III CZ 39/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie W. B. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 listopada 2023 r., który uchylił wyroki Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła pozwu Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o zapłatę odszkodowania od W. B. z tytułu niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, której pozwany był członkiem zarządu. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, jednak Sąd Apelacyjny uchylił to orzeczenie, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozważania na przepisach Kodeksu spółek handlowych (art. 299 k.s.h.), podczas gdy powód dochodził roszczenia na podstawie ustawy Prawo upadłościowe (art. 21 p.u.), co skutkowało nieprawidłowym zakresem badania odpowiedzialności i przedawnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że jego rolą jest kontrola prawidłowości zastosowania przez sąd odwoławczy przesłanek do wydania orzeczenia kasatoryjnego (art. 386 § 4 k.p.c.), a nie merytoryczna ocena zasadności roszczenia. Stwierdzono, że Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, iż Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie poczynił ustaleń co do rodzaju i wysokości szkody w świetle przepisu wskazanego przez powoda, koncentrując się na innych przesłankach prawnych. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy to zmiany podstawy prawnej roszczenia i konieczności poczynienia nowych ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne i nierozpoznaniem istoty sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji oparł swoje rozważania na innych przepisach prawa materialnego niż wskazane przez powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek faktycznych i prawnych wskazanych przez stronę powodową, koncentrując się na innych przepisach, co uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie i narusza prawo do dwuinstancyjnego postępowania.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy bada jedynie wystąpienie ustawowych przesłanek uprawniających sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku zamiast merytorycznego zakończenia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie dokonuje oceny zasadności roszczenia ani merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym na orzeczenie kasatoryjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych | instytucja | powód |
| W. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
p.u. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe
Podstawa żądania odszkodowania za szkodę powstałą na skutek niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Przepis, na który błędnie skoncentrował się sąd pierwszej instancji, zamiast na art. 21 p.u.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wniesienia zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wniesienia zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji.
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, koncentrując się na art. 299 k.s.h. zamiast na art. 21 p.u. • Naruszenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania poprzez poczynienie ustaleń po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym.
Odrzucone argumenty
Zażalenie pozwanego na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji służy przeprowadzeniu kontroli wystąpienia ustawowych przesłanek uprawniających sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku zamiast merytorycznego zakończenia sprawy. • Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego nie mogą być natomiast inne kwestie - w szczególności dotyczące oceny zasadności roszczenia. • Nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi również, w przypadku dokonania przez sąd II instancji odmiennej niż sąd pierwszej instancji oceny zasady odpowiedzialności strony pozwanej, wymagającej poczynienia po raz pierwszy ustaleń co do rodzaju i rozmiaru szkody.
Skład orzekający
Maciej Kowalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy to zmiany podstawy prawnej roszczenia i konieczności poczynienia nowych ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne i nierozpoznaniem istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego nierozpoznania istoty sprawy, które ma kluczowe znaczenie dla przebiegu postępowań sądowych i może wpływać na prawa stron do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy.
“Kiedy sąd nie rozpoznaje istoty sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady procesowe.”
Dane finansowe
WPS: 221 654,28 PLN
odszkodowanie: 8897,01 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.