III C 884/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Szczecinie-Centrum rozpoznał sprawę z powództwa B. K. przeciwko Gminie M. S. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym partnerze, Z. P. (1). Powódka argumentowała, że od 2014 roku wspólnie zamieszkiwali, prowadzili gospodarstwo domowe i była ona osobą najbliższą dla zmarłego. Gmina odmówiła zawarcia umowy najmu, wskazując na brak spełnienia przesłanek z art. 691 k.c., w szczególności stałego zamieszkiwania. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i przesłuchanie powódki, ustalił, że powódka faktycznie stale zamieszkiwała z najemcą do dnia jego śmierci, mimo incydentalnego konfliktu z siostrą zmarłego, który spowodował jej chwilowe opuszczenie lokalu. Sąd podkreślił, że centrum życiowe powódki znajdowało się w spornej nieruchomości, gdzie koncentrowała swoją aktywność życiową, opiekowała się partnerem i prowadziła dom. Sąd uznał, że zameldowanie pod innym adresem nie ma decydującego znaczenia dla oceny przesłanki stałego zamieszkiwania, a orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza, że krótkotrwałe i uzasadnione opuszczenie lokalu nie wyłącza wstąpienia w stosunek najmu. W konsekwencji, sąd uwzględnił powództwo, ustalając, że powódka wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu. Zasądzono również od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie interpretacji art. 691 k.c. w kontekście faktycznego zamieszkiwania i centrum życiowego, zwłaszcza w przypadkach nieformalnych związków i sporów z gminami.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest udowodnienie stałego zamieszkiwania i centrum życiowego, a nie tylko formalnego zameldowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba pozostająca w faktycznym związku nieformalnym ze zmarłym najemcą lokalu mieszkalnego, która czasowo opuściła lokal i jest zameldowana pod innym adresem, wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu po śmierci najemcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka wstępuje w stosunek najmu, jeśli stale zamieszkiwała z najemcą do chwili jego śmierci i koncentrowała w lokalu centrum swoich spraw życiowych, a czasowe opuszczenie lokalu miało uzasadnione przyczyny i charakter przejściowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka B. K. spełniła przesłanki z art. 691 § 1 i 2 k.c. Pomimo zameldowania pod innym adresem i chwilowego opuszczenia lokalu z powodu konfliktu, powódka faktycznie stale zamieszkiwała ze zmarłym partnerem, prowadziła z nim wspólne gospodarstwo domowe i opiekowała się nim, co stanowiło centrum jej życia.
Czy zameldowanie pod innym adresem wyklucza możliwość wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym najemcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zameldowanie pod innym adresem nie wyklucza wstąpienia w stosunek najmu, gdyż nie jest tożsame z miejscem zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, a decydujące są faktyczne okoliczności świadczące o stałym zamieszkiwaniu i centrum życiowym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zameldowanie jest czynnością administracyjną i nie może być utożsamiane z miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. czy przesłanką stałego zamieszkiwania w art. 691 § 2 k.c.
Czy sąd ma właściwość do ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym najemcy na podstawie art. 189 k.p.c. w sytuacji, gdy gmina odmówiła zawarcia umowy najmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma właściwość do ustalenia wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 189 k.p.c., ponieważ powódka ma interes prawny w uzyskaniu deklaratoryjnego orzeczenia stwierdzającego istniejące prawo, które jest kwestionowane przez gminę.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że interes prawny w ustaleniu istnienia prawa wynika z faktu, że pozwana kwestionowała prawo powódki do lokalu, odmawiając pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu. Wyrok ma charakter deklaratoryjny, stwierdzając istniejące prawo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może domagać się ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa albo stosunku prawnego, jeżeli ma w tym interes prawny.
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, osoby, wobec których najemca miał obowiązek alimentacyjny, a także osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Wstąpienie w stosunek najmu wymaga stałego zamieszkiwania z najemcą do chwili jego śmierci.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której znajduje się centrum jej interesów życiowych.
k.p.c. art. 98 § § 1 [1]
Kodeks postępowania cywilnego
O obowiązku zapłaty odsetek od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu sąd orzeka z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka pozostawała w faktycznym związku nieformalnym ze zmarłym najemcą od 2014 r. • Powódka stale zamieszkiwała z najemcą w lokalu do dnia jego śmierci, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. • Centrum życiowe powódki znajdowało się w lokalu, gdzie opiekowała się partnerem i prowadziła dom. • Chwilowe opuszczenie lokalu przez powódkę miało charakter przejściowy i było spowodowane zewnętrznymi okolicznościami. • Zameldowanie pod innym adresem nie jest decydujące dla oceny stałego zamieszkiwania. • Powódka ma interes prawny w ustaleniu wstąpienia w stosunek najmu.
Odrzucone argumenty
Powódka nie spełnia przesłanek z art. 691 k.c. z uwagi na zameldowanie pod innym adresem. • Powódka nie zamieszkiwała stale z najemcą do chwili jego śmierci. • Centrum życiowe powódki znajdowało się w innym miejscu.
Godne uwagi sformułowania
wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu • koncentrowała swoje życie osobiste i rodzinne w lokalu • zameldowanie stanowi wyłącznie czynność administracyjną służącą ewidencji ludności i nie przesądza o faktycznym miejscu zamieszkania danej osoby • czasowe opuszczenie lokalu przez powódkę, wynikające z zachowań siostry najemcy i stanu zdrowia Z. P. (1), nie stanowiło zerwania więzi z lokalem ani przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce
Skład orzekający
Sebastian Otto
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji art. 691 k.c. w kontekście faktycznego zamieszkiwania i centrum życiowego, zwłaszcza w przypadkach nieformalnych związków i sporów z gminami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest udowodnienie stałego zamieszkiwania i centrum życiowego, a nie tylko formalnego zameldowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby w nieformalnych związkach, nawet wbrew formalnym przeszkodom jak zameldowanie, co ma duży wymiar ludzki i praktyczny dla wielu osób.
“Czy partnerka zmarłego najemcy może odziedziczyć mieszkanie, mimo że była zameldowana gdzie indziej?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 1117 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.