III CO 780/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Sądu Okręgowego w Rzeszowie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej. Powódka M.O. wniosła o rozwód, wskazując, że oboje z mężem Ł.O. mieszkają na stałe we Francji. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek jest przedwczesny. W pozwie powódka wskazała bowiem zarówno miejsce zamieszkania w Polsce (K.), jak i podkreśliła, że małżonkowie mieszkają za granicą na stałe. W tej sytuacji nie można jednoznacznie stwierdzić, czy spełnione zostały przesłanki do oznaczenia sądu właściwego. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd pierwszej instancji sam musi ocenić, czy okoliczność zamieszkania w Polsce ma wpływ na właściwość miejscową zgodnie z art. 41 § 1 zd. 1 in fine k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony mają miejsca zamieszkania w różnych państwach lub ich miejsca zamieszkania są niejednoznaczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji niejednoznaczności miejsca zamieszkania stron w kontekście właściwości sądu polskiego w sprawach rozwodowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w sytuacji, gdy strony postępowania rozwodowego wskazują na różne miejsca zamieszkania (jedno w Polsce, drugie za granicą na stałe), Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy, czy też sąd pierwszej instancji powinien samodzielnie ocenić właściwość miejscową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, uznając wniosek za przedwczesny. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji powinien samodzielnie ocenić właściwość miejscową, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym możliwość posiadania miejsca zamieszkania w Polsce przez powódkę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 45 k.p.c., zgodnie z którym oznaczenie sądu właściwego następuje, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. W tej sprawie nie można było jednoznacznie stwierdzić braku właściwości sądu polskiego, gdyż powódka wskazała miejsce zamieszkania w Polsce, a jej twierdzenia o stałym pobycie za granicą były niejednoznaczne. Sąd pierwszej instancji powinien sam ocenić, czy okoliczność ta wpływa na właściwość miejscową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ł.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej w świetle okoliczności sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 45 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.
k.p.c. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o rozwód lub separację właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choćby jedno z nich jeszcze tam zamieszkuje; jeżeli małżonkowie nie mieli ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania za granicą, właściwy jest sąd ich miejsca zamieszkania, a jeżeli i tego brak – sąd ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o oznaczenie sądu właściwego jest przedwczesny, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy. • Powódka wskazała miejsce zamieszkania w Polsce, co może wpływać na właściwość sądu polskiego. • Niejednoznaczne twierdzenia stron co do miejsca zamieszkania nie pozwalają na automatyczne przyjęcie braku właściwości sądu polskiego.
Godne uwagi sformułowania
oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest co najmniej przedwczesne • nie można jednoznacznie ustalić, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 45 w zw. z art. 41 k.p.c. • nie można wykluczyć, że mimo pobytu i zamieszkania we Francji co najmniej powódka ma także miejsce zamieszkania w Polsce
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony mają miejsca zamieszkania w różnych państwach lub ich miejsca zamieszkania są niejednoznaczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niejednoznaczności miejsca zamieszkania stron w kontekście właściwości sądu polskiego w sprawach rozwodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem transgranicznym, co jest częstym zagadnieniem dla prawników rodzinnych.
“Gdzie złożyć pozew o rozwód, gdy mieszkasz za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.