III CA 2231/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 6 września 2022 roku Sąd Rejonowy w Łowiczu zasądził od pozwanego Z. W. na rzecz powoda S. M. kwotę 14.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.350 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwany złożył apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu błędy w ustaleniach faktycznych, w szczególności uznanie, że pozwany utrudniał powodowi realizację umowy przedwstępnej, nie dostarczył dokumentów, nie aktualizował księgi wieczystej i nie wezwał powoda do zawarcia umowy przyrzeczonej. Pozwany zarzucił również naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów z zeznań świadków i stron. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd II instancji przypomniał, że apelacja w postępowaniu uproszczonym jest ograniczona i może być oparta jedynie na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzuty apelacji miały charakter procesowy i dotyczyły oceny materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych. Sąd II instancji podkreślił, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest skuteczny tylko w przypadku rażąco wadliwej oceny dowodów, a nie wystarczy przekonanie o innej, niż przyjął sąd, wadze dowodów. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, oceniając materiał dowodowy bez przekroczenia granic swobodnej oceny. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że pozwany nie był zainteresowany sfinalizowaniem umowy, ponieważ cena była dla niego zbyt niska, a powód miał uzasadnione obawy co do stanu prawnego nieruchomości (wpisy o egzekucjach, obciążeniach, hipoteki). Sąd Okręgowy podzielił ustalenie Sądu Rejonowego, że do niezawarcia umowy przyrzeczonej doszło z winy obu stron, ponieważ żadna z nich nie podjęła stosownych działań zmierzających do wykonania umowy, a pozwany był już związany umową z innym nabywcą. Sąd Okręgowy oddalił apelację na mocy art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania uproszczonego, oceny dowodów w kontekście art. 233 k.p.c., oraz zasad odpowiedzialności stron w przypadku niezawarcia umowy przyrzeczonej i skutków związanych z zadatkiem.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego, co może ograniczać jego zastosowanie w sprawach rozpoznawanych w trybie zwykłym. Ustalenia faktyczne są specyficzne dla danej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji może dokonać ponownej oceny materiału dowodowego w postępowaniu uproszczonym, jeśli apelacja opiera się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu uproszczonym apelacja jest ograniczona i sąd drugiej instancji kontroluje wyrok sądu pierwszej instancji jedynie w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego, nie dokonując ponownej oceny dowodów, chyba że zarzuty wskazują na rażące naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił ograniczony charakter apelacji w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 505^9 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 505^13 § 2 k.p.c., wskazując, że celem postępowania apelacyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, a jedynie kontrola wyroku w ramach zarzutów skarżącego.
Kiedy zadatek podlega zwrotowi, a kiedy wierzyciel może zatrzymać zadatek lub żądać zapłaty podwójnej sumy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zadatek podlega zwrotowi, a obowiązek zapłaty podwójnej sumy odpada, jeżeli niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony. W przeciwnym razie, wierzyciel może zatrzymać zadatek lub żądać zapłaty podwójnej sumy, jeśli wyłączną odpowiedzialność za niewykonanie ponosi dłużnik.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 394 § 3 k.c., wskazując, że w sytuacji, gdy przyczyna niewykonania umowy leży po obu stronach, zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty podwójnej sumy nie powstaje. W niniejszej sprawie obie strony ponosiły winę za niezawarcie umowy przyrzeczonej.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest zasadny, gdy sąd drugiej instancji jedynie nie zgadza się z oceną dowodów przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest zasadny tylko w przypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa lub w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego. Nie jest wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd, wadze dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy przywołał liczne orzeczenia Sądu Najwyższego, które wyjaśniają, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie jedynie przedstawienia własnej wizji stanu faktycznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. M. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 505^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa ograniczenia apelacji w postępowaniu uproszczonym, dopuszczając zarzuty naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 505^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym, jeśli nie przeprowadzono postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.c. art. 394 § § 3
Kodeks cywilny
Reguluje skutki niewykonania umowy w kontekście zadatku, stanowiąc, że zadatek podlega zwrotowi, a obowiązek zapłaty podwójnej sumy odpada, gdy niewykonanie nastąpiło z przyczyn, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności lub ponoszą ją obie strony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd. Zarzut naruszenia tego przepisu jest zasadny tylko w przypadku rażącej wadliwości oceny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy. • Ustalenie, że do niezawarcia umowy przyrzeczonej doszło z winy obu stron. • Ograniczony charakter apelacji w postępowaniu uproszczonym. • Nieskuteczność zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w sytuacji braku rażącego błędu sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanego dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
apelacja ma charakter ograniczony • celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy • zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna • nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie • do niezawarcia umowy przyrzeczonej doszło wszak z winy obu stron, a nie tylko – jak błędnie twierdzi apelujący – z winy zbywcy nieruchomości • zadatek stanowi surogat odszkodowania na wypadek, gdy zawarta pomiędzy stronami umowa nie zostanie wykonana • niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony, to zadatek powinien być zwrócony
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania uproszczonego, oceny dowodów w kontekście art. 233 k.p.c., oraz zasad odpowiedzialności stron w przypadku niezawarcia umowy przyrzeczonej i skutków związanych z zadatkiem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego, co może ograniczać jego zastosowanie w sprawach rozpoznawanych w trybie zwykłym. Ustalenia faktyczne są specyficzne dla danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy związane z umowami przedwstępnymi nieruchomości, w tym kwestie oceny dowodów i odpowiedzialności stron za niezawarcie umowy. Wyjaśnia też ograniczenia apelacji w postępowaniu uproszczonym.
“Niezawarta umowa przyrzeczona - kto ponosi winę i co z zadatkiem? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 14 000 PLN
kwota główna: 14 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 4350 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.