III CZ 101/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Skarbu Państwa na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę kasacyjną pozwanego. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej dwoma powodami: po pierwsze, niedopuszczalnością skargi w sprawach majątkowych, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł (art. 398^2 § 1 k.p.c.), a po drugie, obowiązującym przymusem zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego (art. 87^1 § 1 k.p.c.), który w przypadku Skarbu Państwa jest wykonywany wyłącznie przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 87^1 § 3 k.p.c.). Skarb Państwa, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wartości przedmiotu sporu oraz błędne uznanie braku kompetencji do zastępowania go przez inny podmiot niż Prokuratoria Generalna. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 394^1 § 1 k.p.c. i art. 398^6 § 3 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c., stwierdził, że zażalenie podlegało odrzuceniu. Podkreślono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną przed Sądem Najwyższym (na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 grudnia 2016 r.) oznacza, że czynności procesowe podjęte przez inne podmioty są pozbawione skuteczności. W niniejszej sprawie Skarb Państwa powinien był być zastępowany przez Prokuratorię Generalną, a wniesienie zażalenia przez radcę prawnego stanowiło nieusuwalny brak formalny w postaci braku zdolności postulacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących wyłącznego zastępstwa Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną przed Sądem Najwyższym oraz konsekwencji naruszenia tego obowiązku.
Dotyczy wyłącznie spraw, w których Skarb Państwa jest stroną i obowiązuje wyłączne zastępstwo przez Prokuratorię Generalną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione przez radcę prawnego w imieniu Skarbu Państwa, jest dopuszczalne, jeśli obowiązkowe zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym wykonuje Prokuratoria Generalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie jest niedopuszczalne z powodu braku zdolności postulacyjnej podmiotu wnoszącego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na art. 87^1 § 3 k.p.c. oraz ustawę o Prokuratorii Generalnej, zgodnie z którą wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed SN należy do Prokuratorii. Czynności procesowe podjęte przez inne podmioty są pozbawione skuteczności, co stanowi nieusuwalny brak formalny.
Czy niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (poniżej 50 000 zł) jest jedyną podstawą do jej odrzucenia?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku odrzucenie nastąpiło również z powodu braku właściwego zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał dwie podstawy odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy skupił się na drugiej podstawie, uznając ją za wystarczającą do odrzucenia zażalenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa-[…] Oddział Regionalny w W. | organ_państwowy | skarżący |
| P.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-[…] Oddział Regionalny w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 87^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis § 1 nie stosuje się, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa wykonuje Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.
u.PGRP art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Do zadań Prokuratorii Generalnej należy wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio art. 398^6 § 3 k.p.c.
k.p.c. art. 398^6 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odrzuca zażalenie, które podlegało odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca je temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł.
k.p.c. art. 87^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
k.p.c. art. 394^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie zostało wniesione przez podmiot nieposiadający zdolności postulacyjnej (radcę prawnego zamiast Prokuratorii Generalnej).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 398^2 § 1 zdanie trzecie k.p.c. poprzez uzależnienie skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu sporu. • Naruszenie art. 398^6 § 2 k.p.c., polegające na ustaleniu niedopuszczalności skargi kasacyjnej oraz błędnie uznanie braku kompetencji zgodnie z art. 87^1 § 3 k.p.c. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne zastępowanie Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym przez jakikolwiek inny podmiot. • czynności podejmowane przed Sądem Najwyższym przez inne podmioty są pozbawione skuteczności również wówczas, gdy Prokuratoria Generalna nie wykonuje w sposób czynny zastępstwa procesowego Skarbu Państwa. • zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez pozwanego zostało obarczone nieusuwalnym brakiem formalnym w postaci braku zdolności postulacyjnej.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących wyłącznego zastępstwa Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną przed Sądem Najwyższym oraz konsekwencji naruszenia tego obowiązku."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których Skarb Państwa jest stroną i obowiązuje wyłączne zastępstwo przez Prokuratorię Generalną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.
“Skarb Państwa przegrywa sprawę przez błąd formalny: dlaczego Prokuratoria Generalna jest kluczowa przed SN?”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.