III CZP 36/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące skuteczności zapisu na sąd polubowny wobec podmiotów niebędących stronami umowy, a jedynie ponoszących odpowiedzialność solidarną. Wniosek dotyczył sytuacji, w której ING Bank Ś. S.A. pozwał spółkę jawną, jej wspólnika oraz nabywcę przedsiębiorstwa, powołując się na zapis na sąd polubowny. Sąd Najwyższy uchwalił, że dłużnik solidarny nie jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez innego dłużnika solidarnego, ponieważ każdy dłużnik solidarny ma samodzielny status w ramach stosunku zobowiązaniowego. Podobnie, wspólnik spółki jawnej nie jest związany zapisem zawartym przez spółkę, gdyż spółka jest odrębnym podmiotem prawnym. Natomiast nabywca przedsiębiorstwa, który na mocy art. 554 k.c. ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania zbywcy, jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez zbywcę z wierzycielem przed zbyciem przedsiębiorstwa, gdyż traktuje się to jako ustawowe przystąpienie do długu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu skuteczności zapisu na sąd polubowny wobec podmiotów niebędących stronami umowy, w szczególności dłużników solidarnych, wspólników spółek jawnych oraz nabywców przedsiębiorstw.
Orzeczenie dotyczy specyficznych sytuacji związanych z odpowiedzialnością solidarną i nabyciem przedsiębiorstwa. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych form odpowiedzialności lub umów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowa procesowa w postaci zapisu na sąd polubowny jest skuteczna wobec dłużników solidarnych, którzy nie są stroną stosunku prawnego, którego dotyczy zapis na sąd polubowny, a jedynie ponoszą odpowiedzialność solidarną za zobowiązania podmiotu będącego stroną tego stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dłużnik solidarny nie jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez innego dłużnika solidarnego. Wspólnik spółki jawnej nie jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez spółkę. Nabywca przedsiębiorstwa (art. 554 k.c.) wiąże zapis na sąd polubowny zawarty przed zbyciem przedsiębiorstwa przez zbywcę z jego wierzycielem, obejmujący spory dotyczące zobowiązań związanych z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił sytuację dłużnika solidarnego, wspólnika spółki jawnej i nabywcy przedsiębiorstwa. Dłużnik solidarny i wspólnik spółki jawnej mają samodzielny status prawny i nie są związani zapisem zawartym przez inny podmiot, chyba że sami wyrazili na to zgodę. Nabywca przedsiębiorstwa, który na mocy ustawy przystępuje do długu zbywcy, jest związany zapisem, gdyż zajmuje pozycję dłużnika w istniejącym stosunku obligacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Budownictwa i Instalacji "A.", B. i Spółka sp. j. w likwidacji w C. | spółka | wnioskodawca |
| Przedsiębiorstwo Budownictwa i Instalacji "A.", spółki z o.o. w C. | spółka | wnioskodawca |
| Stanisław B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| ING Bank Ś. S.A. w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy jest kwalifikowana jako ustawowe kumulatywne przystąpienie do długu, co oznacza, że nabywca jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez zbywcę.
Pomocnicze
k.c. art. 371
Kodeks cywilny
k.c. art. 374
Kodeks cywilny
k.s.h. art. 8 § § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 22 § § 2
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 31
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 35
Kodeks spółek handlowych
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 43 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik solidarny nie jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez innego dłużnika. • Wspólnik spółki jawnej nie jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez spółkę. • Nabywca przedsiębiorstwa jest związany zapisem na sąd polubowny zawartym przez zbywcę z wierzycielem.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powoda, że zapis na sąd polubowny obejmuje spory wynikające z konkretnego stosunku prawnego, a zatem pierwotne oznaczenie stron nie ma istotnego znaczenia. • Argumentacja sądu pierwszej instancji, że właściwość sądu polubownego dotyczy także pozostałych pozwanych z tych samych względów co spółki.
Godne uwagi sformułowania
każdy dłużnik solidarny ma w ramach konkretnego stosunku zobowiązaniowego status samodzielny • spółka jawna jest podmiotem odrębnym od tworzących ją wspólników • zobowiązania spółki jawnej, za które ponoszą odpowiedzialność jej wspólnicy, są – z ich punktu widzenia – zobowiązaniami za dług cudzy • odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy jest w doktrynie kwalifikowana jako ustawowe kumulatywne przystąpienie do długu
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu skuteczności zapisu na sąd polubowny wobec podmiotów niebędących stronami umowy, w szczególności dłużników solidarnych, wspólników spółek jawnych oraz nabywców przedsiębiorstw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych sytuacji związanych z odpowiedzialnością solidarną i nabyciem przedsiębiorstwa. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych form odpowiedzialności lub umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z klauzulami arbitrażowymi i ich rozszerzoną skutecznością, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i cywilnego.
“Kto odpowiada za długi? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zapisu na sąd polubowny!”
Dane finansowe
WPS: 42 423 415,68 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.