III CZP 45/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 lipca 2015 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy w kontekście odstąpienia przez wykonawcę od umowy o roboty budowlane. Powódka, będąca podwykonawcą, dochodziła zapłaty od inwestora (Gmina K.) na podstawie art. 647(1) § 5 k.c., powołując się na zgodę inwestora na zawarcie umowy z generalnym wykonawcą. Sąd Rejonowy zasądził kwotę, uznając inwestora za solidarnie odpowiedzialnego, nawet po odstąpieniu generalnego wykonawcy od umowy. Sąd Okręgowy, powziąwszy wątpliwość co do skutków takiego odstąpienia dla odpowiedzialności inwestora, przedstawił zagadnienie Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, opierając się na wykładni art. 647(1) § 5 k.c. jako przepisu o charakterze gwarancyjnym i szczególnym, stwierdził, że odpowiedzialność inwestora jest powiązana z istnieniem zobowiązania wykonawcy wobec podwykonawcy. Skoro odstąpienie od umowy, zwłaszcza umowne, skutkuje jej wygaśnięciem ze skutkiem wstecznym (ex tunc), to odpowiedzialność inwestora również wygasa, ponieważ dotyczy ona wyłącznie zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty, a nie innych należności. W sytuacji odstąpienia, podstawą rozliczeń stają się przepisy dotyczące skutków odstąpienia, a pierwotne roszczenie o wynagrodzenie wygasa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu i warunków odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy w przypadku odstąpienia przez wykonawcę od umowy.
Dotyczy sytuacji, gdy inwestor wyraził zgodę na zawarcie umowy z podwykonawcą i gdy nastąpiło skuteczne odstąpienie od umowy przez wykonawcę.
Zagadnienia prawne (1)
Czy odstąpienie przez wykonawcę od umowy o roboty budowlane z podwykonawcą, na którą inwestor wyraził zgodę, powoduje ustanie solidarnej odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 647(1) § 5 k.c. w razie odstąpienia przez wykonawcę od umowy o roboty budowlane z podwykonawcą.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647(1) § 5 k.c. ma charakter gwarancyjny i jest powiązana z istnieniem zobowiązania wykonawcy wobec podwykonawcy. Odstąpienie od umowy, zwłaszcza umowne, skutkuje jej wygaśnięciem ze skutkiem wstecznym (ex tunc), co prowadzi do wygaśnięcia odpowiedzialności inwestora, gdyż dotyczy ona wyłącznie zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina K. | instytucja | pozwana |
| Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego „W.” S.A. | spółka | generalny wykonawca |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 647 § 1 § 5
Kodeks cywilny
Statutuje solidarną odpowiedzialność inwestora z wykonawcą wobec podwykonawcy za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Jest to odpowiedzialność typu gwarancyjnego za dług cudzy, wymagająca ścisłej wykładni.
Pomocnicze
k.c. art. 647 § 1 § 6
Kodeks cywilny
Wyłącza ustawowo modyfikację ustawowych zasad odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy.
k.c. art. 390 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.c. art. 395 § 2
Kodeks cywilny
Reguluje skutki odstąpienia od umowy, w tym powstanie innych zobowiązań pomiędzy stronami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odstąpienie od umowy o roboty budowlane przez wykonawcę skutkuje wygaśnięciem umowy ze skutkiem wstecznym. • Odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647(1) § 5 k.c. jest odpowiedzialnością za cudzy dług, która istnieje tylko wtedy, gdy dług ten istnieje. • Przepisy dotyczące odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy mają charakter szczególny i wymagają ścisłej wykładni.
Odrzucone argumenty
Solidarna odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy istnieje niezależnie od dalszych losów umowy między wykonawcą a podwykonawcą, w tym po odstąpieniu od niej przez wykonawcę.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność typu gwarancyjnego za dług cudzy • przepisy jej dotyczące nie mogą być intepretowane w sposób rozszerzający • inwestor jest zobowiązany wyłącznie do zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcy • wykonanie umownego prawa odstąpienia powoduje, że umowa ... wygasa ze skutkiem wstecznym (ex tunc) • cudzy dług, za który inwestor ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 647(1) § 5 k.c., w takiej sytuacji nie istnieje
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Bogumiła Ustjanicz
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu i warunków odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy w przypadku odstąpienia przez wykonawcę od umowy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor wyraził zgodę na zawarcie umowy z podwykonawcą i gdy nastąpiło skuteczne odstąpienie od umowy przez wykonawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga ważną kwestię odpowiedzialności w branży budowlanej, która często boryka się z problemami płatności podwykonawcom. Uchwała SN ma istotne znaczenie praktyczne dla inwestorów, wykonawców i podwykonawców.
“Czy inwestor musi płacić podwykonawcy, gdy wykonawca zerwie umowę? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 53 320,55 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 53 320,55 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.