Orzeczenie · 2026-06-30

III CO 642/26Odmowa przekazania sprawy sądowej 5

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-06-30
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościkpcsąd rejonowywłaściwość sądu

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie o przekazanie sprawy o zapłatę do innego sądu równorzędnego. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek względami na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 441 k.p.c., odmówił przekazania sprawy. W uzasadnieniu wskazano na wyjątkowy charakter przepisu i konieczność jego ścisłej interpretacji. Podkreślono, że obawy o brak bezstronności muszą mieć charakter obiektywny i istotny, a nie jedynie hipotetyczny czy subiektywny. Sąd Najwyższy zaznaczył, że dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje nie tylko postrzeganie bezstronności, ale także sprawność sądu i interesy stron. Wskazano również, że podstawy przekazania sprawy nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego, a istnieją inne mechanizmy prawne (np. art. 49 k.p.c., art. 44 k.p.c.) służące zapewnieniu bezstronności postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 k.p.c., podkreślająca konieczność obiektywnych i istotnych podstaw, a nie jedynie subiektywnych obaw.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy, a nie meritum sprawy cywilnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przesłanki określone w art. 441 § 1 k.p.c. (dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego) są wystarczające do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeśli opierają się głównie na przesłankach subiektywnych i hipotetycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanki te nie są wystarczające, jeśli nie mają charakteru obiektywnego i istotnego zagrożenia dla autorytetu sądownictwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obawy o brak bezstronności muszą mieć charakter obiektywny i realny, a nie jedynie hipotetyczny. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości jest szerszym pojęciem niż tylko społeczne postrzeganie bezstronności i wymaga ścisłej interpretacji art. 441 k.p.c. Wskazano na istnienie innych mechanizmów prawnych służących zapewnieniu bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznapowódka
K. F.osoba_fizycznapozwany
K. F.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 441 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy jest uzasadnione jedynie w przypadku istotnego i obiektywnego ryzyka dla autorytetu sądownictwa, a nie na podstawie hipotetycznych czy subiektywnych obaw.

Pomocnicze

k.p.c. art. 441 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 481

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wyprzedza stosowanie art. 441 k.p.c. w kontekście wniosku o wyłączenie sędziów.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Może być podstawą do rozpoznania sprawy przez innego sędziego w tym samym sądzie w przypadku wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego.

k.p.c. art. 44

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wystąpienia do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego, gdy sąd właściwy nie może rozpoznać sprawy z powodu przeszkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja sądu niższej instancji opiera się na przesłankach subiektywnych i hipotetycznych, a nie obiektywnych i istotnych zagrożeniach dla autorytetu sądownictwa. • Przepis art. 441 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. • Istnieją inne, bardziej odpowiednie mechanizmy prawne do zapewnienia bezstronności postępowania (np. wyłączenie sędziego).

Odrzucone argumenty

Względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego i dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • wyjątkowy charakter art. 441 k.p.c. • ścisła interpretacja • przesłanki obiektywne • przesłanki subiektywne • ryzyko istotnego ucierpienia autorytetu sądownictwa

Skład orzekający

Marcin Trzebiatowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 k.p.c., podkreślająca konieczność obiektywnych i istotnych podstaw, a nie jedynie subiektywnych obaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy, a nie meritum sprawy cywilnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezstronnością sądów i interpretacją przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, co jest istotne dla prawników.

“Kiedy sąd może zmienić swoje "miejsce"? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice przekazania sprawy.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst