III Ca 1181/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. G. wniósł pozew przeciwko Gminie G. o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego przy Al. (...) w G., wskazując, że od 1997 roku jego centrum życiowe znajdowało się w tym lokalu, a po śmierci pierwotnej najemczyni A. C. (1) nadal regulował opłaty i poczynił nakłady. Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013 r. oddalił powództwo, jednak nie sporządził pisemnego uzasadnienia. Powód złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 233 kpc, art. 328 par. 2 kpc, art. 379 pkt 5 kpc) oraz prawa materialnego (art. 189 kpc, art. 60 w zw. z art. 659 kc, art. 5 kc). Podkreślał brak możliwości weryfikacji ustnych motywów rozstrzygnięcia i pozbawienie możliwości obrony praw. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że choć zarzut pozbawienia możliwości obrony praw z powodu braku uzasadnienia okazał się chybiony, to brak pisemnego uzasadnienia uniemożliwił kontrolę instancyjną. Sąd Okręgowy nie znał podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego orzeczenia, co uniemożliwiło ocenę zarzutów apelacji. Dodatkowo, niejasność co do faktycznego żądania powoda (czy chodziło o ustalenie istnienia stosunku najmu, czy wstąpienie w stosunek najmu na podstawie art. 691 kc) również stanowiła przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie uchylenia wyroku z powodu braku pisemnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji oraz kwestie związane z niejasnością żądania pozwu i czynnościami konkludentnymi w kontekście stosunku najmu.
Dotyczy konkretnej sytuacji braku uzasadnienia i niejasności żądania; ocena czynności konkludentnych zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak pisemnego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji pozbawia stronę możliwości obrony jej praw i stanowi podstawę do uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak pisemnego uzasadnienia, które uniemożliwia kontrolę instancyjną i ocenę zarzutów apelacji, stanowi podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że brak pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego uniemożliwił ocenę zarzutów apelacji oraz kontrolę instancyjną, co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy sąd drugiej instancji może dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych niż sąd pierwszej instancji na podstawie odmiennej oceny dowodów zebranych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy niejednokrotnie z dezaprobatą podkreślał, że zbyt częste są sytuacje gdy sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym dokonuje ustaleń sprzecznych z ustaleniami dokonanymi przez sąd pierwszej instancji na podstawie odmiennej oceny dowodów zebranych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i znanych sądowi drugiej instancji tylko pośrednio z akt sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do stanowiska Sądu Najwyższego, wskazując na potencjalne naruszenie zasady bezpośredniości i utrudnienie formułowania zarzutów apelacyjnych w przypadku odmiennej oceny dowodów przez sąd drugiej instancji bez bezpośredniego kontaktu z nimi.
Czy czynność konkludentna może prowadzić do nawiązania stosunku najmu lokalu mieszkalnego, a jeśli tak, jakie dowody ją potwierdzają?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy uznał, że nie doszło do nawiązania stosunku najmu w drodze czynności dorozumianych, jednakże brak pisemnego uzasadnienia uniemożliwił weryfikację tej oceny.
Uzasadnienie
Powód twierdził, że poprzez czynności konkludentne doszło do uznania go za najemcę przez Gminę. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, ale nie przedstawił uzasadnienia swojej oceny dowodów w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina G. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 659
Kodeks cywilny
Podstawa do oceny, czy doszło do zawarcia umowy najmu.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne uznanie, że powód nie wstąpił w stosunek najmu na mocy czynności dorozumianych.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez niesporządzenie uzasadnienia, co uniemożliwiło weryfikację ustnych motywów rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez niesporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, co pozbawiło powoda możliwości obrony swych praw.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Nieprawidłowe zastosowanie poprzez uznanie, że powód nie wstąpił w miejsce dotychczasowego najemcy.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
W związku z art. 659 kc, poprzez przyjęcie, że nie doszło do zawarcia umowy najmu w drodze czynności konkludentnych.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Niezastosowanie i błędne uznanie, że postawa pozwanej nie naruszała zasad współżycia społecznego.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwe pouczenie powoda w trybie art. 5 kpc.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego uniemożliwiający kontrolę instancyjną i ocenę zarzutów apelacji.
Godne uwagi sformułowania
brak możliwości weryfikacji ustnych motywów rozstrzygnięcia • pozbawienie powoda możliwości obrony swych praw • nie sposób nie zauważyć, że o ile w pozwie żądanie zostało określone jednoznacznie jako żądanie ustalenia istnienia określonego stosunku prawnego, o tyle oświadczenie powoda złożone na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2013 roku ( k. 191 akt) pozwala na przypuszczenie, że powód bądź zmienił pierwotne żądanie domagając się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 kpc , bądź też rozszerzył to żądanie występując z nowym żądaniem obok tego zgłoszonego w pozwie.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Anna Hajda
sprawozdawca
Marcin Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku z powodu braku pisemnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji oraz kwestie związane z niejasnością żądania pozwu i czynnościami konkludentnymi w kontekście stosunku najmu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku uzasadnienia i niejasności żądania; ocena czynności konkludentnych zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje proceduralne pułapki związane z brakiem uzasadnienia wyroku i niejasnością żądania pozwu, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Brak uzasadnienia wyroku: dlaczego sąd drugiej instancji musiał uchylić orzeczenie i co to oznacza dla Twojej sprawy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.