Pełny tekst orzeczenia

III FSK 1096/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III FSK 1096/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Sokołowska /sprawozdawca/
Bogusław Woźniak
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1093/24 - Wyrok NSA z 2025-08-22
I SA/Wr 822/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-04-04
I SA/Wr 912/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-04-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 15, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 44 § 1, 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 912/23 w sprawie ze skargi W. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 23 czerwca 2023 r., nr SKO 4121/120/2023 w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę kasacyjną,
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu I instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 23 kwietnia 2023 r., I SA/Wr 912/23, Wojewódzki
Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W.I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 23 czerwca 2023 r., nr SKO 4121/120/2023, w przedmiocie nałożenia kary porządkowej.
Wskazany wyrok (oraz pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny
w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
1.2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez Sąd I instancji).
Postanowieniem z 2 grudnia 2022 r., doręczonym 19 grudnia 2022 r., Burmistrz S. (dalej: "organ I instancji") wszczął z urzędu wobec W. I. (dalej: "skarżący") postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego osób fizycznych będących rolnikami za rok 2022.
Postanowieniem z 23 grudnia 2022 r. organ I instancji zarządził na 13 stycznia 2023 r. oględziny budynku mieszkalnego położonego w J. Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r., doręczonym 25 stycznia 2023 r., organ zmienił termin oględzin na 10 lutego 2023 r. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do udostępnienia we wskazanej dacie przedmiotu oględzin, pouczając, że bezzasadne odmówienie okazania przedmiotu może skutkować nałożeniem kary porządkowej.
Pismem z 6 lutego 2023 r. skarżący odmówił okazania budynku mieszkalnego, wskazując, że organ podatkowy na dzień wydania decyzji na 2021 r. miał wiedzę o stanie faktycznym, albowiem przed wydaniem decyzji w 2021 r. przeprowadził oględziny w domu mieszkalnym skarżącego.
W dniu 10 lutego 2023 r. pracowników organu I instancji nie wpuszczono na teren nieruchomości, brama wjazdowa była zamknięta, co potwierdzono dokumentacją zdjęciową.
Postanowieniem z 15 lutego 2023 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę porządkową w kwocie 1.500 zł, stwierdzając, że skarżący bezzasadnie odmówił okazania przedmiotu oględzin oraz że nałożona kara stanowi zasłużoną i odczuwalną dolegliwość, nie mając jednocześnie charakteru represyjnego, lecz dyscyplinujący.
Postanowieniem z 23 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że w sprawie zostały spełnione obie, przewidziane w art. 262 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2022.2651; dalej: "o.p."), przesłanki zastosowania przez organ podatkowy kary porządkowej, tj. prawidłowo wykonane przez organ podatkowy wezwanie skarżącego do okazania przedmiotu oględzin oraz bezzasadna odmowa skarżącego co do wykonania tego wezwania.
1.3. Stanowisko Sądu I instancji.
Sąd I instancji oddalił skargę skarżącego w całości, stwierdzając, że w sprawie zaistniały podstawy do nałożenia na skarżącego kary porządkowej, a kwota kary pieniężnej została określona w wysokości prawidłowej i wynikającej z art. 262 § 1 o.p.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 276 § 1 o.p. Wskazał, że wbrew mniemaniu skarżącego, czynność oględzin nieruchomości została dopuszczona jako dowód nie w czynnościach sprawdzających toczących się na podstawie działu V o.p., ale w toku postępowania podatkowego, wszczętego postanowieniem z 2 grudnia 2022 r.
Sąd I instancji wskazał, że okolicznością usprawiedliwiającą odmowę udostępnienia przedmiotu oględzin nie jest fakt prowadzenia wielu postępowań podatkowych.
Także to, jakie okoliczności są sporne w postępowaniu podatkowym, nie ma wpływu
na istnienie ww. obowiązku. Nie zwalnia również podatnika z tego obowiązku fakt przeprowadzenia oględzin w innych postępowaniach podatkowych. Organ ma obowiązek ustalić stan faktyczny odrębnie dla każdego roku podatkowego, co uzasadnia przeprowadzenie oględzin w każdym roku podatkowym, którego postępowanie dotyczy. Ponadto nie stanowi uzasadnienia dla odmowy udostępnienia budynku sprzeciw osób trzecich. Skarżący był o terminie oględzin zawiadomiony z dostatecznym wyprzedzeniem i ponosi odpowiedzialność za działanie osób trzecich znajdujących się na nieruchomości za jego zgodą.
WSA jako niezasadne ocenił również zarzuty dotyczące nieprecyzyjnego określenia przedmiotu oględzin, gdyż w obu postanowieniach o dopuszczeniu dowodu jednoznacznie wskazano że przedmiotem oględzin ma być budynek mieszkalny. Wezwano też skarżącego do udostępnienia przedmiotu oględzin, co oznacza umożliwienie oględzin budynku, w tym jego wnętrza. Jest zaś w sprawie niekwestionowane, że budynek nie został pracownikom organu podatkowego udostępniony. Umożliwienie wejścia na posesję bez udostępnienia wnętrza budynku
nie stanowi wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu w całości wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 262 § 1 pkt 2 z art. 198 § 1 w zw. z art. 187 § 3 o.p. w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 50 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do jej
uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości wobec wymierzenia skarżącemu kary porządkowej za bezzasadną odmowę okazania przedmiotu oględzin, obejmującego lokal mieszkalny, podczas gdy:
1) brak było potrzeby przeprowadzania oględzin (art. 198 § 1 o.p.), gdyż ich przedmiot znany był organowi z urzędu wobec wcześniej przeprowadzanych oględzin (art. 187 § 3 o.p.);
2) nie zachodzą określone w art. 31 ust. 3 w zw. z art. 50 Konstytucji RP przesłanki do ograniczenia prawa obywatela do chronionej Konstytucji nienaruszalności mieszkania objawiające się w konieczności tych ograniczeń dla bezpieczeństwa demokratycznego państwa prawa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób;
3) nie zachodzą przypadki dopuszczalności ingerencji władzy publicznej w prawo do swojego mieszkania określone w art. 8 ust. 2 Konwencji w postaci koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób:
4) brak jest możliwości zaskarżenia postanowienia o przeprowadzeniu oględzin mieszkania w toku postępowania podatkowego, co ogranicza określone w art. 6 i wywodzone z art. 8 Konwencji prawo odwołania się do sądu od działania naruszającego interes osoby zainteresowanej.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
2.2. Organ odwoławczy nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Należy też wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 i 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd kasacyjny nie może badać sprawy w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych, lecz musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., II FSK 1079/13).
W badanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, a zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie podważają prawidłowości zaskarżonego wyroku.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny legalności orzeczenia Sądu I instancji, który uznał, że postanowienie nakładające na skarżącego karę porządkową, o której mowa w art. 262 § 1 pkt 2 o.p., jest zgodne z prawem. Argumentacja skargi kasacyjnej zmierza do wykazania, że nie było podstaw do nałożenia kary porządkowej, albowiem przeprowadzenie oględzin nieruchomości skarżącego było zbędne, gdyż organ podatkowy dysponował już wiedzą o jej stanie, a także godziło w konstytucyjne prawo skarżącego do nienaruszalności mieszkania.
Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 o.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do 3.300 zł.
Kara porządkowa przewidziana w art. 262 § 1 o.p. jest sankcją administracyjną służącą zdyscyplinowaniu uczestników postępowania (por. S. Presnarowicz [w:] C. Kosikowski oraz L. Etel (red.), J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz LEX, Warszawa 2013 r., s. 1331; zob. też np. wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., II FSK 198/12). Uchylanie się od obowiązków procesowych jest z jednej strony dotkliwe dla organów podatkowych i dezorganizuje ich pracę, a z drugiej strony prowadzi do przewlekłości postępowania podatkowego. Norma wynikająca z art. 262 § 1 o.p. ma zatem zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (por. np. wyrok NSA z 11 maja 2016 r., II FSK 1020/14). Co istotne:
a) katalog czynów zagrożonych karami porządkowymi, zawartymi w analizowanym przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie można stosować kar porządkowych do innych czynów niż tam określone, nawet gdyby ich zajście utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało ich tok;
b) warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego w art. 262 § 1 o.p. jest pouczenie przez organ podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do wezwania, w tym o skutkach wynikających z tego przepisu;
c) przesłanką wymierzenia kary porządkowej jest brak uzasadnionej przyczyny odmowy określonego działania.
Przy wykładni art. 262 § 1 o.p. niezbędne jest również odniesienie się do obowiązków organów podatkowych wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. I tak, zgodnie z art. 122 o.p. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a - z kolei - z art. 187 § 1 o.p. wynika obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że wynikające z tych przepisów obowiązki organów podatkowych nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym (zob. wyrok NSA
z 21 października 2011 r., II FSK 775/10 i powołane tam orzeczenia). Jednakże należy wskazać, że zgodnie z art. 122 o.p. to po stronie organu podatkowego spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego. Temu celowi służy m.in. instytucja wezwania strony (lub innej osoby) do okazania określonej rzeczy celem dokonania jej oględzin. Organ podatkowy bowiem – na podstawie art. 155 § 1 o.p. – jest uprawniony, aby wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy; oraz – zgodnie z art. 198 § 1 o.p. – może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Strona postępowania ma zatem obowiązek dokonania
– na żądanie organu – określonej czynności, w tym udostępnienia będącego w jej posiadaniu przedmiotu oględzin. Wynika to z art. 155 § 1 w zw. z art. 198 § 1 o.p., a także art. 191 i art. 192 o.p.
Zaakcentować jeszcze raz należy, że powołane powyżej przepisy procedury podatkowej i inkwizycyjny model tego postępowania oznaczają, że organ podatkowy jest zobowiązany, aby z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, niezależnie
od tego, czy służy on udowodnieniu tez korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego. Powinność złożenia określonych dokumentów i wyjaśnień czy okazania przedmiotu oględzin może wynikać z sytuacji, w której określone dowody niezbędne są do udowodnienia tez, na które powołuje się strona, a te są w jej dyspozycji i od ich przedłożenia czy okazania uzależnione jest uznanie racji strony w drodze wydania decyzji podatkowej (zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., III FSK 2678/21). Sankcją za niewykonanie tego obowiązku jest zaś nałożenie kary porządkowej zgodnie z przepisami rozdziału 22 o.p.
Zgodnie z brzmieniem z art. 262 § 1 pkt 2 o.p. odpowiedzialność strony może być ograniczona jedynie w sytuacji, gdy odmowa wykonania wezwania nie jest bezzasadna. Zasadniczą przesłanką nałożenia omawianej kary porządkowej jest bowiem (obok przesłanek podmiotowych i dokonania prawidłowego wezwania przez organ podatkowy) brak uzasadnionej przyczyny niewykonania wezwania, "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę, przy czym chodzi tu o odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy (por. wyrok NSA z 6 marca 2018 r., II FSK 1695/16). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym jako usprawiedliwione niewykonanie obowiązku traktować należy tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności. Nie ma zatem znaczenia to, czy w subiektywnym przekonaniu strony powinna ona dany obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Przykładowo, znamiona "bezzasadnej odmowy", o jakiej mowa w art. 262 § 1 pkt 2, nosi postępowanie strony, która poinformowana o żądaniu organu udostępnienia nieruchomości w celu dokonania oględzin oraz pomiarów powierzchni budynków, nie czyni zadość żądaniu organu, a z okoliczności przeprowadzonej czynności nie wynika, aby odmowa ta miała racjonalne uzasadnienie w obiektywnych okolicznościach sprawy. Bezzasadna odmowa to odmowa nieznajdująca potwierdzenia w obowiązujących przepisach (zob. B. Dauter, W. Gurba [w:] S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, W. Gurba, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 262, oraz powołane tam orzecznictwo; zob. też wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., III FSK 929/24).
W realiach rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim podkreślić, że w skardze kasacyjnej nie została skutecznie podważona ocena Sądu I instancji, który za organami podatkowymi przyjął, że skarżący bezzasadnie nie wykonał nałożonego przez organ podatkowy obowiązku okazania przedmiotu oględzin. Skarżący wskazuje bowiem jedynie, że organ podatkowy posiadał już stosowną wiedzę na temat nieruchomości, gdyż uprzednio – w związku z prowadzeniem postępowania podatkowego za 2021 r. – dokonał jej oględzin. Akcentuje także, że (cyt.) <
>.
Mając na względzie poczynione na wstępie ogólne uwagi oraz argumentację skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, że okolicznością usprawiedliwiającą odmowę okazania przedmiotu oględzin (tutaj: budynku mieszkalnego) nie może być
per se fakt prowadzenia wobec skarżącego wielu postępowań podatkowych czy też
fakt wcześniejszego przeprowadzenia oględzin w ramach innego postępowania podatkowego. Organ podatkowy ma bowiem obowiązek ustalić stan faktyczny odrębnie dla każdego roku podatkowego, a to – w sytuacji braku innych dowodów, z których wynikałaby zbędność podejmowania takiej czynności – uzasadnia przeprowadzenie oględzin odnośnie do każdego roku podatkowego, którego postępowanie dotyczy.
Wskazania także wymaga, że wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej brak było podstaw do uznania, iż odmowa udostępnienia organowi podatkowemu budynku mieszkalnego do oględzin była wystarczająco uzasadniona przysługującym skarżącemu prawem nienaruszalności mieszkania.
Niewątpliwie art. 50 Konstytucji RP stanowi, że: "Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony". Zauważyć jednak należy, że prawo nienaruszalności mieszkania, choć jest prawem chronionym, nie jest prawem bezwzględnym i w określonych w Konstytucji RP sytuacjach może doznawać ograniczeń. Możliwość tych ograniczeń dopuszcza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W niniejszej sprawie przepisami takimi były przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, w oparciu o które organ I instancji wydał postanowienie, w którym wyznaczył ostateczny termin dokonania oględzin budynku mieszkalnego skarżącego oraz – z odpowiednim wyprzedzeniem (stosownie do art. 190 § 1 o.p.) – wezwał skarżącego do okazania przedmiotu oględzin, pouczając go jednocześnie o negatywnych skutkach niezastosowania się do wezwania.
Okoliczności, że art. 198 § 1 o.p. jest przepisem mniej szczegółowym, aniżeli przepisy art. 276 oraz art. 288 o.p. regulujące kwestię oględzin lokalu mieszkalnego w toku czynności sprawdzających oraz postępowania kontrolnego, oraz że o przeprowadzeniu oględzin organ podatkowy rozstrzyga w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, nie mogą być poczytywane za (cyt.) "braki legislacyjne" prowadzące do nadużyć i przekroczenia ograniczeń wynikających z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Dostrzec bowiem należy, że oględziny budynku mieszkalnego (rozumiane jako oglądanie, lustracja, przegląd, bezpośrednie zbadanie nieruchomości, połączone
- w razie potrzeby - z pomiarami powierzchni) są przeprowadzane w celu dokonania spostrzeżeń, mających znaczenie dla właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Prawidłowo ustalony stan faktyczny stanowić zaś będzie podstawę do wymierzenia skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości, na podstawie obowiązujących przepisów, w należnej wysokości. Stąd też przyjąć należy, że oględziny budynku mieszkalnego, jako ingerencja w sferę nienaruszalności mieszkania skarżącego, pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanowiono to ograniczenie.
Zauważyć także należy, że jakkolwiek na postanowienie w sprawie przeprowadzenia oględzin nie przysługuje zażalenie i może ono być zaskarżone dopiero w odwołaniu od decyzji, to jednak przed przeprowadzeniem oględzin strona może podjąć działania, celem wykazania zbędności ich przeprowadzania. Może np. przedstawić dowody, z których wynikać będą poszukiwane przez organ dane, co pozwoli na odstąpienie od dokonania oględzin. W rozpoznawanej sprawie aktywność skarżącego ograniczyła się jednak do odmowy okazania budynku mieszkalnego i powołania się na uprzednie oględziny (pismo z 6 lutego 2023 r.). Oznacza to, że skarżący ani nie wsparł organu w dokonaniu wymaganych ustaleń, ani nie wykazał istnienia faktycznych przeszkód w wykonaniu skierowanego do niego wezwania.
Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że w przyjętych przezeń okolicznościach faktycznych zostały spełnione przesłanki nałożenia kary porządkowej z art. 262 § 1 pkt 2 o.p., zaś podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty co do naruszenia przepisów prawa procesowego są chybione.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
/-/ A. Sokołowska /-/ W. Stachurski /-/ B. Woźniak