III CZP 132/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 lutego 2011 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące legitymacji biernej osoby trzeciej w sprawie o uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną z pokrzywdzeniem wierzyciela (skarga pauliańska). W sytuacji, gdy osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową od dłużnika, rozporządziła tą korzyścią na rzecz innej osoby przed doręczeniem jej pozwu, Sąd Najwyższy uznał, że osoba trzecia nadal zachowuje legitymację bierną. Oznacza to, że wierzyciel może nadal dochodzić swoich praw przeciwko tej osobie, nawet jeśli korzyść majątkowa została już zbyta. Sąd Najwyższy oparł swoje stanowisko na możliwości stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. k.c.) do relacji między wierzycielem a osobą trzecią po zbyciu przez nią uzyskanej korzyści. Podkreślono, że takie podejście zapobiega unicestwieniu skargi pauliańskiej w sytuacji, gdy osoba trzecia celowo pozbywa się przedmiotu, aby uniemożliwić wierzycielowi zaspokojenie. Uchwała ta ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli, rozszerzając zakres ochrony prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie legitymacji biernej osoby trzeciej w sprawach o skargę pauliańską po zbyciu przez nią uzyskanej korzyści.
Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia zbyła korzyść przed doręczeniem pozwu. Nie rozstrzyga bezpośrednio o możliwości dochodzenia zwrotu korzyści bez wcześniejszego wyroku stwierdzającego bezskuteczność.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba trzecia, która przed doręczeniem odpisu pozwu zbyła nieruchomość zaskarżoną skargą pauliańską, zachowuje legitymację bierną w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba trzecia zachowuje legitymację bierną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nawet po zbyciu korzyści majątkowej przez osobę trzecią, wierzyciel nadal może dochodzić swoich praw, stosując przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, co zapewnia ciągłość ochrony.
Czy istnienie legitymacji biernej pozwanej osoby trzeciej zależy od tego, czy wierzyciel może wystąpić z roszczeniem pauliańskim przeciwko kolejnemu nabywcy?
Odpowiedź sądu
Nie, istnienie legitymacji biernej osoby trzeciej nie jest zależne od możliwości wystąpienia przeciwko kolejnemu nabywcy.
Uzasadnienie
Legitymacja bierna osoby trzeciej jest oceniana niezależnie od możliwości dochodzenia roszczeń od kolejnego nabywcy, co wynika z możliwości stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy uzyskanie prawomocnego wyroku stwierdzającego bezskuteczność czynności jest warunkiem koniecznym skierowania przez wierzyciela bezpośredniego żądania zasądzenia od osoby trzeciej sumy, jaką by uzyskał w wyniku egzekucji?
Odpowiedź sądu
Nie podjęto uchwały w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w tym zakresie, ponieważ nie było to konieczne do rozpoznania apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. | organ_państwowy | powód |
| Jolanta K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Joanna P. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
| Marlena G. | osoba_fizyczna | nabywca |
| Dariusz G. | osoba_fizyczna | nabywca |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Podstawa prawna skargi pauliańskiej.
k.c. art. 531 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje sytuację, gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią.
Pomocnicze
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Określa skutek uznania czynności za bezskuteczną.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, stosowane do relacji wierzyciel-osoba trzecia po zbyciu korzyści.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
u.SN art. 61 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna działania Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba trzecia zachowuje legitymację bierną nawet po zbyciu korzyści majątkowej. • Możliwość stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do relacji wierzyciel-osoba trzecia. • Ochrona wierzyciela przed unicestwieniem skargi pauliańskiej.
Godne uwagi sformułowania
osoba trzecia, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową, zachowuje legitymację bierną także wtedy, gdy przed doręczeniem pozwu rozporządziła uzyskaną korzyścią na rzecz innej osoby • skarga pauliańska jest szczególnym środkiem ochrony wierzyciela, połączonym z ułatwieniami dowodowymi w postaci domniemań prawnych
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący, sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji biernej osoby trzeciej w sprawach o skargę pauliańską po zbyciu przez nią uzyskanej korzyści."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia zbyła korzyść przed doręczeniem pozwu. Nie rozstrzyga bezpośrednio o możliwości dochodzenia zwrotu korzyści bez wcześniejszego wyroku stwierdzającego bezskuteczność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w egzekucji wierzytelności, wyjaśniając, jak chronić się przed próbami obejścia prawa przez dłużników i osoby trzecie.
“Czy zbycie nieruchomości chroni przed skargą pauliańską? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.