Orzeczenie · 2023-04-24

III CO 162/23Odrzucenie wnioskow o wy aczenie sędziów w sadzie najwyższym

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-04-24
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowykpcbezstronnośćprocedura cywilnajurysdykcja

Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o wyłączenie sędziów złożone przez sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w związku z przekazaniem akt sprawy I ACo 345/22 przez Sąd Okręgowy w Słupsku. Sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli oświadczenia o podstawach wyłączenia, a ponieważ dotyczyło to wszystkich sędziów, sprawa trafiła do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy odrzucił wnioski jako niedopuszczalne. Uzasadnienie opiera się na interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego (art. 49 k.p.c. i nast.). Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy dotyczy sędziego konkretnie wyznaczonego do rozpoznania danej sprawy. Nie można żądać wyłączenia sędziego w sposób abstrakcyjny lub hipotetyczny, ani od sędziów, którzy nie zostali jeszcze przydzieleni do sprawy. Sąd wskazał, że przedstawienie akt sądowi przełożonemu na podstawie art. 44^2 k.p.c. oraz przekazanie sprawy innemu sądowi przez sąd przełożony mają charakter ustrojowy i organizacyjno-administracyjny, a nie jurysdykcyjny, co oznacza, że nie są one „rozpoznaniem sprawy” w rozumieniu przepisów o wyłączeniu sędziego. W związku z tym, sędziowie, którym przydzielono sprawę po takim przekazaniu, nie mogli być przedmiotem wniosków o wyłączenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego, charakteru czynności przekazania sprawy na podstawie art. 44^2 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy sędziowie sądu apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego jest dopuszczalny, gdy dotyczy sędziów, którzy nie zostali jeszcze wyznaczeni do rozpoznania konkretnej sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, jeśli dotyczy sędziów, którzy nie zostali jeszcze wyznaczeni do rozpoznania danej sprawy.

Uzasadnienie

Instytucja wyłączenia sędziego dotyczy tylko sędziów konkretnie wyznaczonych do rozpoznania sprawy. Nie można żądać wyłączenia sędziego w sposób abstrakcyjny lub hipotetyczny. Czynności związane z przekazaniem sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44^2 k.p.c. mają charakter ustrojowy, a nie jurysdykcyjny, co wyklucza możliwość wyłączenia sędziów w reakcji na te czynności.

Jaki jest charakter prawny czynności przedstawienia akt sprawy sądowi przełożonemu na podstawie art. 44^2 k.p.c. oraz przekazania sprawy innemu sądowi przez sąd przełożony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Czynności te mają charakter ustrojowy, organizacyjno-administracyjny, a nie jurysdykcyjny.

Uzasadnienie

Przepisy art. 44^2 k.p.c. nakazują sądowi właściwemu przedstawienie akt sądowi przełożonemu i przekazanie sprawy innemu sądowi. Są to działania obligatoryjne, pozbawione swobody i uznaniowości, mające na celu zapewnienie bezstronności sądu. Nie są to akty jurysdykcyjne, czyli takie, które rozstrzygają o istocie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie wniosków

Strony

NazwaTypRola
C. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Sąd Rejonowy w Słupskuinstytucjapozwany
Sąd Okręgowy w Słupskuinstytucjapozwany
Sąd Okręgowy w Gdańskuinstytucjapozwany
Sąd Okręgowy w Toruniuinstytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Odwołanie do 'danej sprawy' oznacza, że wyłączenie dotyczy tylko konkretnej sprawy, a bezstronność bada się in concreto.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 49 § 1 k.p.c. a contrario - odrzucenie wniosków jako niedopuszczalnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44^2 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego jest dopuszczalny tylko wobec sędziego wyznaczonego do konkretnej sprawy. • Przedstawienie akt sądowi przełożonemu na podstawie art. 44^2 k.p.c. ma charakter ustrojowy, a nie jurysdykcyjny. • Strona nie ma interesu prawnego w żądaniu wyłączenia sędziego w sposób abstrakcyjny lub hipotetyczny.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe wyłączenie sędziego od orzekania w ogóle • bezstronność sędziego jest badana in concreto na tle sprawy • Stosunek procesowy zawiązuje się bowiem wyłącznie między określonymi podmiotami postępowania. • przedstawienie akt sądowi przełożonemu pozbawione jest jakiejkolwiek przestrzeni dla podjęcia decyzji jurysdykcyjnej

Skład orzekający

Jacek Grela

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego, charakteru czynności przekazania sprawy na podstawie art. 44^2 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy sędziowie sądu apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej wyłączenia sędziego i precyzuje zasady jego stosowania, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst