III C 1061/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. S. (1) wniosła pozew o zapłatę 190 000 zł od pozwanej A. K. tytułem ceny sprzedaży działki, która została sprzedana na mocy umowy z dnia 15 marca 2012 roku. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że powódka, będąca współwłaścicielką nieruchomości, sprzedała ją pozwanej za 190 000 zł, a akt notarialny zawierał pokwitowanie zapłaty. Jednakże, powódka, będąc w trudnej sytuacji psychicznej i emocjonalnej, a także pod wpływem partnera pozwanej, T. R. (1), który zapewniał ją o przyszłej zapłacie, podpisała akt bez faktycznego otrzymania pieniędzy. Sąd oparł swoje ustalenia na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym na dokumentach i zeznaniach świadków, a przede wszystkim na prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt VIII K 24/16), który uznał T. R. (1) winnym oszustwa na szkodę B. S. (1) i J. Ż. (3) w związku z tą transakcją. Wyrok karny jednoznacznie przesądził, że kwota 190 000 zł nie została powódce zapłacona. Sąd cywilny, związany ustaleniami sądu karnego co do popełnienia przestępstwa (art. 11 k.p.c.), uznał, że pozwana nie dopełniła obowiązku zapłaty ceny. W związku z tym, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz zasądził zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na znaczenie prawomocnych wyroków karnych dla postępowań cywilnych (art. 11 k.p.c.) oraz na możliwość wzruszenia pokwitowania zapłaty zawartego w akcie notarialnym.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące tej sprawy, ale zasada prawna jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pokwitowanie zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości zawarte w akcie notarialnym stanowi dowód zapłaty, czy może zostać wzruszone innymi dowodami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pokwitowanie stanowi oświadczenie wiedzy i może zostać wzruszone poprzez wykazanie środkami dowodowymi, że nie odpowiada prawdzie. Nie wpływa na ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pokwitowanie jest dokumentem prywatnym, który nie korzysta z domniemań prawnych. Jego funkcja to ułatwienie wierzycielowi wykazania spełnienia świadczenia. Prawdziwość oświadczenia zawartego w pokwitowaniu można podważać wszelkimi środkami dowodowymi, a nie stosuje się tu ograniczeń wynikających z art. 247 k.p.c.
Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami faktycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym sądu karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd cywilny jest związany ustaleniami faktycznymi sądu karnego co do popełnienia przestępstwa, zgodnie z art. 11 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na jedność jurysdykcji sądowej i pogląd, że prawomocny wyrok skazujący, w zakresie ustaleń faktycznych co do popełnienia przestępstwa, ma moc wiążącą dla sądu w sprawie cywilnej, nawet wobec osób niebędących stronami postępowania karnego.
Czy brak zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości, mimo pokwitowania w akcie notarialnym, uzasadnia zasądzenie tej kwoty od kupującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zostanie udowodnione, że zapłata faktycznie nie nastąpiła, a pokwitowanie jest niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ustaleniach z wyroku karnego, które jednoznacznie przesądziły o braku zapłaty kwoty 190 000 zł, mimo jej skwitowania w akcie notarialnym. Powódka skutecznie podważyła prawdziwość oświadczenia o dokonaniu zapłaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. Ż. (1) | osoba_fizyczna | współwłaścicielka / zbywca |
| T. R. (1) | osoba_fizyczna | partner pozwanej / sprawca oszustwa |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 535 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży, zobowiązanie sprzedawcy do przeniesienia własności i wydania rzeczy, a kupującego do odebrania rzeczy i zapłaty ceny.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu cywilnego ustaleniami faktycznymi sądu karnego co do popełnienia przestępstwa.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
Definicja dokumentu prywatnego.
k.c. art. 247
Kodeks cywilny
Ograniczenia dowodowe dotyczące treści czynności prawnej.
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Termin do uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Oszustwo.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Ciężkie oszustwo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt, że pokwitowanie w akcie notarialnym nie jest dowodem zapłaty, a jedynie oświadczeniem wiedzy, które można podważyć. • Prawomocny wyrok karny, który ustalił brak zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości i oszukańczy charakter transakcji. • Związanie sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego w zakresie popełnienia przestępstwa (art. 11 k.p.c.). • Powódka była w złej kondycji psychicznej i emocjonalnej, co wpłynęło na jej łatwowierność i brak należytej staranności przy podpisywaniu aktu.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie pozwanej o uiszczeniu zapłaty, które zostało obalone dowodami. • Argumentacja pozwanej oparta na treści pokwitowania w akcie notarialnym, bez uwzględnienia jego wzruszalności.
Godne uwagi sformułowania
Pokwitowanie jednak stanowi oświadczenie wiedzy i może ulec wzruszeniu poprzez wykazanie środkami dowodowymi, że nie odpowiada prawdzie. • Wyrok ten jednoznacznie przesadza, że kwota 190 000 zł., mimo jej skwitowania przez powódkę w akcie notarialnym nie została nigdy powódce zapłacona. • Prawomocny wyrok skazujący, w zakresie ustaleń faktycznych zawartych w jego sentencji co do popełnienia przestępstwa, ma moc wiążącą dla sądu w sprawie cywilnej.
Skład orzekający
Małgorzata Kamykowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na znaczenie prawomocnych wyroków karnych dla postępowań cywilnych (art. 11 k.p.c.) oraz na możliwość wzruszenia pokwitowania zapłaty zawartego w akcie notarialnym."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące tej sprawy, ale zasada prawna jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny może przesądzić o wyniku sprawy cywilnej, a także ilustruje, jak łatwowierność i manipulacja mogą prowadzić do poważnych strat finansowych, nawet mimo formalnego pokwitowania.
“Oszukana sprzedała działkę, ale sąd karny udowodnił brak zapłaty – jak to wpłynęło na sprawę cywilną?”
Dane finansowe
WPS: 190 000 PLN
zapłata ceny sprzedaży: 190 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.