III CA 840/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi rozpoznał cztery połączone sprawy o zapłatę, wniesione przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Instytutowi Centrum (...) w Ł. Powództwa dotyczyły zapłaty łącznej kwoty wynikającej z faktur za dostarczony sprzęt medyczny. Sąd pierwszej instancji, uwzględniając uznanie powództwa przez pozwanego co do należności głównych, zasądził dochodzone kwoty, jednakże odroczył termin płatności o sześć miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, powołując się na trudną sytuację finansową pozwanego Instytutu (zadłużenie 284 mln zł) oraz realną perspektywę uzyskania środków z dotacji i kredytów. Sąd oddalił również żądanie zapłaty 40 euro tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności, uznając je za wyższe niż ustawowe zryczałtowane odszkodowanie. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zostało częściowo ograniczone na podstawie art. 102 k.p.c. ze względu na sytuację pozwanego. Apelację od wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżając go w zakresie odroczenia terminu płatności i rozstrzygnięcia o kosztach. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), uzasadnienia wyroku (art. 328 § 2 k.p.c.), kosztów procesu (art. 98 k.p.c.) oraz zastosowania art. 5 k.c. w związku z art. 320 k.p.c. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 320 k.p.c. w związku z art. 5 k.c., odraczając termin płatności ze względu na szczególnie uzasadniony wypadek, jakim była trudna sytuacja finansowa Instytutu, konieczność zapewnienia ciągłości działalności leczniczej oraz realna perspektywa poprawy jego sytuacji finansowej. Sąd Okręgowy podkreślił, że ochrona dłużnika wynikająca z art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela, ale w tym konkretnym przypadku odroczenie terminu płatności było uzasadnione. Sąd uznał również, że częściowe odstąpienie od obciążania pozwanego kosztami procesu było trafne ze względu na jego sytuację materialną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 320 k.p.c. i art. 5 k.c. w sprawach o zapłatę, gdy pozwany jest w trudnej sytuacji finansowej, ale istnieje realna perspektywa poprawy jego sytuacji, a natychmiastowe spełnienie świadczenia mogłoby zagrozić jego działalności.
Każdorazowa ocena 'szczególnie uzasadnionego wypadku' zależy od indywidualnych okoliczności sprawy. Ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji trudnej sytuacji finansowej pozwanego, uzasadnione jest odroczenie terminu płatności zasądzonej należności na podstawie art. 320 k.p.c. w związku z art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy natychmiastowe spełnienie świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione, sąd może odroczyć termin płatności, uwzględniając zarówno interes wierzyciela, jak i możliwości finansowe dłużnika oraz zasady współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że trudna sytuacja finansowa pozwanego Instytutu, konieczność zapewnienia ciągłości działalności leczniczej oraz realna perspektywa poprawy jego sytuacji finansowej uzasadniają odroczenie terminu płatności. Odroczenie to, nie będąc nadmiernie długim, uwzględnia interesy obu stron i zasady współżycia społecznego.
Czy sąd może częściowo odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji jej trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację majątkową strony.
Uzasadnienie
Trudna sytuacja finansowa pozwanego Instytutu, która uzasadniała odroczenie terminu płatności, stanowiła również podstawę do częściowego odstąpienia od obciążenia go kosztami procesu przez Sąd Rejonowy, co zostało zaakceptowane przez Sąd Okręgowy.
Czy żądanie zapłaty 40 euro tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych jest zasadne, gdy powód dochodzi wyższej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie jest bezzasadne, jeśli dochodzona kwota przekracza ustawowe zryczałtowane odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd oddalił powództwo w zakresie żądania kwot stanowiących równowartość 40 euro tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności, ponieważ strona powodowa dochodziła kwoty wyższej niż wskazane zryczałtowane odszkodowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Instytut Centrum (...) w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.t.z.t.h.
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Określa rekompensatę za koszty odzyskania należności w transakcjach handlowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja finansowa pozwanego Instytutu i realna perspektywa jej poprawy uzasadniają odroczenie terminu płatności zasądzonej należności na podstawie art. 320 k.p.c. w związku z art. 5 k.c. • Konieczność zapewnienia ciągłości działalności leczniczej szpitala uzasadnia odroczenie terminu płatności, aby uniknąć uszczerbku w działalności. • Ciężka sytuacja finansowa pozwanego uzasadnia częściowe odstąpienie od obciążenia go kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że płynność finansowa pozwanego wzrośnie. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej odroczenia terminu płatności. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 98 k.p.c. poprzez niezastosowanie go i rozstrzygnięcie o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 5 k.c. w związku z art. 320 k.p.c. poprzez zastosowanie tych przepisów, co skutkowało udzieleniem ochrony prawnej pozwanemu wbrew interesowi wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie • ochrona, jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 k.p.c. , nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym • nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego • moratorium sędziego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 320 k.p.c. i art. 5 k.c. w sprawach o zapłatę, gdy pozwany jest w trudnej sytuacji finansowej, ale istnieje realna perspektywa poprawy jego sytuacji, a natychmiastowe spełnienie świadczenia mogłoby zagrozić jego działalności."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena 'szczególnie uzasadnionego wypadku' zależy od indywidualnych okoliczności sprawy. Ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem wierzyciela do natychmiastowej zapłaty a możliwością ochrony dłużnika w trudnej sytuacji finansowej, zwłaszcza gdy jest to instytucja publiczna o znaczeniu społecznym.
“Szpital uratowany przed natychmiastową spłatą długu? Sąd odracza termin płatności dla zadłużonego Instytutu.”
Dane finansowe
WPS: 94 709,32 PLN
zapłata: 18 226,7 PLN
zapłata: 34 641,56 PLN
zapłata: 29 948,39 PLN
zapłata: 18 279,1 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.