III CA 1790/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w sprawie o podział majątku wspólnego byłych małżonków J. i A. M. postanowił przyznać na wyłączną własność A. M. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 212.000 zł, zasądzając od niego spłatę w kwocie 106.000 zł na rzecz J. M. Sąd ustalił, że majątek wspólny obejmuje to prawo, a udziały małżonków są równe. Oddalono wniosek o rozliczenie nakładów z majątku osobistego oraz przyznano wynagrodzenia pełnomocnikom z urzędu. Sąd Rejonowy oparł się na przepisach Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r., uznając, że mimo iż wnioskodawca utrzymywał rodzinę, starania uczestniczki w domu i wychowaniu dzieci były znaczne, co uzasadnia równe udziały. Wnioskodawca A. M. zaskarżył postanowienie w części dotyczącej obowiązku spłaty, domagając się jego uchylenia lub zmniejszenia do 1/10 i rozłożenia na raty. Zarzucił naruszenie art. 212 § 3 kc i art. 5 kc poprzez niewłaściwe zastosowanie i naruszenie zasad współżycia społecznego, a także naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za własne. Podkreślono, że wnioskodawca przez ponad 30 lat korzystał z lokalu wyłączone, pozbawiając dostępu uczestniczkę, co uzasadnia zasądzoną spłatę. Sąd uznał, że zaległe opłaty stanowią jego dług. Stwierdzono, że wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków na spłatę, a jego sytuacja majątkowa pozwala na wykonanie zobowiązania, np. poprzez kredyt lub zbycie lokalu. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 5 kc, uznając, że sytuacja obu stron była skomplikowana i nie można przypisywać wyłącznej winy jednemu z małżonków. Wysokość wynagrodzeń pełnomocników z urzędu została ustalona zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania zasady równych udziałów w podziale majątku wspólnego, nawet po długim okresie od rozwodu, gdy jeden z małżonków wyłącznym posiadaczem lokalu. Ograniczenia w stosowaniu art. 5 kc w takich sytuacjach.
Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju prawa (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) i konkretnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy jeden z byłych małżonków przez ponad 30 lat wyłącznym posiadaczem i użytkownikiem lokalu stanowiącego majątek wspólny, można zastosować art. 5 kc w celu obniżenia lub rozłożenia na raty spłaty należnej drugiej byłej małżonce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można zastosować art. 5 kc w celu obniżenia lub rozłożenia na raty spłaty należnej drugiej byłej małżonce, gdyż wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków na spłatę, a jego sytuacja majątkowa pozwala na wykonanie zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca przez ponad 30 lat korzystał z lokalu wyłączone, co uzasadnia zasądzoną spłatę. Stwierdzono, że miał on wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków, a jego sytuacja majątkowa pozwala na wykonanie zobowiązania. Nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 5 kc, uznając, że sytuacja obu stron była skomplikowana.
Czy ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może być konsekwencją braku równości w zarobkach małżonków lub rekompensatą za poczucie skrzywdzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nie może być ani konsekwencją braku równości w zarobkach małżonków, ani rekompensatą za ewentualne poczucia skrzywdzenia po stronie któregokolwiek z małżonków.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wyjaśnił, że podział obowiązków w rodzinie był wynikiem porozumienia małżonków, a wnioskodawca był z tej sytuacji zadowolony. Zakres osobistych starań uczestniczki w utrzymanie domu i wychowanie dzieci był na tyle znaczny, że nie było powodów, by odstąpić od zasady równych udziałów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. M. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (6)
Główne
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zasada równych udziałów w majątku wspólnym, chyba że istnieją uzasadnione podstawy do ustalenia nierównych udziałów.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Możliwość zastosowania jako podstawa do obniżenia spłat lub dopłat z udziałów przy podziale majątku wspólnego, jednakże w niniejszej sprawie nie znaleziono podstaw do jego zastosowania.
k.c. art. 212 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli chce otrzymać lokal na wyłączną własność i zobowiązuje się do spłaty pozostałych współwłaścicieli.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji do postępowań w drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączność korzystania z lokalu przez wnioskodawcę przez ponad 30 lat uzasadnia zasądzoną spłatę. • Wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków na spłatę. • Sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala na wykonanie zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 5 kc w celu obniżenia lub rozłożenia na raty spłaty. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący pozbawił uczestniczkę dostępu do rzecz wspólnej. • Skutkiem takiego postępowania było korzystanie z lokalu ponad swój udział przez, jak sam wskazuje, ponad 30 lat. • Wnioskodawca przez ponad 30 lat korzystał z lokal na zasadach wyłączności należało ocenić, że dysponował więcej niż wystarczającym czasem, by zgromadzić środki na spłatę byłej żony.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady równych udziałów w podziale majątku wspólnego, nawet po długim okresie od rozwodu, gdy jeden z małżonków wyłącznym posiadaczem lokalu. Ograniczenia w stosowaniu art. 5 kc w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju prawa (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) i konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe korzystanie z majątku wspólnego przez jednego z małżonków po rozwodzie wpływa na obowiązek spłaty. Pokazuje też praktyczne zastosowanie przepisów o podziale majątku i ograniczenia w stosowaniu klauzuli generalnej z art. 5 kc.
“Ponad 30 lat po rozwodzie: czy wyłączne korzystanie z mieszkania zwalnia z obowiązku spłaty?”
Dane finansowe
WPS: 212 000 PLN
spłata: 106 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.