III CZ 4/01Dopuszczalność kasacji stwierdzenie wykonalności orzeczeń zagranicznych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła dopuszczalności kasacji od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, opierając się na nowelizacji k.p.c. z dnia 1 lipca 2000 r., która jego zdaniem wyłączyła możliwość wniesienia kasacji w tego typu sprawach, w przeciwieństwie do spraw o uznanie orzeczenia zagranicznego, gdzie kasacja została wyraźnie dopuszczona. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie uczestnika, uznał pogląd Sądu Apelacyjnego za błędny. Wskazał, że choć specjalne przepisy regulujące dopuszczalność środków zaskarżenia mają pierwszeństwo, to w przypadku braku takich przepisów, należy stosować zasady ogólne. W odniesieniu do postępowań o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń zagranicznych, które nie miały szczegółowych regulacji dotyczących kasacji, utrwalił się pogląd o jej dopuszczalności na podstawie art. 392 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Nowelizacja art. 1148 § 3 k.p.c., dopuszczająca kasację od postanowień sądu drugiej instancji w sprawach o uznanie orzeczenia zagranicznego, nie powinna być interpretowana a contrario jako wykluczenie kasacji w sprawach o stwierdzenie wykonalności. Sąd Najwyższy podkreślił daleko idące podobieństwo obu postępowań, zarówno pod względem przesłanek, jak i skutków prawnych, a nawet uznał, że stwierdzenie wykonalności jest aktem bardziej doniosłym niż uznanie. Dlatego też, na zasadzie analogii, art. 1148 § 3 k.p.c. powinien być stosowany do postępowania o stwierdzenie wykonalności, co oznacza dopuszczalność kasacji od postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie (oddalających zażalenie lub zmieniających zaskarżone postanowienie wskutek uwzględnienia zażalenia). Sąd Najwyższy powołał się również na oświadczenie rządowe dotyczące Konwencji z Lugano, które wskazuje na dopuszczalność kasacji w Polsce od orzeczeń wydanych w następstwie środka zaskarżenia od orzeczenia zezwalającego na wykonanie, co potwierdza potrzebę jednolitego podejścia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności kasacji w sprawach o stwierdzenie wykonalności orzeczeń zagranicznych na zasadzie analogii, interpretacja zmian w k.p.c. dotyczących środków zaskarżenia.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z 1 lipca 2000 r. i stosowania art. 1148 § 3 k.p.c. per analogiam.
Zagadnienia prawne (1)
Czy kasacja jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego po zmianach wprowadzonych nowelą k.p.c. z dnia 1 lipca 2000 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kasacja jest dopuszczalna na podstawie stosowanego w drodze analogii art. 1148 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku wyraźnego przepisu, podobieństwo postępowania o stwierdzenie wykonalności do postępowania o uznanie orzeczenia zagranicznego (gdzie kasacja jest dopuszczalna na mocy art. 1148 § 3 k.p.c.) uzasadnia analogiczne stosowanie tego przepisu. Podkreślono, że stwierdzenie wykonalności jest aktem doniosłym i potrzeba jego zaskarżenia kasacją jest nawet większa niż w przypadku uznania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C.S. GmbH z siedzibą w B. | spółka | wnioskodawca |
| Zygmunt G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 1148 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Po nowelizacji dopuszcza kasację od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie uznania orzeczenia sądu zagranicznego. Stosowany per analogiam do postępowania o stwierdzenie wykonalności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany odpowiednio do postępowań, dla których nie ustanowiono specjalnych przepisów regulujących dopuszczalność zaskarżenia kasacją.
k.p.c. art. 392
Kodeks postępowania cywilnego
Przed nowelizacją stanowił podstawę dopuszczalności kasacji w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności zagranicznego orzeczenia.
k.p.c. art. 392 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Znowelizowany art. 392 k.p.c. dopuszcza kasację jedynie od postanowień dotyczących odrzucenia pozwu i umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 1151 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie został znowelizowany wraz z art. 1148 § 3 k.p.c., co Sąd Apelacyjny błędnie uznał za wykluczenie kasacji w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 393-19
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności orzeczenia zagranicznego na zasadzie analogii do art. 1148 § 3 k.p.c. • Postępowanie o stwierdzenie wykonalności i postępowanie o uznanie orzeczenia zagranicznego są podobne i powinny być traktowane jednolicie w kwestii dopuszczalności kasacji. • Stwierdzenie wykonalności jest aktem doniosłym, a potrzeba jego zaskarżenia kasacją jest nawet większa niż w przypadku uznania.
Odrzucone argumenty
Nowelizacja k.p.c. z 1 lipca 2000 r. wykluczyła możliwość wniesienia kasacji od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności orzeczenia zagranicznego, gdyż art. 1151 § 2 k.p.c. nie został znowelizowany. • Znowelizowany art. 392 k.p.c. dopuszcza kasację jedynie od postanowień proceduralnych (odrzucenie pozwu, umorzenie postępowania), a postanowienie stwierdzające wykonalność nie jest takim postanowieniem.
Godne uwagi sformułowania
Od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego kasacja jest dopuszczalna. • Za akt bardziej doniosły należy uznać stwierdzenie wykonalności zagranicznego orzeczenia, dalej bowiem idącym ustępstwem w sferze suwerenności państwowej jest dopuszczenie do wykonywania przez organy krajowe obcego orzeczenia niż respektowanie przez te organy prawokształtujących lub ustalających skutków takiego orzeczenia. • Byłoby sytuacją paradoksalną, gdyby przy dopuszczeniu kasacji w zakresie zastosowania Konwencji, tj. w sprawach powiązanych z państwami mającymi do siebie duże wzajemne zaufanie, jednocześnie istniała niedopuszczalność kasacji w zakresie zastosowania kodeksu postępowania cywilnego.
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący
Mirosława Wysocka
sędzia
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kasacji w sprawach o stwierdzenie wykonalności orzeczeń zagranicznych na zasadzie analogii, interpretacja zmian w k.p.c. dotyczących środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z 1 lipca 2000 r. i stosowania art. 1148 § 3 k.p.c. per analogiam.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z międzynarodowym obrotem prawnym i wykonalnością zagranicznych orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa. Interpretacja przepisów po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego stanowi kluczowy element orzeczenia.
“Kasacja od wyroku zagranicznego? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest to możliwe!”
Dane finansowe
WPS: 59 825,32 DEM
zasądzone od uczestnika na rzecz wnioskodawcy: 59 825,32 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.