Orzeczenie · 2014-06-26

III CA 1790/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Data
2014-06-26
SAOSRodzinnepodział majątku wspólnegoŚredniaokręgowy
podział majątkumałżeństworozwódspółdzielcze prawo do lokaluspłatanieruchomośćnierówność udziałówart. 5 kc

Sąd Rejonowy w sprawie o podział majątku wspólnego byłych małżonków J. i A. M. postanowił przyznać na wyłączną własność A. M. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 212.000 zł, zasądzając od niego spłatę w kwocie 106.000 zł na rzecz J. M. Sąd ustalił, że majątek wspólny obejmuje to prawo, a udziały małżonków są równe. Oddalono wniosek o rozliczenie nakładów z majątku osobistego oraz przyznano wynagrodzenia pełnomocnikom z urzędu. Sąd Rejonowy oparł się na przepisach Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r., uznając, że mimo iż wnioskodawca utrzymywał rodzinę, starania uczestniczki w domu i wychowaniu dzieci były znaczne, co uzasadnia równe udziały. Wnioskodawca A. M. zaskarżył postanowienie w części dotyczącej obowiązku spłaty, domagając się jego uchylenia lub zmniejszenia do 1/10 i rozłożenia na raty. Zarzucił naruszenie art. 212 § 3 kc i art. 5 kc poprzez niewłaściwe zastosowanie i naruszenie zasad współżycia społecznego, a także naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za własne. Podkreślono, że wnioskodawca przez ponad 30 lat korzystał z lokalu wyłączone, pozbawiając dostępu uczestniczkę, co uzasadnia zasądzoną spłatę. Sąd uznał, że zaległe opłaty stanowią jego dług. Stwierdzono, że wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków na spłatę, a jego sytuacja majątkowa pozwala na wykonanie zobowiązania, np. poprzez kredyt lub zbycie lokalu. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 5 kc, uznając, że sytuacja obu stron była skomplikowana i nie można przypisywać wyłącznej winy jednemu z małżonków. Wysokość wynagrodzeń pełnomocników z urzędu została ustalona zgodnie z przepisami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania zasady równych udziałów w podziale majątku wspólnego, nawet po długim okresie od rozwodu, gdy jeden z małżonków wyłącznym posiadaczem lokalu. Ograniczenia w stosowaniu art. 5 kc w takich sytuacjach.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju prawa (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) i konkretnego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy jeden z byłych małżonków przez ponad 30 lat wyłącznym posiadaczem i użytkownikiem lokalu stanowiącego majątek wspólny, można zastosować art. 5 kc w celu obniżenia lub rozłożenia na raty spłaty należnej drugiej byłej małżonce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można zastosować art. 5 kc w celu obniżenia lub rozłożenia na raty spłaty należnej drugiej byłej małżonce, gdyż wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków na spłatę, a jego sytuacja majątkowa pozwala na wykonanie zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca przez ponad 30 lat korzystał z lokalu wyłączone, co uzasadnia zasądzoną spłatę. Stwierdzono, że miał on wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków, a jego sytuacja majątkowa pozwala na wykonanie zobowiązania. Nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 5 kc, uznając, że sytuacja obu stron była skomplikowana.

Czy ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może być konsekwencją braku równości w zarobkach małżonków lub rekompensatą za poczucie skrzywdzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nie może być ani konsekwencją braku równości w zarobkach małżonków, ani rekompensatą za ewentualne poczucia skrzywdzenia po stronie któregokolwiek z małżonków.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wyjaśnił, że podział obowiązków w rodzinie był wynikiem porozumienia małżonków, a wnioskodawca był z tej sytuacji zadowolony. Zakres osobistych starań uczestniczki w utrzymanie domu i wychowanie dzieci był na tyle znaczny, że nie było powodów, by odstąpić od zasady równych udziałów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
J. M.

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznawnioskodawca
J. M.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (6)

Główne

k.r.o. art. 43 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zasada równych udziałów w majątku wspólnym, chyba że istnieją uzasadnione podstawy do ustalenia nierównych udziałów.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Możliwość zastosowania jako podstawa do obniżenia spłat lub dopłat z udziałów przy podziale majątku wspólnego, jednakże w niniejszej sprawie nie znaleziono podstaw do jego zastosowania.

k.c. art. 212 § § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli chce otrzymać lokal na wyłączną własność i zobowiązuje się do spłaty pozostałych współwłaścicieli.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji do postępowań w drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączność korzystania z lokalu przez wnioskodawcę przez ponad 30 lat uzasadnia zasądzoną spłatę. • Wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków na spłatę. • Sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala na wykonanie zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 5 kc w celu obniżenia lub rozłożenia na raty spłaty. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący pozbawił uczestniczkę dostępu do rzecz wspólnej. • Skutkiem takiego postępowania było korzystanie z lokalu ponad swój udział przez, jak sam wskazuje, ponad 30 lat. • Wnioskodawca przez ponad 30 lat korzystał z lokal na zasadach wyłączności należało ocenić, że dysponował więcej niż wystarczającym czasem, by zgromadzić środki na spłatę byłej żony.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady równych udziałów w podziale majątku wspólnego, nawet po długim okresie od rozwodu, gdy jeden z małżonków wyłącznym posiadaczem lokalu. Ograniczenia w stosowaniu art. 5 kc w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju prawa (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) i konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe korzystanie z majątku wspólnego przez jednego z małżonków po rozwodzie wpływa na obowiązek spłaty. Pokazuje też praktyczne zastosowanie przepisów o podziale majątku i ograniczenia w stosowaniu klauzuli generalnej z art. 5 kc.

Ponad 30 lat po rozwodzie: czy wyłączne korzystanie z mieszkania zwalnia z obowiązku spłaty?

Dane finansowe

WPS: 212 000 PLN

spłata: 106 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst