III CZP 41/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy, dotyczące uprawnień kuratora procesowego ustanowionego dla uczestnika postępowania, którego miejsce pobytu nie jest znane. Kurator ten, ustanowiony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, wystąpił o ustanowienie dla tego uczestnika kuratora spadkowego w celu złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kurator procesowy (art. 143-147 k.p.c.) działa wyłącznie w ramach postępowania, w którym został ustanowiony, i jego umocowanie nie rozciąga się na wszczynanie innych, odrębnych postępowań. Wniosek o ustanowienie kuratora spadkowego (art. 184 k.r.o.) wszczyna odrębne postępowanie, w którym kurator procesowy nie ma umocowania do działania. Ponadto, kurator spadkowy może być ustanowiony tylko na wniosek osoby zainteresowanej, a nie z urzędu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł, że kurator procesowy nie jest uprawniony do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora spadkowego i odmówił podjęcia uchwały w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu umocowania kuratora procesowego w kontekście wszczynania odrębnych postępowań, w szczególności o ustanowienie kuratora spadkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora procesowego ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania spadkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kurator procesowy ustanowiony na podstawie art. 144 k.p.c. lub art. 510 § 2 k.p.c. jest legitymowany do złożenia wniosku do Sądu o ustanowienie kuratora w trybie art. 184 k.r.o. w zw. z art. 601 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kurator procesowy ustanowiony dla uczestnika postępowania, którego miejsce pobytu nie jest znane, nie jest uprawniony do złożenia wniosku o ustanowienie dla tego uczestnika kuratora spadkowego.
Uzasadnienie
Kurator procesowy działa wyłącznie w ramach postępowania, w którym został ustanowiony. Wniosek o ustanowienie kuratora spadkowego wszczyna odrębne postępowanie, w którym kurator procesowy nie ma umocowania do działania. Ponadto, kurator spadkowy może być ustanowiony tylko na wniosek osoby zainteresowanej.
Czy złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może zostać dokonane przez kuratora ustanowionego w trybie art. 184 k.r.o. w zw. z art. 601 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Odmówiono podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
W związku z negatywną odpowiedzią na pierwsze zagadnienie prawne, Sąd Najwyższy uznał, że nie zostały spełnione warunki do rozpatrzenia tego pytania.
W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie zadane w punkcie 1 i 2 czy ustanawiając kuratora na podstawie art. 184 k.r.o. w zw. z art. 601 k.p.c. Sąd ma obowiązek określić jednocześnie czy kuratora upoważnia do odrzucenia spadku bądź też do przyjęcia spadku?
Odpowiedź sądu
Odmówiono podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
W związku z negatywną odpowiedzią na pierwsze zagadnienie prawne, Sąd Najwyższy uznał, że nie zostały spełnione warunki do rozpatrzenia tego pytania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | kurator procesowy dla nieznanej z miejsca pobytu M. N. |
| M. N. | inne | uczestniczka postępowania (nieznana z miejsca pobytu) |
| Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. | instytucja | wnioskodawca (reprezentowany przez Marszałka Województwa (…) - Wojewódzki Urząd Pracy w (…)) |
| J. N. | inne | spadkodawca |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 143
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kuratora ustanowionego dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane.
k.p.c. art. 146
Kodeks postępowania cywilnego
Odsyła do art. 69 § 3 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 26 stycznia 2018 r., który stanowi, że kurator jest umocowany do dokonywania wszystkich czynności łączących się ze sprawą.
k.p.c. art. 601
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, celem złożenia oświadczenia woli o przyjęciu albo odrzuceniu spadku. Wniosek może być złożony tylko przez osobę zainteresowaną.
k.p.c. art. 69 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że kurator ustanowiony na podstawie art. 69 § 1 k.p.c. jest umocowany do dokonywania wszystkich czynności łączących się ze sprawą.
k.r.o. art. 184
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, która nie może prowadzić swoich spraw i nie ma pełnomocnika.
Pomocnicze
k.p.c. art. 144
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 145
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów k.p.c. do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 510 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustanowienia kuratora dla zainteresowanego, którego miejsce pobytu nie jest znane w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 69 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowań wpadkowych.
k.p.c. art. 570
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że sąd opiekuńczy może wszcząć postępowanie z urzędu.
ustawa o SN art. 86 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kurator procesowy działa wyłącznie w ramach postępowania, w którym został ustanowiony. • Wniosek o ustanowienie kuratora spadkowego wszczyna odrębne postępowanie, w którym kurator procesowy nie ma umocowania. • Kurator spadkowy może być ustanowiony tylko na wniosek osoby zainteresowanej.
Godne uwagi sformułowania
kurator procesowy ustanowiony dla uczestnika postępowania, którego miejsce pobytu nie jest znane, nie jest uprawniony do złożenia wniosku o ustanowienie dla tego uczestnika kuratora spadkowego • umocowanie kuratora, o którym mowa w art. 143-147 k.p.c., nadal pozostaje ograniczone do postępowania, w którym został on ustanowiony • nie rozciąga się ono na jakiekolwiek czynności w innym postępowaniu, w którym załatwiana jest inna sprawa • kurator ustanowiony w pierwszym postępowaniu w żadnym razie nie jest umocowany do złożenia wniosku o wszczęcie drugiego postępowania • kurator określony w art. 184 k.r.o. zgodnie z art. 601 k.p.c. może być ustanowiony tylko na wniosek osoby zainteresowanej, a nie przez sąd z urzędu
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu umocowania kuratora procesowego w kontekście wszczynania odrębnych postępowań, w szczególności o ustanowienie kuratora spadkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora procesowego ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją osób nieobecnych w postępowaniu spadkowym, co ma praktyczne znaczenie dla prawników.
“Czy kurator procesowy może wnioskować o kuratora spadkowego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.