Orzeczenie · 2024-06-27

III CZ 39/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-06-27
SNPracyświadczenia pracowniczeWysokanajwyższy
prawo upadłościoweFGŚPodpowiedzialność zarząduniezgłoszenie wniosku o upadłośćnierozpoznanie istoty sprawypostępowanie kasacyjne

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie W. B. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 listopada 2023 r., który uchylił wyroki Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła pozwu Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o zapłatę odszkodowania od W. B. z tytułu niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, której pozwany był członkiem zarządu. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, jednak Sąd Apelacyjny uchylił to orzeczenie, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozważania na przepisach Kodeksu spółek handlowych (art. 299 k.s.h.), podczas gdy powód dochodził roszczenia na podstawie ustawy Prawo upadłościowe (art. 21 p.u.), co skutkowało nieprawidłowym zakresem badania odpowiedzialności i przedawnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że jego rolą jest kontrola prawidłowości zastosowania przez sąd odwoławczy przesłanek do wydania orzeczenia kasatoryjnego (art. 386 § 4 k.p.c.), a nie merytoryczna ocena zasadności roszczenia. Stwierdzono, że Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, iż Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie poczynił ustaleń co do rodzaju i wysokości szkody w świetle przepisu wskazanego przez powoda, koncentrując się na innych przesłankach prawnych. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy to zmiany podstawy prawnej roszczenia i konieczności poczynienia nowych ustaleń faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne i nierozpoznaniem istoty sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji oparł swoje rozważania na innych przepisach prawa materialnego niż wskazane przez powoda?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek faktycznych i prawnych wskazanych przez stronę powodową, koncentrując się na innych przepisach, co uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie i narusza prawo do dwuinstancyjnego postępowania.

Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy bada jedynie wystąpienie ustawowych przesłanek uprawniających sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku zamiast merytorycznego zakończenia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie dokonuje oceny zasadności roszczenia ani merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym na orzeczenie kasatoryjne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
W. B.

Strony

NazwaTypRola
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczychinstytucjapowód
W. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

p.u. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe

Podstawa żądania odszkodowania za szkodę powstałą na skutek niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.s.h. art. 299

Kodeks spółek handlowych

Przepis, na który błędnie skoncentrował się sąd pierwszej instancji, zamiast na art. 21 p.u.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wniesienia zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wniesienia zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji.

Konstytucja RP art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, koncentrując się na art. 299 k.s.h. zamiast na art. 21 p.u. • Naruszenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania poprzez poczynienie ustaleń po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym.

Odrzucone argumenty

Zażalenie pozwanego na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok Sądu Okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji służy przeprowadzeniu kontroli wystąpienia ustawowych przesłanek uprawniających sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku zamiast merytorycznego zakończenia sprawy. • Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego nie mogą być natomiast inne kwestie - w szczególności dotyczące oceny zasadności roszczenia. • Nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi również, w przypadku dokonania przez sąd II instancji odmiennej niż sąd pierwszej instancji oceny zasady odpowiedzialności strony pozwanej, wymagającej poczynienia po raz pierwszy ustaleń co do rodzaju i rozmiaru szkody.

Skład orzekający

Maciej Kowalski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy to zmiany podstawy prawnej roszczenia i konieczności poczynienia nowych ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne i nierozpoznaniem istoty sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego nierozpoznania istoty sprawy, które ma kluczowe znaczenie dla przebiegu postępowań sądowych i może wpływać na prawa stron do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy.

Kiedy sąd nie rozpoznaje istoty sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady procesowe.

Dane finansowe

WPS: 221 654,28 PLN

odszkodowanie: 8897,01 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst