Orzeczenie · 2026-01-28

III CO 7/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądusędzia jako stronawyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościSąd NajwyższySąd Rejonowyk.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego w Zielonej Górze o przekazanie sprawy o zapłatę innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 44¹ k.p.c., ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek tym, że powodem w sprawie jest sędzia orzekający w tymże sądzie. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, wyjaśniając, że w takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 48¹ k.p.c. Przepis ten stanowi, że w przypadku wyłączenia sędziego z mocy prawa (np. gdy jest stroną w sprawie), sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 48¹ k.p.c. ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c. ze względu na jego specyficzny cel i automatyzm działania. W związku z tym, Sąd Rejonowy powinien był wystąpić do sądu przełożonego, a nie do Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy i wyłączenia sędziego, w szczególności w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia orzekający w tym samym sądzie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powodem jest sędzia sądu właściwego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy powodem w sprawie jest sędzia orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania tej sprawy, należy zastosować art. 44¹ k.p.c. (przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości) czy art. 48¹ k.p.c. (wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy zastosować art. 48¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 48¹ k.p.c. reguluje sytuację wyłączenia sędziego z mocy prawa, gdy jest on stroną w sprawie, i nakazuje wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu. Przepis ten ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c., który dotyczy przekazania sprawy ze względu na ogólne dobro wymiaru sprawiedliwości i wymaga indywidualnej oceny przez Sąd Najwyższy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
B.Ż.osoba_fizycznapowód
B.Ż.1osoba_fizycznapowód
Bank spółce akcyjnej w W.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1-4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego z mocy prawa.

k.p.c. art. 48¹

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 48¹ k.p.c. zamiast art. 44¹ k.p.c. ze względu na fakt, że powodem jest sędzia orzekający w sądzie właściwym. • Art. 48¹ k.p.c. ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • wyłączenie sędziego ex lege • właściwość delegowana • ipso iure

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy i wyłączenia sędziego, w szczególności w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia orzekający w tym samym sądzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powodem jest sędzia sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ciekawej sytuacji proceduralnej, gdzie sędzia jest stroną w postępowaniu, co rodzi pytania o bezstronność i właściwość sądu. Wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy hierarchii przepisów proceduralnych jest istotne dla praktyków.

Sędzia jako powód? Sąd Najwyższy wyjaśnia, który sąd rozpozna sprawę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst