III CA 1501/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zakres dożywotniej i nieodpłatnej służebności mieszkania ustanowionej w umowie darowizny. Powodowie, darczyńcy, domagali się ustalenia, że służebność obejmuje całe piętro budynku, podczas gdy pozwani, obdarowani, twierdzili, że obejmuje ona tylko wskazane w umowie pomieszczenia: jeden pokój, kuchnię, łazienkę i przedpokój. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, opierając się na literalnym brzmieniu umowy darowizny, które szczegółowo wymieniało objęte służebnością pomieszczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powodów, podzielił ustalenia i wnioski sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy uznał, że ustalenia faktyczne są prawidłowe i zgodne z zebranymi dowodami, a ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy nie naruszała zasad swobodnej oceny dowodów. Sąd podkreślił, że zeznania powódki oraz świadka notariusza potwierdzały, iż w momencie zawierania umowy darowizny istniały już fizycznie wydzielone dwa dodatkowe pomieszczenia na piętrze, które miały zostać przeznaczone dla dzieci pozwanych. Sąd uznał, że skoro powodowie, ustanawiając służebność, wskazali konkretne pomieszczenia, to tylko te objęte zostały zakresem służebności, a rozciąganie prawa na całe piętro byłoby nieuzasadnione. Dodatkowo, Sąd Okręgowy powołał się na ugodę zawartą w innej sprawie, która również precyzowała sposób korzystania z pomieszczeń objętych służebnością i kuchni. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących ochrony praw rzeczowych, uznając je za niezwiązane z przedmiotem rozpoznania. Jedyną wadą zaskarżonego wyroku było błędne rozliczenie kosztów procesu, które Sąd Okręgowy skorygował w sentencji. Apelacja powodów została oddalona w pozostałej części, a o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na ich niekorzyść.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja postanowień umownych dotyczących służebności mieszkania, zwłaszcza gdy umowa zawiera szczegółowe wyliczenia pomieszczeń.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy darowizny. Może być pomocne w podobnych sprawach, ale nie stanowi przełomu interpretacyjnego.
Zagadnienia prawne (1)
Jaki jest zakres dożywotniej i nieodpłatnej służebności mieszkania ustanowionej w umowie darowizny, gdy umowa precyzyjnie wymienia pomieszczenia, ale strony spierają się o to, czy obejmuje ona całe piętro budynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres służebności mieszkania jest ograniczony do pomieszczeń precyzyjnie wskazanych w umowie darowizny, a nie obejmuje całego piętra, jeśli umowa tego nie stanowi wprost lub nie wynika to z innych ustaleń stron.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu umowy darowizny, która szczegółowo wymieniała objęte służebnością pomieszczenia (jeden pokój, kuchnia, łazienka, przedpokój). Uznano, że gdyby wolą stron było objęcie służebnością całego piętra, takie szczegółowe wyliczenie byłoby zbędne. Dodatkowo, zeznania powódki i świadka notariusza potwierdziły, że w momencie zawierania umowy istniały inne, fizycznie wydzielone pomieszczenia, które miały być przeznaczone dla dzieci pozwanych, co sugeruje, że nie były one objęte służebnością. Ugoda zawarta w innej sprawie również potwierdzała ograniczony zakres korzystania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| E. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| R. M. | osoba_fizyczna | powód |
| W. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie istnienia interesu prawnego powodów w wytoczeniu powództwa o ustalenie treści stosunku prawnego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji jako niezasadnej.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Korekta zaskarżonego orzeczenia w zakresie rozliczenia kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 302
Kodeks cywilny
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
k.c. art. 266
Kodeks cywilny
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 3
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1 pkt 1
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalne brzmienie umowy darowizny precyzyjnie określa zakres służebności. • Fizyczne wydzielenie dodatkowych pomieszczeń na piętrze w momencie zawierania umowy. • Zgoda darczyńców na adaptację dodatkowych pomieszczeń dla dzieci obdarowanych. • Ugoda zawarta w innej sprawie potwierdza ograniczony zakres korzystania.
Odrzucone argumenty
Służebność mieszkania obejmuje całe piętro budynku. • Błędne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. • Naruszenie art. 233 k.p.c. przez pominięcie zeznań notariusza. • Naruszenie art. 189 k.p.c. przez błędną wykładnię zakresu służebności.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu Rejonowego przesądzała o tym treść zapisu § 4 umowy darowizny, a zwłaszcza szczegółowe wyliczenie pomieszczeń objętych prawem, co byłoby zbędne gdyby służebność obejmować miała całe piętro. • Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233§1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. • W sytuacji, gdy postępowanie dowodowe nie potwierdziło aby zamiar stron ustanawiających służebność był inny niż dokładnie opisany w akcie notarialnym, zbędnym było odwoływanie się do innych reguł interpretacyjnych ich oświadczeń woli.
Skład orzekający
Gabriela Sobczyk
przewodniczący
Marcin Rak
sprawozdawca
Roman Troll
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umownych dotyczących służebności mieszkania, zwłaszcza gdy umowa zawiera szczegółowe wyliczenia pomieszczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy darowizny. Może być pomocne w podobnych sprawach, ale nie stanowi przełomu interpretacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i umowami, ponieważ pokazuje, jak sądy interpretują szczegółowe zapisy umowne dotyczące służebności mieszkania i jak ważna jest precyzja w formułowaniu takich postanowień.
“Czy służebność mieszkania obejmuje całe piętro? Sąd wyjaśnia, jak czytać umowy darowizny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.