Orzeczenie · 2019-01-30

III CA 429/18Brak dowodow fundusz sekurytyzacyjny zaplaty

Sąd

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu

Miejsce

Nowy Sącz

Data

2019-01-30

SAOSCywilnespadkiWysokaokręgowy

zachowekspadekdarowiznadoliczenie darowiznywzbogaceniepodatek od darowiznyroszczeniedziedziczenieprawo spadkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów T. W. i D. M. o zachowek po zmarłym ojcu, E. W. Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanej M. P. kwot tytułem uzupełnienia zachowku, wskazując na darowiznę pieniężną w kwocie 182 000 zł otrzymaną przez pozwaną od spadkodawcy. Sąd Rejonowy w Gorlicach zasądził na rzecz powodów po 29 362,75 zł, uwzględniając przy tym podatek od darowizny zapłacony przez pozwaną jako pomniejszenie wartości wzbogacenia. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację powodów, zmienił zaskarżony wyrok. Kluczowym zarzutem apelacji było naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1000 § 1 zd. 2 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że podatek od darowizny podlega odliczeniu od wartości wzbogacenia. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za trafny, podkreślając, że podatek od darowizny jest zobowiązaniem obdarowanego wobec Skarbu Państwa i nie wpływa na cywilnoprawne roszczenie o zachowek. Wartość darowizny, która stanowi podstawę obliczenia zachowku, powinna być ustalana według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku, bez pomniejszania o zapłacony podatek. W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził na rzecz każdego z powodów dodatkowo po 8 546,50 zł, co dało łącznie po 37 909,25 zł, a także zasądził od pozwanej na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wartości wzbogacenia przy obliczaniu zachowku, zwłaszcza w kontekście darowizn i zapłaconego od nich podatku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy darowizna została dokonana przez spadkodawcę na rzecz osoby, która nie jest spadkobiercą, a spadkobiercy dochodzą od niej zachowku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatek od darowizny zapłacony przez obdarowanego pomniejsza wartość wzbogacenia, od której oblicza się zachowek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatek od darowizny zapłacony przez obdarowanego nie pomniejsza wartości wzbogacenia, które stanowi podstawę do obliczenia zachowku.

Uzasadnienie

Podatek od darowizny jest zobowiązaniem publicznoprawnym obdarowanego wobec Skarbu Państwa i nie stanowi długu spadkowego ani nie wpływa na cywilnoprawne roszczenie o zachowek. Wartość wzbogacenia obdarowanego, od której zależy wysokość zachowku, jest ustalana na podstawie wartości darowizny bez uwzględnienia zapłaconego podatku.

Czy spadkobierca ustawowy, który nie otrzymał całego należnego mu zachowku, może dochodzić jego uzupełnienia od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spadkobierca ustawowy, który nie otrzymał należnego mu zachowku, może dochodzić jego uzupełnienia od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę, w granicach wartości wzbogacenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 991 § 2 k.c. i art. 1000 § 1 k.c., jeśli uprawniony do zachowku nie otrzymał go w całości od spadkobiercy, może żądać jego uzupełnienia od osoby, na której rzecz została dokonana darowizna doliczona do spadku, w granicach wzbogacenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. W.	osoba_fizyczna	powód
D. M.	osoba_fizyczna	powód
M. P.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 991 § 1

Kodeks cywilny

Określa krąg osób uprawnionych do zachowku (zstępni, małżonek, rodzice) i jego wysokość (połowa wartości udziału spadkowego lub dwie trzecie w przypadku małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy).

k.c. art. 991 § 2

Kodeks cywilny

Przewiduje roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku lub jego uzupełnienia, jeśli uprawniony nie otrzymał go w postaci darowizny, zapisu lub powołania do spadku.

k.c. art. 1000 § 1

Kodeks cywilny

Reguluje odpowiedzialność obdarowanego za zachowek, stanowiąc, że może on być zobowiązany do zapłaty sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku, jednak tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Pomocnicze

k.c. art. 993

Kodeks cywilny

Dotyczy doliczania darowizn do spadku przy obliczaniu zachowku.

k.c. art. 994 § 1

Kodeks cywilny

Określa zasady doliczania darowizn do spadku, w tym termin 10 lat i wyłączenie drobnych darowizn.

k.c. art. 995 § 1

Kodeks cywilny

Określa sposób obliczania wartości przedmiotu darowizny dla celów zachowku (stan z chwili dokonania, ceny z chwili ustalania zachowku).

k.c. art. 409

Kodeks cywilny

Określa wygaśnięcie obowiązku zwrotu korzyści, gdy została ona zużyta lub utracona w sposób uniemożliwiający zwrot, chyba że osoba uzyskująca korzyść powinna była liczyć się z obowiązkiem zwrotu.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków cofnięcia pozwu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu w przypadku częściowego uwzględnienia lub oddalenia powództwa.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu w przypadku wygrania sprawy w całości.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 378 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy obciążenia stron wydatkami tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa.

u.p.s.d. art. 4a § 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Dotyczy zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatek od darowizny nie pomniejsza wartości wzbogacenia obdarowanego przy obliczaniu zachowku. • Roszczenie o zachowek od obdarowanego jest dopuszczalne w granicach wzbogacenia.

Odrzucone argumenty

Podatek od darowizny powinien zostać odliczony od wartości darowizny przy ustalaniu wzbogacenia. • Roszczenie powodów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

podatek od darowizny stanowi zobowiązanie publicznoprawne obdarowanego wobec Skarbu Państwa co nie może wpływać na cywilnoprawne roszczenie o zachowek. • wartość darowizny otrzymanej przez pozwaną wynosiła 182 000 zł i ta kwota określa wartość wzbogacenia pozwanej. • obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Skład orzekający

Paweł Poręba

przewodniczący-sprawozdawca

Urszula Kapustka

sędzia

Tomasz Białka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości wzbogacenia przy obliczaniu zachowku, zwłaszcza w kontekście darowizn i zapłaconego od nich podatku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy darowizna została dokonana przez spadkodawcę na rzecz osoby, która nie jest spadkobiercą, a spadkobiercy dochodzą od niej zachowku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zachowku i interpretacji przepisów dotyczących darowizn, co jest istotne dla wielu osób. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące podatku od darowizny.

“Czy podatek od darowizny zmniejsza Twój zachowek? Sąd Okręgowy wyjaśnia!”

Dane finansowe

WPS: 38 543,5 PLN

zachowek: 8546,5 PLN

zwrot kosztów procesu: 4812,46 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1328 PLN

Asystent AI dla prawników