III CSK 172/08Uchylenie wyroku zajęcie rachunku bankowego społki cywilnej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zasadności zajęcia przez Urząd Skarbowy kwoty 83 844,13 zł z rachunku bankowego prowadzonego wspólnie przez małżonków B. P. i R. P., którzy prowadzili działalność gospodarczą jako spółka cywilna. Bank przelał środki na konto urzędu skarbowego na podstawie zajęcia dotyczącego dłużnika R. P. Powodowie twierdzili, że zajęcie było niezgodne z prawem, ponieważ tytuł wykonawczy nie obejmował B. P., która była współwłaścicielką rachunku. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, argumentując, że egzekucja z majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej wymaga tytułu przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.) oraz że egzekucja przeciwko jednemu współwłaścicielowi rachunku bankowego nie może naruszać praw drugiego. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Uznał, że umowa rachunku bankowego została zawarta przez wspólników jako osoby fizyczne, co stworzyło rachunek wspólny, a przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 80 i 81 u.p.e.a.) dopuszczają zajęcie rachunku wspólników na podstawie tytułu wykonawczego wobec jednego z nich. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego, stwierdzając istotne uchybienia procesowe. Wskazał na brak ustaleń faktycznych i podstawy materialnoprawnej w zaskarżonym wyroku, co uniemożliwiło kontrolę kasacyjną. Podkreślił, że choć przepisy o egzekucji administracyjnej mogą dopuszczać zajęcie rachunku wspólnego na podstawie tytułu wobec jednego dłużnika, to sąd drugiej instancji nie rozważył potencjalnych przeszkód w wykonaniu takiego zajęcia, np. wynikających z regulaminu bankowego. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z rachunków bankowych prowadzonych wspólnie przez osoby fizyczne, zwłaszcza w kontekście spółek cywilnych i zasad współwłasności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej i może wymagać uwzględnienia odmienności w przypadku egzekucji sądowej. Interpretacja przepisów prawa bankowego i cywilnego w kontekście rachunków wspólnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zajęcie rachunku bankowego prowadzonego wspólnie przez wspólników spółki cywilnej na podstawie tytułu wykonawczego skierowanego przeciwko jednemu ze wspólników jest skuteczne w świetle przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wskazał, że choć przepisy o egzekucji administracyjnej mogą dopuszczać zajęcie rachunku wspólnego na podstawie tytułu wobec jednego dłużnika, to sąd drugiej instancji nie rozważył potencjalnych przeszkód w wykonaniu takiego zajęcia, co stanowiło istotne uchybienie procesowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych ani nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę kasacyjną. Wskazał na potrzebę rozważenia przeszkód w wykonaniu zajęcia, które mogły wynikać np. z regulaminu bankowego.
Czy naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. (brak lub wadliwość uzasadnienia wyroku) może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obraza art. 328 § 2 k.p.c. może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie nie zawiera koniecznych elementów lub zawiera kardynalne braki uniemożliwiające kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał utrwalony pogląd judykatury, zgodnie z którym wadliwość uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, zwłaszcza gdy zmienia on wyrok sądu pierwszej instancji, może stanowić istotne uchybienie procesowe mające wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | powód |
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 81 § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych jest skuteczne.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 863 § § 3
Kodeks cywilny
W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika nie może żądać zaspokojenia z jego udziału we wspólnym majątku wspólników ani z udziału w poszczególnych składnikach tego majątku.
k.p.c. art. 778
Kodeks postępowania cywilnego
Do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników spółki prawa cywilnego konieczny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom.
u.p.e.a. art. 81 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy realizacji zajęcia rachunku bankowego.
k.c. art. 370
Kodeks cywilny
W braku zastrzeżenia odpowiedzialności solidarnej, odpowiada tylko ten współposiadacz, który zaciągnął zobowiązanie, chyba że dotyczy ono majątku wspólnego.
Prawo bankowe art. 49 § ust. 2 pkt 2
Prawo bankowe
Rachunki bankowe mogą być prowadzone dla jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną.
Prawo bankowe art. 51
Prawo bankowe
Dotyczy rachunku wspólnego.
k.c. art. 384
Kodeks cywilny
Regulamin rachunku bankowego jako część składowa umowy.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
Ordynacja podatkowa art. 115 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak ustaleń faktycznych i podstawy prawnej w wyroku sądu drugiej instancji. • Naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie przepisów o egzekucji administracyjnej bez uwzględnienia specyfiki rachunku wspólnego i potencjalnych przeszkód w jego zajęciu.
Godne uwagi sformułowania
podstawa faktyczna wyroku pierwszoinstancyjnego zawiera luki uniemożliwiające ocenę jurydyczną sprawy. • brak ustaleń i właściwego wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego wyroku był istotnym uchybieniem procesowym wywierającym wpływ na wynik sprawy. • nie jest możliwe odwołanie przez jednego współposiadacza dyspozycji drugiego. • zajęcie rachunku wspólników spółki cywilnej na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego w odniesieniu do jednego zobowiązanego.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący, sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Zbigniew Strus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z rachunków bankowych prowadzonych wspólnie przez osoby fizyczne, zwłaszcza w kontekście spółek cywilnych i zasad współwłasności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej i może wymagać uwzględnienia odmienności w przypadku egzekucji sądowej. Interpretacja przepisów prawa bankowego i cywilnego w kontekście rachunków wspólnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu egzekucji z rachunku bankowego, który jest powszechnie używany przez przedsiębiorców i osoby fizyczne. Wyjaśnia, kiedy zajęcie może być wadliwe i jakie są konsekwencje dla współwłaścicieli.
“Czy bank może zająć cały Wasz wspólny rachunek, jeśli dług ma tylko jeden z Was?”
Dane finansowe
WPS: 83 844,13 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.