III FSK 1117/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie przedmiotem sporu była możliwość zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznej decyzji organu podatkowego. Skarżąca argumentowała, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 33) stanowią reżim szczególny (lex specialis) w stosunku do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), co wyłącza stosowanie art. 154 u.p.e.a. po wydaniu decyzji wymiarowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił tego stanowiska. Sąd wskazał, że zabezpieczenie egzekucyjne (art. 154 u.p.e.a.) i zabezpieczenie zobowiązań podatkowych (art. 33 O.p.) to dwie odrębne instytucje. Zabezpieczenie egzekucyjne ma na celu przeciwdziałanie utrudnianiu egzekucji, podczas gdy zabezpieczenie z art. 33 O.p. dotyczy obawy o wykonanie zobowiązania przez podatnika. Sąd podkreślił, że art. 154 § 2 u.p.e.a. dopuszcza zabezpieczenie przed terminem płatności, a nawet przed ustaleniem obowiązku (art. 155 u.p.e.a.). Analiza art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. wykazała, że zabezpieczenie może poprzedzać wydanie decyzji ostatecznej lub nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji, NSA uznał, że nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, nawet bez rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę do zastosowania zabezpieczenia na podstawie art. 154 u.p.e.a., oddalając tym samym skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Ordynacji podatkowej, w szczególności dopuszczalność zabezpieczenia na podstawie nieostatecznej decyzji.
Dotyczy specyficznej relacji między przepisami u.p.e.a. a O.p. w zakresie zabezpieczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może stanowić samoistną podstawę zabezpieczenia należności pieniężnej, do której stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy przepisy Ordynacji podatkowej (art. 33) stanowią reżim szczególny (lex specialis)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 154 u.p.e.a. może być samoistną podstawą zabezpieczenia, a instytucje zabezpieczenia egzekucyjnego i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych są odrębne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zabezpieczenie egzekucyjne i zabezpieczenie zobowiązań podatkowych to dwie odrębne instytucje. Zabezpieczenie egzekucyjne ma na celu przeciwdziałanie utrudnianiu egzekucji, a art. 154 u.p.e.a. dopuszcza zabezpieczenie nawet przed wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej.
Czy zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego na podstawie art. 154 u.p.e.a. może nastąpić także po wydaniu decyzji wymiarowej, podczas gdy art. 33 § 2 O.p. przewiduje, że w toku postępowania podatkowego zabezpieczenie może zostać dokonane wyłącznie przed wydaniem decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zabezpieczenie na podstawie art. 154 u.p.e.a. może nastąpić także po wydaniu decyzji wymiarowej, nawet jeśli jest ona nieostateczna.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. sugerują, że zabezpieczenie może poprzedzać wydanie decyzji ostatecznej lub nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że nieostateczna decyzja może być podstawą zabezpieczenia.
Przepisy (29)
Główne
u.p.e.a. art. 154 § 1-3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 155
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 154 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zabezpieczenie może być dokonane także przed terminem płatności należności pieniężnej lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 154 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu.
u.p.e.a. art. 154 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w zajęcie egzekucyjne w przypadku uchylenia przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny decyzji stanowiącej podstawę do dokonania zabezpieczenia, o ile wydanie nowej decyzji nie nastąpi w terminie 6 miesięcy.
u.p.e.a. art. 155
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zabezpieczenie może być dokonane przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie.
O.p. art. 33 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenie jest ustanawiane decyzją organu podatkowego.
O.p. art. 33a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Decyzja o zabezpieczeniu wygasa po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej albo z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zwrotu podatku.
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy uchyla decyzje nieostateczne przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
O.p. art. 233 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy uchyla decyzje i przekazuje sprawę do rozpoznania właściwemu organowi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi mimo jej zasadności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zabezpieczenie egzekucyjne (art. 154 u.p.e.a.) i zabezpieczenie zobowiązań podatkowych (art. 33 O.p.) to dwie odrębne instytucje. • Art. 154 u.p.e.a. może być samoistną podstawą zabezpieczenia należności pieniężnej, do której stosuje się przepisy O.p. • Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego na podstawie art. 154 u.p.e.a. może nastąpić także po wydaniu decyzji wymiarowej, nawet jeśli jest ona nieostateczna. • Przepisy art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. wskazują, że zabezpieczenie może poprzedzać wydanie decyzji ostatecznej lub nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odrzucone argumenty
Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 33) stanowią reżim szczególny (lex specialis) w stosunku do przepisów u.p.e.a., co wyłącza stosowanie art. 154 u.p.e.a. po wydaniu decyzji wymiarowej. • Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego może nastąpić wyłącznie przed wydaniem decyzji wymiarowej.
Godne uwagi sformułowania
Zabezpieczenie dokonywane na podstawie art. 33 O.p. i zabezpieczenie, o którym traktują przepisy art. 154-166c u.p.e.a. to dwie odrębne instytucje. • Celem zabezpieczenia egzekucyjnego jest przeciwdziałanie utrudnianiu egzekucji, w przeciwieństwie do art. 33 O.p., w którym mowa jest o obawie o wykonanie zobowiązania podatkowego przez podatnika. • Gdyby podstawą zabezpieczenia mogły być jedynie decyzje ostateczne, ewentualnie decyzje nieostateczne, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności, wówczas przepis art. 154 u.p.e.a. byłby pozbawiony znaczenia.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Ordynacji podatkowej, w szczególności dopuszczalność zabezpieczenia na podstawie nieostatecznej decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej relacji między przepisami u.p.e.a. a O.p. w zakresie zabezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, co jest kluczowe dla płynności finansowej podatników i organów.
“Czy nieostateczna decyzja podatkowa może być podstawą zabezpieczenia? NSA wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.