Przepis art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. normuje instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego. Kwestia ta nie była przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynności zabezpieczające i nie mogła być stosowana ani przez organy, ani przez sąd.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 123, 187, 191) i K.p.a. (art. 7, 8, 77) mogą być podstawą zarzutu w skardze na czynności egzekucyjne, jeśli skarżący kwestionuje obowiązek podatkowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ te przepisy nie znajdują zastosowania przy dokonywaniu czynności zabezpieczających, a kwestionowanie obowiązku podatkowego nie jest przedmiotem sprawy o skargę na czynności egzekucyjne.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące ustalenia stanu faktycznego i dowodów nie mają zastosowania przy dokonywaniu czynności zabezpieczających. Podobnie przepisy K.p.a. dotyczące zaufania do władzy publicznej nie mogą być podstawą zarzutu w tym kontekście, gdy skarżący w istocie kwestionuje sam obowiązek podatkowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 54 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 160 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § §1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § §1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne jest związany granicami sprawy i nie może rozpoznawać zarzutów dotyczących kwestii podlegających odrębnym środkom zaskarżenia, takich jak decyzja o zabezpieczeniu czy umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 160 § 1 u.p.e.a. (zabezpieczenie nie może zmierzać do wykonania obowiązku). • Zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (umorzenie postępowania egzekucyjnego). • Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i K.p.a. dotyczące prawidłowości postępowania i ustalenia stanu faktycznego, gdy skarżący w istocie kwestionował obowiązek podatkowy.

Godne uwagi sformułowania

sąd pierwszej instancji jest związany "granicami sprawy", a niezwiązany jest wyłącznie "granicami skargi" • termin "granice sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę • w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych • nie jest dopuszczalne w ramach skargi na czynności egzekucyjne rozpoznawanie zarzutu naruszenia art. 160 § 1 u.p.e.a. • nie mogło dojść do naruszenia art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 123 w zw. z art. 187 §1 oraz art. 191 O.p., ponieważ przepisy te nie znajdują zastosowania przy dokonywaniu czynności zabezpieczających

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

sprawozdawca

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Paweł Dąbek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne oraz prawidłowe stosowanie środków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania skargowego na czynności egzekucyjne i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z samym zabezpieczeniem czy obowiązkiem podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym i sądowoadministracyjnym, pokazując, jak kluczowe jest stosowanie właściwych środków prawnych.

Kiedy skarga na czynności egzekucyjne nie wystarczy? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst