III CA 857/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz P. R. kwotę 4 883,49 złotych z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu. Sąd uznał, że § 3 ust. 3 umowy o kredyt hipoteczny, przewidujący ubezpieczenie niskiego wkładu własnego na 36 miesięcy z automatyczną kontynuacją, stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385(1) KC. Skutkowało to bezskutecznością zakwestionowanego postanowienia i zasądzeniem równowartości wpłaconych przez konsumenta składek. Pozwany bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (art. 227, 217, 233 KPC) oraz materialnych (art. 385(1), 6, 410, 405, 411 KC, art. 70, 93 Prawa bankowego). Bank twierdził, że klauzula została indywidualnie uzgodniona i nie narusza rażąco interesów konsumenta. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd drugiej instancji w pełni aprobowal rozstrzygnięcie i ustalenia Sądu Rejonowego, uznając, że ocena materiału dowodowego była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że klauzula dotycząca ubezpieczenia niskiego wkładu własnego nie została indywidualnie uzgodniona, bank nie poinformował należycie konsumenta o jej skutkach, a sama klauzula kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, co czyni ją abuzywną. Sąd odrzucił argumentację banku dotyczącą indywidualnego uzgodnienia i braku naruszenia interesów konsumenta, wskazując na jednostronną korzyść banku i brak możliwości zwrotu niewykorzystanej składki przez konsumenta. Sąd uznał, że pobrane przez bank środki stanowiły świadczenie nienależne, podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 KC w zw. z art. 405 KC. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w umowach kredytowych, ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami bankowymi.
Dotyczy umów kredytowych z konsumentami, gdzie klauzula nie była indywidualnie negocjowana i spełnia przesłanki z art. 385(1) KC.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie umowy kredytu hipotecznego przewidujące ubezpieczenie niskiego wkładu własnego, które podlega automatycznej kontynuacji, stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385(1) KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwolone postanowienie umowne, ponieważ nie zostało indywidualnie uzgodnione, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula nie była negocjowana, konsument nie został należycie poinformowany o jej skutkach, a przerzucała ona ryzyko i koszty na konsumenta w sposób nieuzasadniony, dając bankowi jednostronną korzyść.
Czy środki wpłacone przez konsumenta tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postanowienie umowy dotyczące tego ubezpieczenia jest abuzywne i nie wiąże konsumenta, to świadczenie spełnione na jego podstawie jest świadczeniem nienależnym.
Uzasadnienie
Skoro klauzula o ubezpieczeniu niskiego wkładu własnego została uznana za abuzywną i niewiążącą, to świadczenie spełnione na jej podstawie (koszty ubezpieczenia) nastąpiło bez podstawy prawnej, co uzasadnia jego zwrot na podstawie przepisów o świadczeniu nienależnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
KC art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym ceny lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
KC art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
KC art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się również do zwrotu tego, co zostało spełnione w wykonaniu nieważnej czynności prawnej, jeżeli stanowi ona podstawę świadczenia.
KC art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
Prawo bankowe art. 70 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Bank może udzielić kredytu między innymi pod warunkiem ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula o ubezpieczeniu niskiego wkładu własnego nie została indywidualnie uzgodniona. • Konsument nie został należycie poinformowany o skutkach klauzuli. • Klauzula kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy. • Pobrane przez bank środki stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi.
Odrzucone argumenty
Klauzula o ubezpieczeniu niskiego wkładu własnego została indywidualnie uzgodniona. • Klauzula nie narusza rażąco interesów konsumenta ani dobrych obyczajów. • Świadczenie spełnione przez powoda nie jest świadczeniem nienależnym. • Zastosowanie art. 411 pkt 1 KC. • Naruszenie art. 70 Prawa bankowego.
Godne uwagi sformułowania
stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 KC • nie doszło do indywidualnego uzgodnienia między stronami postanowień umownych • nie została powodowi przedstawiona szczegółowa treść stosunku ubezpieczenia • kwestionowane postanowienie umowy kredytowej zawarte w jej § 3 ust. 3 stanowi, że prawnym zabezpieczeniem kredytu jest między innymi ubezpieczenie niskiego wkładu własnego kredytu na trzydziestosześciomiesięczny okres ubezpieczenia. • korzyść jest rażąco jednostronna: tylko pozwany korzysta z dobrodziejstw ubezpieczenia, nie ponosząc przy tym z tego tytułu żadnych kosztów. • zapisy umowy traktujące o zabezpieczeniu kredytu w taki sposób musiały być uznane za klauzule abuzywne, a w konsekwencji też za niewiążące strony jako nieważne.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w umowach kredytowych, ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami bankowymi."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych z konsumentami, gdzie klauzula nie była indywidualnie negocjowana i spełnia przesłanki z art. 385(1) KC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje, jak sądy chronią słabszą stronę umowy.
“Bank przegrał sprawę o ubezpieczenie niskiego wkładu własnego – klauzula uznana za abuzywną!”
Dane finansowe
WPS: 4883,49 PLN
zwrot kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego: 4883,49 PLN
zwrot kosztów procesu: 1517 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.