Orzeczenie · 2025-01-30

III FSK 1096/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-30
NSApodatkoweŚredniansa
kara porządkowapostępowanie egzekucyjneoględzinynieruchomośćpodatek od nieruchomościpodatek rolnyOrdynacja podatkowanienaruszalność mieszkaniaobowiązki stronyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej. Kara ta została nałożona przez organ I instancji za bezzasadną odmowę udostępnienia budynku mieszkalnego do oględzin, które były niezbędne do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i rolnym za rok 2022. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało karę w mocy, uznając spełnienie przesłanek z Ordynacji podatkowej. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 o.p., argumentując, że oględziny były zbędne z uwagi na posiadaną przez organ wiedzę z poprzednich postępowań oraz że ingerencja naruszała konstytucyjne prawo do nienaruszalności mieszkania (art. 50 Konstytucji RP) i prawo do ochrony z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (art. 8 EKPC). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że obowiązek udostępnienia nieruchomości do oględzin wynika z art. 155 § 1 w zw. z art. 198 § 1 o.p. i służy dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego dla każdego roku podatkowego. Sąd uznał, że prawo do nienaruszalności mieszkania nie jest prawem bezwzględnym i może być ograniczone na podstawie ustawy (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), jeśli jest to konieczne dla realizacji celów prawnych, takich jak prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia uzasadnionych przeszkód w udostępnieniu nieruchomości, a jego argumentacja o posiadanej przez organ wiedzy nie zwalniała z obowiązku współpracy. Sąd uznał, że kara porządkowa została nałożona prawidłowo, a zaskarżony wyrok WSA jest zgodny z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku udostępnienia nieruchomości do oględzin w postępowaniu podatkowym pomimo powoływania się na prawo do nienaruszalności mieszkania oraz interpretacja przesłanek nałożenia kary porządkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy udostępnienia nieruchomości do oględzin w postępowaniu podatkowym. Interpretacja prawa do nienaruszalności mieszkania w kontekście procedury podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odmowa udostępnienia nieruchomości do oględzin w postępowaniu podatkowym, mimo wezwania organu, może skutkować nałożeniem kary porządkowej, nawet jeśli skarżący powołuje się na prawo do nienaruszalności mieszkania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa udostępnienia nieruchomości do oględzin w postępowaniu podatkowym, jeśli nie jest uzasadniona obiektywnymi przeszkodami, może skutkować nałożeniem kary porządkowej. Prawo do nienaruszalności mieszkania nie jest bezwzględne i może być ograniczone w celu realizacji obowiązków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek udostępnienia nieruchomości do oględzin wynika z przepisów Ordynacji podatkowej i służy ustaleniu stanu faktycznego dla danego roku podatkowego. Prawo do nienaruszalności mieszkania może być ograniczone na podstawie ustawy, jeśli jest to konieczne dla realizacji celów prawnych. Skarżący nie wykazał istnienia uzasadnionych przeszkód w wykonaniu wezwania.

Czy fakt wcześniejszego przeprowadzenia oględzin nieruchomości w ramach innego postępowania podatkowego zwalnia stronę z obowiązku udostępnienia nieruchomości do oględzin w kolejnym postępowaniu dotyczącym innego roku podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fakt wcześniejszego przeprowadzenia oględzin w ramach innego postępowania podatkowego nie zwalnia strony z obowiązku udostępnienia nieruchomości do oględzin w kolejnym postępowaniu dotyczącym innego roku podatkowego, gdyż organ ma obowiązek ustalić stan faktyczny odrębnie dla każdego roku podatkowego.

Uzasadnienie

Organ podatkowy ma obowiązek ustalić stan faktyczny odrębnie dla każdego roku podatkowego, co uzasadnia przeprowadzenie oględzin w każdym roku podatkowym, którego postępowanie dotyczy, chyba że istnieją inne dowody wskazujące na zbędność takiej czynności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną W. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 155 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 198 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 44 § § 1, 2, 3 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 187 § § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak potrzeby przeprowadzania oględzin, gdyż organ posiadał wiedzę z poprzednich oględzin. • Naruszenie prawa do nienaruszalności mieszkania (art. 50 Konstytucji RP) i prawa do ochrony z EKPC (art. 8). • Brak możliwości zaskarżenia postanowienia o przeprowadzeniu oględzin mieszkania w toku postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

kara porządkowa jest sankcją administracyjną służącą zdyscyplinowaniu uczestników postępowania • uchylanie się od obowiązków procesowych jest z jednej strony dotkliwe dla organów podatkowych i dezorganizuje ich pracę, a z drugiej strony prowadzi do przewlekłości postępowania podatkowego • organ podatkowy ma obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego • organ podatkowy jest zobowiązany, aby z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy • przesłanką wymierzenia kary porządkowej jest brak uzasadnionej przyczyny odmowy określonego działania • bezzasadność odmowy niemająca podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy • okolicznością usprawiedliwiającą odmowę okazania przedmiotu oględzin nie może być per se fakt prowadzenia wobec skarżącego wielu postępowań podatkowych czy też fakt wcześniejszego przeprowadzenia oględzin w ramach innego postępowania podatkowego • prawo nienaruszalności mieszkania, choć jest prawem chronionym, nie jest prawem bezwzględnym i w określonych w Konstytucji RP sytuacjach może doznawać ograniczeń • oględziny budynku mieszkalnego [...] pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanowiono to ograniczenie

Skład orzekający

Anna Sokołowska

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Wojciech Stachurski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku udostępnienia nieruchomości do oględzin w postępowaniu podatkowym pomimo powoływania się na prawo do nienaruszalności mieszkania oraz interpretacja przesłanek nałożenia kary porządkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy udostępnienia nieruchomości do oględzin w postępowaniu podatkowym. Interpretacja prawa do nienaruszalności mieszkania w kontekście procedury podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem obywatela do prywatności (nienaruszalność mieszkania) a obowiązkiem współpracy z organami podatkowymi. Jest to temat interesujący dla prawników procesowych i podatkowych, a także dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Czy odmowa wpuszczenia urzędnika do domu może skończyć się karą? NSA wyjaśnia granice nienaruszalności mieszkania w postępowaniu podatkowym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst